II SA/Po 1108/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-06-06

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji o warunkach zabudowy i uchylająca poprzedzającą ją decyzję tego organu oraz decyzję organu pierwszej instancji, wydana po prawomocnym uchyleniu tych decyzji przez sąd administracyjny, jest sama w sobie nieważna?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która orzeka o uchyleniu decyzji już wcześniej wyeliminowanych z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa i jako taka podlega stwierdzeniu nieważności. Postępowanie administracyjne nie zna instytucji "powtórnego" uchylenia decyzji w celu potwierdzenia jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą w wyniku wznowienia postępowania decyzję o warunkach zabudowy dla odkrywki kruszywa. Wcześniej, decyzje o warunkach zabudowy i środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA. SKO, w wyniku wznowienia postępowania, uchyliło własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, a następnie utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tych decyzji SKO, argumentując, że zostały one wydane po prawomocnym uchyleniu pierwotnych decyzji przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. i uchylił poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i uchyla poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy C. decyzją z [...] 2016 r. o nr [...], na wniosek D. W., ustalił warunki zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego [...] [...]" w [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gm. C.. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. J., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO w P. lub Kolegium), decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy C.. W uzasadnieniu tej decyzji SKO potwierdziło, że inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i będzie realizowana w obszarze Natura 2000 "[...]". Organ odwoławczy wskazał, że decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] 2014 r. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W postępowaniu tym uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty leśne. J. J. 31 stycznia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję SKO w P., a sprawę zarejestrowano pod sygn. II SA/Po 212/18, (k. 179 akt administracyjnych). Z kolei 12 lutego 2018 r. J. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. nr [...], w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. Wnioskodawca wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1155/17 uchylona została decyzją SKO w P. [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy C. z [...] 2014 r. w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego [...] "[...]" w [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...], [...], [...] i [...] oraz działek nr [...] położonych w m. [...], gm. C.. Ponieważ decyzja SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. wydana została w oparciu o powyższe uchylone decyzje środowiskowe, stąd zdaniem wnioskodawcy koniecznej jest uchylenie decyzji o warunkach zabudowy i wydanie decyzji o odmowie ich ustalenia. Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. SKO w P. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] grudnia 2017 r. a następnie decyzją z [...] maja 2018 r. uchyliło na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. tę decyzję SKO w P. i poprzedzającą ją decyzję Wójta z [...] 2016 r. o warunkach zabudowy a także orzekło o odmowie ustalenia na wniosek D. W. warunków zabudowy dla budowy i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego [...]" w [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...] położonych w m. [...], gm. C.. W uzasadnieniu SKO w P. wskazało, że warunkiem koniecznym do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia, które może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest uzyskanie ostatecznej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla tego przedsięwzięcia. Skoro obie decyzje organów administracji publicznej dotyczące środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zaistniała przesłanka uchylenia dotyczącej warunków zabudowy decyzji SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także orzeczenia o odmowie ustalenia tych warunków zabudowy. W następstwie wydania decyzji SKO w P. z [...] maja 2018 r. J. J. złożył do tego organu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Domagając się uchylenia tej decyzji wnioskował o zawieszenie postępowania wznowieniowego do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi na decyzję SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. Podobnej treści wniosek złożyła D. W. (mylnie określając go jako skargę) i wskazując w jego uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie SKO w P. o uchyleniu decyzji o warunkach zabudowy było przedwczesne, ponieważ toczy się obecnie ponowne postępowanie środowiskowe dotyczące przedmiotowej inwestycji. D. W. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania wznowieniowego do czasu rozpoznania przez Wójta Gminy C. jej wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przez nią przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego [...] "[...]" w [...] wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działek nr [...], [...], [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...] położonych w m. [...], gm. C.. Postanowieniem z [...] września 2018 r. SKO w P. odmówiło zawieszenia postępowania wznowieniowego uznając, że wydanie decyzji środowiskowej nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie może mieć wpływ na decyzję załatwiającą w trybie wznowienia postępowania sprawę uchylenia decyzji organów obu instancji o warunkach zabudowy. Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało dodatkowo, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 212/18 uchylone zostały: decyzja SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy C. z [...] 2016 r. o warunkach zabudowy. Skargę na decyzję SKO w P. z [...] października 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. J. reprezentowany przez pełnomocnika oraz wniósł o stwierdzenie nieważności tego rozstrzygnięcia oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającej je decyzji SKO w P. z [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu skargi J. J. podniósł, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji z [...] października 2018 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu był już prawomocny, a zatem decyzja SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy C. z [...] 2016 r. o warunkach zabudowy zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. W konsekwencji zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie argumentując, że zaskarżona decyzja potwierdziła zasadność uchylenia przez Wojewodzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzji organów obu instancji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu była ocena prawidłowości rozstrzygnięcia SKO w P. o uchyleniu decyzji SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. z [...] 2016 r. o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy decyzje te zostały już wcześniej uchylone prawomocnym od dnia 5 października 2018 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 lipca 2018 r. Zdaniem Sądu skutkiem wyroku z 11 lipca 2018 r. decyzje organów obu instancji o warunkach zabudowy zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Kolegium wydając decyzję z [...] października 2018 r. orzekło więc o uchyleniu decyzji wcześniej wyeliminowanych z obrotu prawnego. Taką wadę decyzji z [...] października 2018 r. należało zakwalifikować jako rażąco naruszającą prawo, co czyni ją nieważną z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja zawierająca wadę przewidzianą w tym przepisie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, o czym orzekł Sąd w pkt. I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Ustosunkowując się do argumentów SKO w P. przedstawionych w odpowiedzi na skargę podkreślić należy, że postępowanie administracyjne nie zna instytucji "powtórnego" uchylenia decyzji administracyjnej w celu potwierdzenia słuszności wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. W momencie wpływu wniosku J. J. o wznowienie postępowania zainicjowane już było postępowanie sądowadministracyjne o sygn. akt II SA/Po 212/18. Nie zaistniała zatem sytuacja, o której mowa w art. 56 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem "w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu". W sprawie o sygn. akt II SA/Po 212/18 Sąd był więc zobligowany do rozpoznania skargi. Z kolei SKO w P., do którego - już po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego – wpłynął wniosek o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną do WSA w Poznaniu decyzją z [...] grudnia 2017 r., również nie było zobligowane do zawieszenia postepowania wznowieniowego, ponieważ nie przewiduje takiej możliwości przepis art. 97 § 1 k.p.a. Mimo, że decyzja z [...] maja 2018 r. na dzień jej wydania nie była obarczona żadną wadą, to koniecznym było jej uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a., ponieważ przed rozpoznaniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, którym zaskarżono decyzję z [...] maja 2018 r. uprawomocnił się wyrok WSA w Poznaniu z 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 212/18 uchylający: decyzję SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. i decyzję Wójta Gminy C. z [...] 2016 r. Wydanie ww. prawomocnego wyroku czyniło bezprzedmiotowym postępowanie wznowione postanowieniem SKO w P. z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit b, w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję SKO w P. z [...] maja 2018 r. nr SKO [...] Wobec bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania wznowieniowego SKO w P. będzie zobligowane do umorzenia postępowania prowadzonego z wniosku J. J. z 7 lutego 2018 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO w P. z [...] grudnia 2017 r. nr [...] O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł wynikające z treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd rozstrzygnął w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy i wniosek skarżącego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło