II SA/Po 1091/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego I. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 stycznia 2016r. oddalił skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] września 2015r. W związku z przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do jego reprezentowania r.pr. I. W. (k. 53 akt sąd.). W dniu 19 maja 2016r. r.pr. I. W. została zawiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem w niniejszej sprawie (k. 59 akt sąd.). Pismem z 25 maja 2016r. r.pr. I. W. oświadczyła, że wykonywane usługi na zasadzie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 a pkt 6 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwróciła się o przesłanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na wskazany rachunek bankowy. Zarządzeniem z 01 sierpnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiadomił Okręgową Izbę Radców Prawnych, że r.pr. I. W. wbrew obowiązkowi nałożonemu na pełnomocnika wyznaczonego w ramach prawa pomocy dla skarżącego A. G. na podstawia art. 177 §4 P.p.s.a. nie sporządziła i nie wniosła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2016r. i nie sporządziła też opinii o stwierdzeniu braków podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z niezachowaniem przez pełnomocnika zasad należytej staranności, Sąd zwrócił się o wyznaczenie innego pełnomocnika dla skarżącego A. G. w celu sporządzenia skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Zgodnie z treścią dodanego art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego (...) po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony (§ 4). Oznacza to, że dla pełnego zagwarantowania stronom prawa do sądu nałożono na pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy obowiązek złożenia w sądzie skargi kasacyjnej albo sporządzonej przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjne, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z odpisem opinii dla strony, dla której pełnomocnik został ustanowiony. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Przepisy obowiązującego od 1 stycznia 2016. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015r. poz. 1805) normują badaną materię w ten sposób, że pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za reprezentowanie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym za każdą instancję oddzielnie. W przypadku reprezentowania strony przed II instancją pełnomocnikowi należą się koszty udzielonej pomocy prawnej za czynności wymienione w katalogu §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por. np. postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10, z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12). Tymczasem, w przedmiotowej sprawie r.pr. I.W. po zawiadomieniu jej o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie oraz o stanie sprawy, nie sporządziła skargi kasacyjnej, ani nie przedłożyła opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza sądowego, na obecnym etapie postępowania sądowego, pełnomocnik ustanowiona z urzędu nie przyczyniła się w żadnym stopniu do udzielenia skarżącemu pomocy prawnej oraz nie wypełniła obowiązków wynikających z treści art. 177 §4 P.p.s.a. Nie wykonała zatem czynności, za które zgodnie z treścią rozporządzenia przysługuje wynagrodzenie pełnomocnikowi w II instancji (§ 21 ust. 1 pkt 2 "a" lub "b" rozporządzenia). Czynnościami tymi, jak wskazano powyżej jest sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej albo opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak zatem podstaw do skutecznego ubiegania się pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej, gdyż nie wypełniono wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej przed II instancją. W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyznania opłaty z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, co skutkuje oddaleniem wniosku r.pr. I.W. w tym zakresie. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 250 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska