II SA/Po 1052/12

Dnia 12 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zezwolenie na usunięcie drzewa; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia (...) Nr (...) a ponadto decyzje: - Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...), - Burmistrza Miasta K. z dnia (...) nr (...), - Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Pismem z dnia 25 października 2011 r. Powiatowy Zarząd Dróg w K. zwrócił się Burmistrza Miasta K. z wnioskiem o usunięcie 1 szt. drzewa (lipy drobnolistnej), rosnącego w pasie drogowym ulicy powiatowej N. w związku z pismem I. K. zam. przy ul. [...] w K. Podczas przeprowadzonej w dniu 25 października 2011 r. kontroli ustalono, że drzewo jest w dobrej kondycji zdrowotnej. Mając powyższe na względzie Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], odmówił wydania zezwolenia na wycinkę drzewa. Decyzja powyższa została doręczona Powiatowemu Zarządowi Dróg w K. oraz przesłana do wiadomości I. K. W wyniku odwołania I. K. od decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzją nakazując uzupełnienie materiału dowodowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], Burmistrz Miasta K. ponownie nie zezwolił na wycinkę drzewa, podnosząc, że ponowna wizja terenowa przeprowadzona w dniu 19 marca 2012 r. oraz uzyskana opinia dendrologiczna wskazują, że przedmiotowe drzewo znajduje się w dobrej kondycji i brak jest podstaw do jego wycinki. Decyzja powyższa została doręczona Powiatowemu Zarządowi Dróg w K. oraz przesłana do wiadomości I. K. Na skutek odwołania I. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazując na konieczność odniesienia się przez organ I instancji do wszystkich zarzutów stawianych przez odwołującego. Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Burmistrz Miasta K., ponownie orzekł o odmowie zezwolenia na usunięcie drzewa: lipy drobnolistnej o obwodzie: 170 cm rosnącej w pasie drogowym ulicy powiatowej N. w K. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że drzewo nie stwarza żadnego niebezpieczeństwa dla życia czy zdrowia ludzi, ani mienia czy środowiska; nie zakłóca ruchu pieszych ani pojazdów; nie powoduje uszkodzenia budynku ani chodników oraz nie utrudnia prowadzenia działalności gospodarczej w stopniu uzasadniającym jego wycięcie. Decyzja powyższa została doręczona Powiatowemu Zarządowi Dróg w K. oraz przesłana do wiadomości I. K. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł I. K., podnosząc, że organ prowadzący postępowanie dokonał wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta K. wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznać należało za wyczerpujący. Dodatkowo podniesiono, że twierdzenia skarżącego nie znalazły swojego odzwierciedlenia w zgromadzonych dowodach. Decyzję powyższą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu I. K. podtrzymując zarzuty dotyczące wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie w dotyczące odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzewa rosnącego w pasie drogowym ulicy powiatowej N. w K. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 Nr 151, poz. 1220). Zgodnie z jego treścią usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości (pkt 1); właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego – jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń (pkt 2). Ustępy 2 i 2a wskazane w treści art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowią natomiast o tym, że zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków, a zezwolenie na usunięcie drzew w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Z treści art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie zatem wynika, że zasadą jest, że postępowanie w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wszczynane jest na wniosek posiadacza nieruchomości, z której ma zostać usunięte drzewo lub krzew lub właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, do wniosku powinna zostać załączona zgoda właściciela nieruchomości. Odstępstwem od wymogu uzyskania zgody właściciela nieruchomości jest jedynie sytuacja, w której wniosek taki został złożony przez użytkownika wieczystego nieruchomości (art. 83 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody). Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody określa więc zarówno krąg podmiotów uprawnionych do złożenia tego rodzaju wniosku i zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, jak również krąg stron tego postępowania. Podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku w tej kategorii spraw są wyłącznie posiadacz nieruchomości oraz właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, ale jedynie w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Podmioty te są jednocześnie stronami tego postępowania, a w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem oraz w wypadku wniosku złożonego przez właściciela wskazanych wyżej urządzeń oraz użytkownika wieczystego – stroną jest także jej właściciel, gdyż przysługuje im interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w toczącym się postępowaniu. Stąd też, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych stroną postępowania nie jest właściciel nieruchomości sąsiedniej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 762/09, LEX Nr 578770; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1531/08, LEX Nr 521849; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 781/05, LEX Nr 507251). W przedmiotowej sprawie wniosek w przedmiocie wycinki spornego drzewa złożył w dniu 25 października 2011 r. Powiatowy Zarząd Dróg w K. Jak wynika z akt sprawy drzewo rośnie w pasie drogowym ulicy powiatowej N. w K. Pas drogowy, będący częścią drogi powiatowej, jest zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 1115 ze zm.), własnością powiatu. Stąd wniosek o zezwolenie na wycinkę drzewa pochodził od uprawnionego podmiotu (Powiatowego Zarządu Dróg w K.), będącego równocześnie stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Prawidłowo więc Burmistrz Miasta K. doręczył decyzję Zarządowi Dróg Miejskich. Równocześnie decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r., została przesłana do wiadomości I. K., który wniósł od niej odwołanie. Mieć jednakże należy na względzie, że I. K. nie był stroną przedmiotowego postępowania, gdyż nie może być on zakwalifikowany jako jeden z podmiotów, o których mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Przesłanie mu decyzji do wiadomości nie zmieniło faktu, że nie ma on, w świetle w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, przymiotu strony w postępowania w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzewa. Niedostrzeżenie powyższej okoliczności przez organ odwoławczy skutkowało wadliwym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy i wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) obowiązkiem Kolegium było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania skarżącego od decyzji Burmistrz Miasta K. z dnia [...] grudnia 2011 r., jako wniesionego przez podmiot nie będący stroną postępowania. Wadliwe rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. i wydanie decyzji, co do istoty sprawy, doprowadziło do wydania dalszych decyzji w sprawie, w tym zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. Konsekwentnie niezbędne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie tylko zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2012 r. ale również decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2012 r. Uchylenie powyższych decyzji było możliwe w oparciu o treść art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane jest do oceny – z uwzględnieniem poglądu prawnego wyrażonego w niniejszym wyroku – dopuszczalności odwołania wniesionego przez I. K. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i wydana w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.