II SA/Po 106/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-02-13
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca prowadzenie działalności gospodarczej z przychodami, posiadanie nieruchomości i środków transportu, pomimo strat w działalności i istniejących zobowiązań kredytowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, pomimo strat w działalności gospodarczej i istniejących zobowiązań, dysponują znacznymi przychodami z różnych źródeł (działalność gospodarcza, umowa o pracę, dzierżawa nieruchomości, działalność rolnicza) oraz wartościowymi składnikami majątkowymi (nieruchomości, środki transportu), które pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Ujemny wynik finansowy działalności, zobowiązania kredytowe czy postępowania egzekucyjne nie są wystarczające do stwierdzenia braku możliwości poniesienia kosztów, zwłaszcza gdy strona nadal realizuje zobowiązania i posiada majątek.Stan faktyczny
Skarżący P.B. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej, która została odrzucona. Skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi również została odrzucona z powodu braku kwalifikowanego pełnomocnika. W zażaleniu na odrzucenie skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji i sprzeciwach, Sąd ostatecznie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. i P.B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B. na uchwałę Rady Miejskiej Ś. z dnia 29 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Ś. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy /-/ J.Szaniecka
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 106/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę P.B. na uchwałę Rady Miejskiej Ś. z dnia 29 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Ś..
Od powyższego postanowienia, po jego doręczeniu wraz z uzasadnieniem, zarówno P.B. jak i M.B. pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. złożyli skargę kasacyjną, którą osobiście podpisali.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 106/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) wskazując, że została ona sporządzona z naruszeniem warunku sporządzenia skargi przez osoby kwalifikowane, o jakich mowa w art. 175 P.p.s.a.
Od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej M.B. i P.B. wnieśli zażalenie zawierając w nim wniosek o przyznanie prawa pomocy, natomiast na wezwanie Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 maja 2013 r. nadesłali wypełnione formularze PPF (formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy).
Dnia 12 czerwca 2013 r. (wezwanie z 14 czerwca 2013 r.) referendarz sądowy wezwał M.B. i P.B. do uzupełnienia danych i przedstawienie dokumentacji dotyczących ich sytuacji materialnej. Dokumentację tą, w znacznej części, skarżący przedłożyli (brak wyciągów z rachunków bankowych).
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie złożonym przez M.B. i P.B. w piśmie z dnia 17 lipca 2013 r. podnieśli oni, że ich obecna sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd. Ich zdaniem nie jest zasadne wskazywanie na posiadanie różnych źródeł utrzymania czy wskazywanie na posiadany przez nich majątek. Wskazali oni także, że ich przedsiębiorstwo upadło nie doczekawszy się należnych pieniędzy. Pomimo tej sytuacji uniemożliwia się im podjęcia legalnych działań na drodze sądowej.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2013 r., ponownie rozpoznając wniosek M.B. i P.B. o przyznanie prawa pomocy (na skutek sprzeciwu skarżących) odmówił przyznania tego prawa.
Sąd zwrócił uwagę, że we wniosku z dnia 22 maja 2013 r., następnie przedłożonego na wypełnionych w dniu 3 czerwca 2013 r. urzędowych formularzach PPF, M.B. i P.B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy nie określając w rubryce nr 4 jej zakresu. Przyjął zatem, że wnieśli oni o przyznanie im prawa pomocy w całości.
Dalej Sąd wskazał, że w złożonych formularzach M.B. i P.B. uzasadnili swoje żądanie tym, że nie posiadają znaczących dochodów. P.B. wskazał natomiast, że utrzymuje się przede wszystkim ze stosunku pracy, a niegdyś był pracodawcą i właścicielem dobrze działającego przedsiębiorstwa. Dotychczasowa działalność okazała się niemożliwa w związku z decyzją Starosty K. zakazującej mu prowadzenia działalności gospodarczej. P.B. został na skutek tego zmuszony do obsługi znaczących kwot kredytowych i leasingowych, przy jednoczesnym braku dochodów, które uprzednio przynosiła prowadzona przez niego stacja kontroli pojazdów.
Sąd nakreślił też sytuację majątkową skarżących według danych opisanych we wniosku. Skarżący prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. M.B. nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który podał, że uzyskuje dochód jedynie ze stosunku pracy w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie. Nadto podali, że posiadają budynki związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W budynkach tych skarżący nie prowadzi jednak działalności gospodarczej, gdyż Starosta decyzją z dnia 16 lipca 2010 r. zakazał działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Oświadczyli, że zobowiązania te spłacają z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podali, że obsługują zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kredyty i raty leasingowe. Dodali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha.
M.B. podała, że jest osobą niepracującą, nie ma zatem żadnych dochodów i nie składała deklaracji podatkowych. Nie posiada rachunku bankowego, nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazała, że ze względu na wspólność majątkową małżeńską posiada razem z mężem środki transportu i nieruchomości. P.B. wyjaśnił, że źródłami jego przychodów są wynagrodzenie z umowy o pracę, działalność gospodarcza oraz działalność rolnicza. Posiada rachunek bankowy, ale nie wykazuje on żadnych obrotów ze względu na to, że jest zajęty ze względu na toczące się postępowania egzekucyjne. Nieruchomość, na której zamieszkuje należy do jego matki. Nadto skarżący przedłożył:
– kserokopie zeznania podatkowego za 2012 r., z którego wynika, że uzyskuje przychód z wynagrodzenia za pracę oraz innych niewymienionych źródeł w wysokości [...] zł,
– zaświadczenie o zatrudnieniu w spółce B. Sp. z o.o., która ma siedzibę w miejscu zamieszkania skarżącego, z którego wynika, że uzyskuje średnio [...] zł netto miesięcznie,
– zeznanie za 2012 r. o wysokości przychodu uzyskiwanego z działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych w wysokości [...] zł, koszty z działalności w wysokości [...] zł, zatem działalność przynosi stratę w wysokości [...] zł,
– kserokopię wyciągu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów z działalności prowadzonej przez skarżącego na stacji paliw płynnych w Koszanowie za okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2013 r., z którego wynika przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i strata w wysokości [...] zł,
– deklaracje VAT za okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2013 r. z których wynika, że nabył towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym, [...] zł w marcu, [...] zł w kwietniu.
– oświadczenie o rozmiarach i rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, zgodnie z którym z uprawy zbóż przychód w 2012 r. wyniósł około [...] zł, koszty tej działalności wyniosły: [...] zł tytułu zasiewów, [...] zł z tytułu zbiorów, [...] zł z tytułu uprawy i [...] zł na środki ochrony roślin, [...] zł – ubezpieczenie, [...] zł podatek rolny i od nieruchomości,
– oświadczenie o posiadanych nieruchomościach – Koszarowo: grunt 12.164 m², budynki 585 m² budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "B." sp. z o.o.; B.: grunt 4.241 m², budynki 664,48 m² - nieruchomość nieużywana; nieruchomość rolna o powierzchni 52,5452 ha – uprawa roślinna oraz 4,7 ha – las,
– oświadczenie o posiadanych środkach transportowych,
– oświadczenie o wysokości wydatków na prowadzenie gospodarstwa domowego na łączną kwotę [...] zł miesięcznie,
– kserokopie faktur za media.
Przechodząc do motywów postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1. w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2. w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd wyjaśnił, że co do zasady w postępowaniu sądowym strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter przyznanie prawa pomocy powinno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżących przedstawiona we wniosku nie dawała podstaw, aby ocenić ją jako uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, w tym w zakresie zgłaszanej przez nich potrzeby ustanowienia pełnomocnika. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących przedstawionego w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania im prawa pomocy, że przedstawiona w nim sytuacja nie odzwierciedla stanu faktycznego. Skarżący posiadali przychody znaczących rozmiarów, które chociażby w przypadku działalności gospodarczej skarżącego ([...] zł w skali roku) zdecydowanie przekraczają konieczne koszty utrzymania skarżących i ich rodziny, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. Sąd dostrzegał fakt, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, a także inne aktywności łączą się ze znacznymi obciążeniami, nawet przekraczającymi uzyskiwane kwoty, niemniej jednak całokształt sytuacji majątkowej nie pozwolił - zdaniem Sądu - stwierdzić, że skarżący nie są w stanie wygospodarować kwoty na opłacenie kosztów prowadzonego postępowania sądowego, w tym na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący dysponują wieloma wartościowymi składnikami majątkowymi, w tym nieruchomościami, którymi mogą rozporządzić.
Sąd powołał się także na postanowienia wydane w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych, w którym odmówiono przyznania skarżącym prawa pomocy (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 stycznia 2013 r., II FZ 987/12 i z dnia 5 marca 2013 r., II FZ 88/13 czy z dnia 31 lipca 2013 r., II FZ 236/13) i podzielił wyrażony w nich pogląd, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych czy nawet wszczęcie postępowań egzekucyjnych, nie wystarcza do stwierdzenia, że skarżący nie mają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sam fakt zaciągnięcia zobowiązań kredytowych czy innych zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, chociażby łączna suma obciążeń przekroczyła bieżące przychody, nie pozwala automatycznie na przyjęcie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza jeżeli zaciągnięte zobowiązania, przynajmniej w części, na bieżąco realizują oraz posiadają dodatkowo wartościowe składniki majątkowe.
Zażalenie na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2013 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 października 2013 r., I OZ 852/13. Sąd ten podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na uwadze fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy (w tym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), który skarżący złożyli wraz z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, został prawomocnie rozpoznany, Sąd postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r., II SA/Po 106/13 odrzucił zażalenie, jako że nie spełniało ono warunku sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 2 i 4 w z zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.).
Na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej M.B. i P.B. wnieśli zażalenie.
Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwała skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. skarżący - w reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego - ponownie wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich z kosztów sądowych. Wskazali, że nie są w stanie dokonać wpłaty bez szkody dla swojego statusu finansowego.
Pismami z dnia 14 grudnia 2013 r. M.B. i P.B. zostali wezwani do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
Wniosek na urzędowym formularzu przesłali wraz z pismem z dnia 23 listopada 2013 r.
Zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżących do nadesłania dodatkowej dokumentacji obrazującej sytuację materialną skarżących.
Skarżący nadesłali żądaną dokumentację wraz z pismem z dnia 17 stycznia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy.
Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. M.B. i P.B. wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza. Wskazali, że nie zgadzają się z przedstawionym stanowiskiem. Ich zdaniem sytuacja finansowa, w jakiej się znajdują, znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd, a poczynione ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
M.B. oraz P.B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2013 r. w wysokości 100 zł wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych. W wypełnionych formularzach wyjaśnili, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Skarżąca nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje dochód jedynie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Nadto podali, że posiadają budynki związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W budynkach tych skarżący nie prowadzi jednak działalności gospodarczej, gdyż Starosta decyzją z dnia 16 lipca 2010 r. zakazał działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Skarżący oświadczyli, że zobowiązania te spłacają z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podali, że obsługują zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kredyty i raty leasingowe. Nadto podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżąca wyjaśniła, że jest osobą niepracującą, nie ma zatem żadnych dochodów i nie składała deklaracji podatkowych. Nie posiada rachunku bankowego, nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazała, że ze względu na wspólność majątkową małżeńską posiada razem z mężem środki transportu i nieruchomości.
Skarżący wyjaśnił, że źródłami jego przychodów są wynagrodzenie z umowy o pracę, działalność gospodarcza oraz działalność rolnicza. Wskazał, że przebywa na zasiłku chorobowym i otrzymuje świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że posiada rachunek bankowy, ale nie wykazuje on żadnych obrotów ze względu na to, że jest zajęty ze względu na toczące się postępowania egzekucyjne.
Skarżący przedłożył kserokopie:
– wyciągu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów z działalności prowadzonej przez skarżącego na stacji paliw płynnych w Koszanowie za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r., z którego wynika roczny przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł i strata w wysokości [...] zł,
– deklaracje VAT za okres od stycznia 2013r. do listopada 2013r. z których wynika, że nabył towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym, [...] zł w marcu, [...] zł w kwietniu, [...] zł w maju, [...] zł w czerwcu, [...] zł w lipcu, [...] zł w sierpniu, [...] zł we wrześniu, [...] zł w październiku, [...] zł w listopadzie,
– oświadczenie o rozmiarach i rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, zgodnie z którym z uprawy zbóż przychód w 2013 r. wyniósł około [...] zł, koszty tej działalności wyniosły: [...] zł tytułu zasiewów, [...] zł z tytułu zbiorów, [...] zł z tytułu uprawy i [...] zł na środki ochrony roślin, [...] zł – ubezpieczenie, [...] zł podatek rolny i od nieruchomości,
– oświadczenie o posiadanych nieruchomościach – Koszarowo: grunt 12.164 m², budynki 585 m² budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "B." sp. z o.o.; B.: grunt 4.241 m², budynki 664,48 m² - nieruchomość nieużywana; nieruchomość rolna o powierzchni 52,5452 ha – uprawa roślinna oraz 4,7 ha – las, nieruchomość przy ul. Ariańskiej gdzie zamieszkuje należy do jego matki.
– oświadczenie o posiadanych środkach transportowych,
– oświadczenie o wysokości wydatków na prowadzenie gospodarstwa domowego na łączną kwotę [...] zł miesięcznie,
– - kserokopie faktur za media.
Nadto w aktach sądowych sprawy znajdują się: kserokopie zeznania podatkowego skarżącego za 2012 r., z którego wynika, że uzyskał przychód z wynagrodzenia za pracę oraz innych niewymienionych źródeł w łącznej wysokości [...] zł oraz zeznanie za 2012 r. o wysokości przychodu uzyskiwanego z działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych w wysokości [...] zł, koszty z działalności w wysokości [...] zł, zatem działalność przynosi stratę w wysokości [...] zł.
M.B. oraz skarżący P.B. swe wystąpienie o przyznanie prawa pomocy powiązali z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2013r. w wysokości 100 zł, którego to wpisu - w ich ocenie - nie są w stanie ponieść.
W niniejszej sprawie skarżący relatywnie niedawno występowali już o przyznanie im prawa pomocy (żądali zwolnienia z kosztów sądowych w całości i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), a ich wniosek został prawomocnie oddalony. W zaistniałym przypadku, oceniając wniosek M.B. i P.B. Sąd musi mieć zatem na względzie, że sytuacja materialna skarżących została oceniona w prawomocnym orzeczeniu sądowym, a Sąd rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy może od tej oceny odstąpić tylko wtedy, jeżeli stwierdzone zostanie, że sytuacja materialna skarżących w istotnym zakresie zmieniła się w stosunku do tej, która była podstawą do zgłoszenia poprzedniego wniosku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., II OZ 131/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa przedstawiona przez skarżących w ostatnim wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwala stwierdzić, iż zachodzą przesłanki do przyznania im tego prawa.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., wedle której strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że przedstawiona przez nich sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z przedłożonych dokumentów księgowych oraz z zeznań i deklaracji podatkowych wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze polegającą na sprzedaży paliw. Nadto otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę oraz prowadzi działalność rolniczą, a także wydzierżawia posiadane nieruchomości. Skarżący, pomimo straty, nadal prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży paliw. Przynosi ona stałe miesięczne przychody rzędu 10.700 zł. (comiesięczne deklaracje podatku VAT).
Rozmiar prowadzonej chociażby działalności gospodarczej (przychód w 2013r. w wysokości [...] zł) i działalności rolniczej (przychód w 2013r. wysokości [...] zł), a także pozostałe źródła dochodu z umowy o pracę i posiadane wartościowe ruchomości w postaci środków transportu oraz nieruchomości pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawcy są w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe niniejszego postępowania.
Nadto wysokość wydatków uwidaczniana w kosztach pozarolniczej działalności gospodarczej w 2013 r. na kwotę [...] zł oraz kosztach prowadzenia działalności rolniczej - [...] zł., nie wskazuje na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego.
Powyższe nie pozwala zatem na odstąpienie od stanowiska wyrażonego w uprzednich orzeczeniach w niniejszej sprawie, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych czy nawet wszczęcie postępowań egzekucyjnych, nie wystarcza do stwierdzenia, że skarżący nie mają możliwości zgromadzenia środków finansowych pokrycie kosztów sądowych. Sam fakt zaciągnięcia zobowiązań kredytowych czy innych zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, chociażby łączna suma obciążeń przekroczyła bieżące przychody, nie pozwala automatycznie na przyjęcie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Podkreślenia dodatkowo wymaga, że konieczność spłaty kredytów i innych zobowiązań nie korzysta z pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych. Skoro strona ma kilka źródeł dochodu, osiąga przychody ze sprzedaży paliw, to nie można uznać, że obiektywnie nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych z tego tylko względu, że środki te woli inwestować w bieżącą działalność gospodarczą i wydatki te zaliczać do kosztów uzyskania przychodów.
Odnosząc się do kwestii postępowań egzekucyjnych toczących się wobec P.B. Sąd wskazuje, że z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do przypadających mu wierzytelności ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji wnioskodawcy (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Skarżący poprzestał tylko na wymienieniu wysokości obciążeń z tytułu kredytów, pożyczek i rat leasingowych. Nie wynika z tego, że rat tych nie uiszcza i popadł w zaległości. Co więcej, skarżący zadeklarował, iż ma zaległości publicznoprawne w wysokości [...] zł, ale podał, że spłaca je z przychodów z dzierżawy budynków gospodarczych.
W konsekwencji, w niniejszej sprawie brak jest podstaw uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, co musiało skutkować jego oddaleniem.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 260 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.
/-/ J.Szaniecka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło