II SA/Po 111/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-10-05
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które wyjechały z kraju w wieku nieletnim wraz z rodzicami i kontynuują tam naukę, powinny zostać wymeldowane z pobytu stałego w Polsce, mimo deklarowanego zamiaru powrotu po ukończeniu edukacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo deklarowanego zamiaru powrotu do Polski po ukończeniu nauki, osoby te powinny zostać wymeldowane z pobytu stałego, ponieważ ich centrum życiowe od wielu lat znajduje się za granicą, gdzie mieszkają, uczą się i koncentrują swoje codzienne sprawy. Obowiązek meldunkowy ma charakter porządkowy i ma odzwierciedlać stan faktyczny, a utrzymywanie fikcji meldunkowej jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania L. K. i O. K. z pobytu stałego. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że wyjazd do Szwecji w 2012 r. nie był dobrowolny, a dzieci nadal miały więzi z lokalem w Polsce. Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że centrum życiowe dzieci przeniosło się do Szwecji. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, zarzucili naruszenie przepisów o ewidencji ludności oraz k.p.a., wskazując na brak ustaleń dotyczących dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi L. K. i O. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2015 r .na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010. o ewidencji ludności /Dz.U. 2015 r. Poz. 388; dalej: u.e.l./ oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego; dalej : k.p.a./ t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm./ po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy R. odmówił wymeldowania Pani L. K. i O. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w R. , ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano na oświadczenie L. K., że miejsce pobytu stałego opuściła w czerwcu 2012r. wraz z rodzicami oraz bratem, miała wtedy 15 lat, nie mogła dopełnić obowiązku meldunkowego, ponieważ była wtedy osobą niepełnoletnią. Z. ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy osobiste, pozostałe przedmioty pozostawiając w mieszkaniu w celu korzystania z nich w każde wakacje spędzane w R. . Podczas przyjazdu do Polski w czerwcu br. dużym zaskoczeniem były dla w/w wymienione zamki w drzwiach oraz puste półki w jej domu (Strona przypuszcza, że jej rzeczy zostały wyrzucone przez jej ojca). Ponadto Pani L. K. poinformowała, iż w sierpniu 2012r. w miejscu swojego pobytu czasowego rozpoczęła naukę w szkole średniej, którą obecnie kontynuuje. W/w
deklarowała powrót do Polski po ukończeniu szkoły - czerwiec 2017r. oraz wyraziła chęć dalszej edukacji w Polsce.
W dniu 25.06.2015r. zeznania złożyła również Pani B. K. oświadczając, że miejsce pobytu stałego opuściła wraz z dziećmi i mężem czerwcu 2012r, Mąż w/w, Pan R. K. pracował wówczas już od sześciu lat Szwecji. Pani B. K. oznajmiła, że nie dopełniła obowiązku wymeldowania, ponieważ nie potrafiła określić czy wyjazd ma charakter stały czy tymczasowy. Matka dzieci informowała, że wyjeżdżając zabrała najpotrzebniejsze rzeczy dla siebie i syna, w mieszkaniu pozostawiając m.in. pamiątki, książki oraz niektóre ubrania. Powracając do R. w każde wakacje korzystała z pozostawionych przedmiotów. Pani B. K. dodała również, iż wyjeżdżając cała rodziną (cztery osoby) samochodem osobowym, nie mieli możliwości zabrania wszystkich swoich rzeczy. Od sierpnia 2012r. O. K. kontynuował edukację w tamtejszej szkole podstawowej, obecnie uczęszcza do tej samej szkoły co jego siostra, planowany termin ukończenia szkoły to czerwiec 2017r. Matce dzieci zależy, aby syn po powrocie do Polski miał zawód oraz możliwość podjęcia zatrudnienia, obecnie do kraju przyjeżdżają tylko podczas urlopu Pani B. K., w Szwecji dzieci po ukończeniu piętnastego roku życia mogą podjąć pracę, dlatego L. i O. dorabiają w wakacje aby zarobić na własne potrzeby. Ponadto Pani B. K. dodała, że syn bardzo tęskni za środowiskiem, w którym się wychowywał i kiedy skończy szkołę średnią wróci do R. . Na potwierdzenie słów Pani B. K., O. K. oświadczył, że zgadza się z tym co powiedziała jego matka, ponadto zapewnił, że po ukończeniu szkoły wróci do R. .
Dalej organ przytoczył zeznania świadka U. R., która oświadczyła, że niezamieszkanym lokalem zajmuje się brat R. K.. W 2014r. dzieci przyjechały do R. na wakacje, były one bez rodziców. Pan R. K. był w tym czasie w Polsce, ale zamieszkiwał u swoich rodziców ponieważ Laura nie życzyła sobie aby ojciec z nimi mieszkał. Dalej opisała scysje między L. i jej ojcem zakończonej interwencją milicji. Ponadto Pani U. R. dodała, iż widywała O. K. w towarzystwie kolegów, z którymi utrzymuje kontakty.
Dalej organ I instancji opisał zeznania świadków M. S. i K. F. potwierdzające okoliczność przyjazdu dzieci L. i O. do Polski na wakacje.
W dniu [...].08.2015r. w Wydziale Ewidencji Ludności Urzędu Gminy w R. zgłosiła się Pani M. K. i pouczona o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 KK złożyła zeznania. W/w oświadczyła, że Pan R. K. przebywał za granicą około 6 lat wcześniej od wyjazdu całej rodziny. W styczniu 2012r. Pani B. K. wyjechała do Szwecji razem z mężem. Przez pierwsze dwa miesiące dziećmi opiekowała się siostra Pani B. K.. Przez pozostały czas dzieci przychodziły na obiady do babci. W czerwcu 2012r. dzieci wyjechały razem z matką i ojcem. Cała rodzina wyjechała samochodem, który należał do Pana R. K.. Część rzeczy dzieci zabrały ze sobą, część Pani B. K. zapakowała w worki, które kazała ówczesnej teściowej - Pani M. K., przekazać w czasie zbiórki odzieży na terenie R. W mieszkaniu pozostały tylko ubrania robocze Pana R. K. oraz kołdry.
W dniu 03.09.2015r."w Wydziale Ewidencji Ludności Urzędu Gminy w R. zgłosił się R. K. i oświadczył, że za granicę wyjechał w 2005r., Pani B. K. w 2012r. Dzieci dojechały w czerwcu 2012r. razem z rodzicami. Motywacją wyjazdu całej rodziny były względy zarobkowe, praca, a dzieci miały tam chodzić do szkoły. Zostały zabrane rzeczy osobiste, w mieszkaniu nie pozostało nic co przedstawiało jakąkolwiek wartość. Pani L. K. w marcu br. porzuciła naukę w szkole, nie zna planów córki dotyczących kontynuacji edukacji, wie jednak, że ma ona chłopaka co wyczytał na blogu prowadzonym przez Panią L. K. Pan R. K. ma zamiar pracować do pięćdziesiątego roku życia, później powrócić do R. , planuje również wykupić mieszkanie na ul. [...]. W przypadku wymeldowania dzieci ojciec jest otwarty, aby dzieci mogły przyjeżdżać go odwiedzać, bądź na wakacje. W każdej chwili dzieci mogą przebywać w spornym mieszkaniu. W przypadku, gdyby O. K. chciał zamieszkać z ojcem, Pan R. nie miałby nic przeciwko. W okresie kiedy Pan R. miał kontakt z synem, nie zaobserwował, aby O. K. miał problem z zaaklimatyzowaniem się, jedynie wychowawcy zgłaszali, że syn jest nieśmiały. Obecnie Pan R. K. nie orientuje się jak jego syn odnajduje się w Szwecji. Pan R. K. nie ma kontaktu z dziećmi od grudnia 2013r. bądź od stycznia 2014r.
Mając na uwadze wskazane dowody Wójt [...] odmówił wymeldowania ponieważ nie opuścili oni pobytu stałego dobrowolnie.
W/w wyjechali do Szwecji w czerwcu 2012r. Oboje byli osobami małoletnimi, pod opieką rodziców. Pani B. K. oraz Pan R. K. podjęli decyzję o wyjeździe całej rodziny ze względów zarobkowych. Dzieci nie były pełnoletnie, aby mogły same decydować o miejscu swojego zamieszkania i zameldowania, nie podejmowały decyzji o wyjeździe samodzielnie (pojechały za rodzicami). Dobrowolność musi wynikać z woli danej osoby, a nie z działania innych osób.
Jedną z przesłanek decyzji o wymeldowaniu osoby wydanej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest faktyczne opuszczenie miejsce pobytu stałego. Aby uznać że opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny należy stwierdzić, iż wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. / Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dn. 12.02.2015r. III SA/Gd 964/14/
Matka dzieci decydując się na wyjazd (jak sama poinformowała) nie potrafiła określić charakteru podróży (wyjazd stały bądź czasowy). Po upływie dwóch lat pobytu na obczyźnie, Pani B. K. wymeldowała się z miejsca pobytu stałego, jednocześnie podkreślając, że nie wyraża zgody na wymeldowanie dzieci, ponieważ przebywają one za granicą jedynie czasowo i gdy ukończą naukę wrócą do miejsca stałego zameldowania. Następnie w/w zgłosiła wymeldowanie L. K. i O. K. na pobyt czasowy, w związku z ich postanowieniem powrotu do kraju, po ukończeniu edukacji.
Dzieci zamieszkują z matką, która zna ich decyzje dotyczące powrotu do Polski. Ojciec natomiast nie ma kontaktu z Panią L. K. i O. K. od stycznia 2014r. (jak oświadczył do protokołu), więc nie zna pragnień dzieci, zeznał jednak, że (kiedy byli rodziną) wychowawcy zgłaszali, iż syn jest nieśmiały.
Organ postanowił również przejrzeć blog internetowy prowadzony przez Panią L. K., który wskazał ojciec Strony, Pan R. K..
Nie znaleziono na nim planów stałego osiedlenia się na terenie Rumunii, jednakże plany na wakacyjne spotkanie z chłopakiem. Ponadto przeglądając posty można zauważyć, iż Pani L. K. nie odnalazła się w nowym otoczeniu, nie ma w jej środowisku rówieśników z którymi nawiązałaby znajomość, czuje się bardzo osamotniona. Dziewczyna samą siebie określa jako osobę niestabilną emocjonalnie. W poście z dn.25.04.2015r. przeczytać można, że czuje się smutna, samotna w rodzinie oraz nie ma wsparcia w krewnych. Pani L. K. nie zawarła żadnych przyjaźni w miejscu swojego czasowego pobytu, co również potwierdza fakt, iż będący jej najbliższą osobą chłopak mieszka w odległej Rumunii. Nieobecność w szkole w okresie marzec - maj Pani L. K. tłumaczy chorobą - cierpiała na depresję. Nie odnalazła się w nowym środowisku, nie ma ona wsparcia jakiego oczekuje dziecko od rodziców. Może właśnie traumatyczne przeżycia związane z rozwodem matki i ojca, brak kontaktu z Panem R. K., obawa przed pozbawieniem prawa do pobytu w domu rodzinnym, jest źródłem zagubienia w/w. Pani L. K. i jej brat, O. K. nie odnaleźli się w nowym miejscu, w związku z powyższym postanowili, że wracają do R. po ukończeniu szkoły (co dwukrotnie oświadczyli do protokołu), tu mają kolegów z którymi spotykają się podczas pobytów w Polsce. To właśnie do miejsca swojego stałego pobytu wracają w każde wakacje .
Odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem fachowego pełnomocnika złożył R. K. .wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania Laury i O. K..
Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, iż te osoby na trwałe nie opuściły miejsca pobytu . W ocenie odwołującego zebrany materiał dowodowy nie pozwala przyjąć o czasowym opuszczeniu lokalu z uwagi na długotrwały charakter przebywania za granicą.
Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.2 kpa w zw. z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( Dz. U. 2015 5.,poz. 388 ) orzekł o wymeldowaniu L. K. i O. K. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w R. .
W zakresie ustaleń stanu faktycznego organ przywołał zeznania świadków B. K., U. R., M. S., K. F., M. K. i R. K. , zeznania strony L. K., oraz przywołał wyrok sądu w [...] orzekający w 2014 r. rozwód małżonków R. i B. K..
Dokonując oceny wskazanych dowodów organ odwoławczy wskazał na Ustawe z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obowiązuje od dnia 01 marca 2015 r.) i art. 33 ust. 1, który wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i tak: - ust. 1 " Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się.
Art. 31 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że "Jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej ".
Organ prowadzący postępowanie był obowiązany ustalić, czy zainteresowani faktycznie opuścili przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu.
Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli jak i przez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyrażać będzie taką wolę danej osoby.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że zainteresowani przedmiotowego lokalu nie opuścili w sposób dobrowolny i trwały, nie zerwali więzi z lokalem i w przyszłości mają zamiar do niego powrócić - co ma oznaczać, że sporny lokal stanowi cały czas ich centrum życiowe..
Organ odwoławczy argumentował, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe - takim miejscem dla p. L. K. i nieletniego O. K. nie jest przedmiotowy lokal, który w czerwcu 2012 r. opuścili i od tego czasu nie mieszkają w nim w sposób stały jak wykazało przeprowadzone postępowanie - zebrane dowody potwierdzają poprzez zacytowane zeznania świadków : ".obecnie przebywa wraz z dziećmi za granicą, gdzie mieszka i pracuje a dzieci uczęszczają do szkoły..., ...w maju 2012 r. rodzina pp. K. wyjechała do Szwecji..., .... w czerwcu 2012 r. wyjechali do Szwecji, zabrali najpotrzebniejsze rzeczy a w mieszkaniu nie pozostało nic wartościowego.
Zabrali swoje rzeczy i wyjechali z rodzicami do Szwecji gdzie mieszkają do dnia dzisiejszego i uczą się. Zatem, centrum życiowe wymienionych od lat nie znajduje się w spornym lokalu.
Wnioskodawca p. R. K. podał we wniosku o wymeldowanie, że ...zainteresowana z dziećmi z własnej woli w 2012 r. opuściła lokal z powodu wyjazdu za granicę do Szwecji, gdzie mieszka w sposób stały, pracuje a dzieci uczęszczają do szkoły, w lokalu nie ma ich rzeczy, nie zamierza powrócić do Polski.
W Szwecji nie ma obowiązku meldunkowego. Jednakże obcokrajowcy, którzy zamierzają przebywać w Szwecji dłuższy czas lub zamieszkać na stałe, muszą w Urzędzie Migracyjnym uzyskać prawo pobytu. W przypadku przyznania pozwolenia na pobyt, wówczas może przysługiwać im np. prawo do pomocy finansowej państwa szwedzkiego dla osób uczących się.
Stałe przebywanie oznacza skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych oraz ulokowanie w nim swego centrum życiowego.
Skoro zainteresowani od dłuższego czasu przebywają w Szwecji - czemu nie zaprzeczają, uzyskali prawo pobytu, uczą się to znaczy, że tam jest ich centrum życiowe.
Zatem, nie ma podstaw prawnych do posiadania rejestracji zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu skoro faktycznie w sposób stały od tak długiego czasu w nim nie mieszkają, lokal opuścili oraz nie powrócili do tego lokalu, nie jest on centrum życiowym zainteresowanych. Powstała fikcja meldunkowa.
Nawet fakt pozostawienia w lokalu jakichkolwiek swoich rzeczy czy innych ruchomości, nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania.
Argumenty podnoszone przez stronę p. L. K. ... uczęszcza do szkoły, którą ukończy w 2017 r. i wówczas chce powrócić do Polski... nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ nie wnosi żadnych nowych dowodów wskazujących na inny stan faktyczny niż ustalony w trakcie trwania przedmiotowego postępowania.
W niniejszej sprawie o wymeldowanie nie jest oceniany stosunek uczuciowy i emocjonalny zainteresowanych do lokalu - ... chce powrócić do Polski... - lecz wyłącznie to, czy obecnie na stałe mieszkają w Polsce w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy o ewidencji ludności. Okoliczność, że strona deklaruje chęć powrotu do kraju i do spornego lokalu, jedynie potwierdza prawidłowość ustaleń dokonanych w kwestii opuszczenia przedmiotowego lokalu.
Zainteresowani nie mieszkają w spornym lokalu w sposób stały, opuścili lokal, przebywają, uczą się i mieszkają w innym kraju, fakt ten jednoznacznie wskazuje, że w sposób stały od wielu lat nie mieszkają w przedmiotowym lokalu, co potwierdza stan faktyczny przedmiotowej sprawy. Zatem, powinni być wymeldowani z tego lokalu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego bowiem w sprawie meldunkowej liczy się fakt pobytu w danym lokalu.
Dalej podano, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter porządkowy. Chodzi tu głównie o to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Temu celowi służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przybywającej pod określonym adresem, bądź opuszczającej miejsce pobytu, jak i uprawnienie organu gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu w sytuacji opuszczenia lokalu.
Wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem.
Należy podkreślić, że każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej oprócz praw, wolności i przywilejów ma również obowiązki co wynika z Konstytucji RP z art. 83 -
"Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej
Przebywając poza miejscem stałego zameldowania należy dopełnić obowiązku meldunkowego i zarejestrować się w nowym miejscu pobytu - pobyt czasowy (pozwolenie na pobyt w Szwecji) albo wymeldować się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zgłoszono organowi meldunkowemu wyjazd za granice kraju dopiero w 2014 r. po wszczęciu postępowania o wymeldowanie.
Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności - meldunek potwierdza tylko fakt pobytu - w przedmiotowej sprawie meldunek na pobyt stały jest fikcją gdyż nie potwierdza tego faktu bo wymienieni nie przebywają i nie mieszkają w sposób stały w spornym lokalu.
Nie można nadal utrzymywać zaistniałej fikcji meldunkowej. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane odpowiadały stanowi faktycznemu.
Meldunek nie może być mylony z uzyskiwaniem prawa do zamieszkiwania w lokalu, które związane jest z własnością lokalu, najmem lub posiadaniem innych praw o charakterze majątkowym, podobnie wymeldowanie z lokalu nie powoduje utraty takich uprawnień jeżeli zostały wcześniej nabyte.
Organ odwoławczy uznaje zamiar stron powrotu do Polski i jeżeli faktycznie zrealizują swój deklarowany zamiar i powrócą do Polski i w przedmiotowym lokalu ponownie zamieszkają w sposób stały, to będą mieli prawo i obowiązek zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonać ponownego zameldowania się w nim na deklarowany rodzaj pobytu. Właściciel (najemca, dysponent) lokalu ma prawo decydować kto może mieszkać, na jakich warunkach i jak długo w jego lokalu.
W tej sytuacji, skoro w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że strony w sposób stały faktycznie nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania, decyzja o ich wymeldowaniu jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Powyższa decyzja Wojewody została zaskarżona do sądu administracyjnego przez L. K. i O. K. z wnioskiem o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 35 ustawy z [...].09.2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 §1 i 2 kpa poprzez niewyjaśnianie istotnych okoliczności w sprawie, a szczególnie czy skarżący mieli zamiar dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu. Ustanowiony w sprawie fachowy pełnomocnik na rozprawie sądowoadministracyjnej poparła zarzuty i argumenty skargi.
Ustanowiony pełnomocnik uczestnika postępowania – R. K. wniosła o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015.388), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Wyjaśnić trzeba także, że wskazany przepis miał zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, ponieważ art. 69 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności stanowi, że postępowania administracyjne w sprawach indywidualnych o wymeldowanie wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.
Zauważyć należy też, że ustawa o ewidencji ludności weszła w życie w dniu 1 marca 2015 r., a uprzednio obowiązująca ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. w art. 15 ust. 2 przewidywała, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z uwagi na zachowaną tożsamość przesłanek decyzji o wymeldowaniu uznać należy, że wypracowane na gruncie poprzedniego stanu prawnego orzecznictwo sądowe dotyczące kwestii wymeldowania pozostaje aktualne.
Z orzecznictwa tego wynika, że wyrażoną w ustawie wprost przesłanką wymeldowania danej osoby jest opuszczenie przez nią bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu.
Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Vide; Wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.4.2016 r. Sygn akt III SA/Kr 1019/15 dostępne w systemie LEX nr 2027332 W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego organ odwoławczy prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenił zamiar opuszczenia na stałe spornego lokalu. Należy tutaj przypomnieć, że obecnie skarżący, którzy są pełnoletni i mają pełną zdolność do czynności prawnych w momencie opuszczenia lokalu byli małoletni. L. K. urodzona w roku 1996 miała lat 16, a O. K. urodzony w roku 1998 miał lat 14. Rodzice skarżących R. i B. K. podjęli świadomie i dobrowolnie zamiar opuszczenia miejsca stałego pobytu, bo niesporne jest , że cała rodzina wyjechała z Polski w 2012 r. do Szwecji. Wyjazd ten był dobrze zorganizowany i przemyślany ponieważ R. K. już od 6 lat mieszkał i pracował w Szwecji. Wszystkie dowody osobowe zarówno z zeznań świadków jak i twierdzeń Pani L. K. potwierdzają fakt, że od 2012 r. skarżący mieszkają w Szwecji. Tam chodzą do szkoły, podczas wakacji dorabiają na swoje potrzeby, emocjonalnie są związane z matką – B. K., która tam mieszka i dobrowolnie wymeldowała się ze spornego lokalu. Wszystkie powyższe okoliczności wskazują w sposób niezbity, że sprawy dnia codziennego skarżący mają skoncentrowane od 2012 r. w Szwecji. Oceny tej nie może zmienić fakt deklarowany przez skarżącą L. K. zamiar powrotu do Polski i zamieszkania w spornym lokalu.
Pobytem stałym, zgodnie z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, jest zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego przebywania (w lokalu) pod tym adresem, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności przebywa, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp. Tego elementu stałego zamieszkiwania nie ma po stronie skarżących .
Trafnie argumentuje organ odwoławczy, że obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności- meldunek potwierdza tylko fakt pobytu. W niniejszej sprawie meldunek Laury i O. K. w przedmiotowym lokalu jest tylko fikcją gdyż nie potwierdza faktu stałego pobytu skarżących , ponieważ tam na stałe nie przebywają, a w sposób stały i przez wiele już lat mieszkają w Szwecji.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że sprawa meldunkowa nie decyduje o prawie do zajmowania danego lokalu. Wzajemne relacje pomiędzy skarżącymi a ich ojcem, charakter prawa do lokalu jaki ma ojciec skarżących są to kwestie prawa cywilnego
Który nie stanowi prejudykatu w postępowaniu meldunkowym, bowiem ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Ma zatem charakter wyłącznie porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w danym miejscu (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 935/11, LEX nr 1135763).
W konsekwencji Sąd administracyjny co do zasady kontroluje działanie skarżonego organu z perspektywy stanu faktycznego i prawnego zachodzącego w dniu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Okoliczności faktyczne, które powstaną już po wydaniu rozstrzygnięcia administracyjnego, mogłyby mieć o tyle znaczenie dla sprawy sądowoadministracyjnej, o ile prowadziłyby do wniosku, że organ administracyjny błędnie ustaliły stan faktyczny lub nie zastosowały odpowiednich przepisów prawa albo zastosowały je niewłaściwie. Natomiast deklarowana chęć powrotu do spornego mieszkania w przyszłości bez porozumienia z dysponentem lokalu nie ma żadnego wpływu na ocenę legalności decyzji organu odwoławczego. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie ustalił tę podstawową okoliczność, że skarżący trwale opuścili miejsce dotychczasowego pobytu stałego. Wprawdzie samo opuszczenie lokalu 2012 r. było wymuszone okolicznościami ponieważ skarżący byli małoletni i pod władzą rodzicielską, a więc dzielili miejsce zamieszkania rodziców to ich dalsze życie potoczyło się tak iż swoje sprawy życiowe skoncentrowali w innym miejscu. Zgodnie z art. 26 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie tej władzy.
Obecnie skarżący są pełnoletni nie podlegają władzy rodzicielskiej i miejsce swojego stałego zamieszkania mogą regulować według własnej woli. Nie zmienia to jednak faktu, że deklaracje o chęci zamieszkania w spornym lokalu są deklaracją na przyszłość i jej realizacja będzie zależała od wzajemnego porozumienia z dysponentem lokalu. Jeśli faktycznie zostanie zrealizowana tak jak deklarują to skarżący to wówczas powstanie obowiązek meldunkowy.
Reasumując zaskarżona decyzja Wojewody została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i przy zastosowaniu obecnie obowiązujących przepisów i zarzuty skargi jako nieuzasadnione podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło