II SA/Po 1136/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-01
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... 2007 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej została skutecznie doręczona adresatowi A. D. przed jego śmiercią, a w konsekwencji, czy stała się ostateczna, co miałoby wpływ na możliwość wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... 2007 r. została skutecznie doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r., co potwierdzają wpis w książce nadawczej Kolegium oraz pisma Poczty Polskiej. W związku z tym, decyzja ta stała się ostateczna. Wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na wniosek osób, które nie były stronami postępowania, a ich sukcesja prawna nastąpiła po jego zakończeniu, stanowiło rażące naruszenie prawa. Zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia ... 2010 r. (wydanej w wyniku wznowionego postępowania) została zatem wydana prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji SKO z dnia ... 2010 r., która uchyliła decyzje z 2007 r. dotyczące opłaty adiacenckiej. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy pierwotna decyzja SKO z 2007 r. została skutecznie doręczona A. D. przed jego śmiercią. Skarżący twierdzili, że doręczenie nie nastąpiło prawidłowo, co uniemożliwiało stwierdzenie ostateczności decyzji i wznowienie postępowania. SKO utrzymało w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności, uznając, że pierwotna decyzja z 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r., a wznowienie postępowania było rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. D., W. K., M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia ... 2015 r. nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu wniosku A. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2010 r. znak ... uchylającej ostateczną decyzję tegoż organu z dnia ... 2007 r. znak ... oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ... w P. z dnia ... 2007 r. znak ..., ... i umarzającej postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW nr ..., położonej w P. przy ul. Z., nr działki ..., ark. mapy ..., obręb S., na skutek jej podziału na działki nr ..., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z ... 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: SKO lub Kolegium) wznowiło na wniosek A. D. i W. D. postępowanie zakończone decyzją tegoż organu z dnia ... 2007 r. (wymienioną wyżej). Następnie decyzją z dnia ... 2010 r. Kolegium uchyliło własną ostateczną decyzję z dnia ... 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ... w P. z dnia ... 2007 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., nr działki ..., ark. mapy ..., obręb S., na skutek jej podziału na działki nr .... Wobec wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Rejonowego ... Miasto w P. SKO wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji SKO z dnia ... 2010 r. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Kolegium decyzją z dnia ... 2012 r. stwierdziło nieważność tej decyzji.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli A. D., M. D. i W. K. reprezentowani przez A. D.. Podnieśli, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. W oparciu o pisma Poczty Polskiej z dnia 25 lutego 2010 r. i z dnia 18 czerwca 2010 r. ustalono, że uprawdopodabniają one doręczenie decyzji z dnia ... 2007 r. na adres A. D. w dniu 24 lipca 2007 r., a więc na 3 dni przede jego śmiercią. Tymczasem zdaniem wnioskodawców z pisma Poczty Polskiej datowanego na 25 lutego 2010 r. wynika, że list kierowany do A. D. został doręczony w dniu 24 lipca 2007 r. pod adresem os. J., a więc został doręczony nie wiadomo komu pod błędnym adresem, albowiem A. D. zamieszkiwał w P. pod adresem os. J.. Wskazano, że z kolejnego pisma Poczty Polskiej z dnia 18 czerwca 2010 r. wynika, że przedmiotowy list kierowany był pod adres os. J.. W tym piśmie brak jakiejkolwiek informacji nt. doręczenia owej przesyłki, zaś informacja jak wynika z pisma zaczerpnięta z systemu komputerowego Poczty Polskiej, że list był kierowany pod właściwy adres nie może oznaczać, że pod tym adresem było doręczony, skoro z poprzedniego pisma wynika, że doręczony był pod innym adresem. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że przypadki błędnego doręczenia korespondencji mają miejsce. Dlatego wnioskodawcy podnieśli, że nie można podzielić ustaleń organu, że doręczenie decyzji nastąpiło, skoro okoliczność ta nie została w postępowaniu wykazana żadnym dowodem, a faktu tego nie można domniemywać. Ponadto w korespondencyjnej książce nadawczej SKO w P. przy nazwisku A. D. jako miejsce doręczenia wskazany jest adres os. J., natomiast numer lokalu wpisany jest na tyle nieczytelnie, że nie można z całą stanowczością wskazać, gdzie przesyłka była de facto kierowana.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO wskazało, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). Wystąpienie wszystkich wymienionych w tym przepisie przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Jednakże jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ponadto zawiera stwierdzenie, że składający podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia i powinna nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Kolegium wskazało, że osoby, które wniosły o wznowienie postępowania nie były , ani nie mogły być uznane za strony postępowania zakończonego decyzją wydaną w dniu ... 2007 r., albowiem następstwo prawne nastąpiło w dniu 27 lipca 2007 r., a zatem po ostatecznym zakończeniu postępowania. Kolegium uznało, że wykazano, iż do doręczenia decyzji doszło w dniu 24 lipca 2007 r., ponieważ nie budzi wątpliwości, że list polecony doręczono adresatowi decyzji. Gdyby bowiem list próbowano doręczyć pod adresem innym niż adres zamieszkania adresata, to byłaby adnotacja, iż adresat pod danym adresem nie zamieszkuje. Nie może zaś budzić wątpliwości, że strona – A. D. została prawidłowo opisana. Z adresu wpisanego w książce nadawczej SKO w P. wynika, że korespondencja kierowana była na adres os. J. w P., co potwierdzają pisma Poczty Polskiej. Reasumując Kolegium stwierdziło, że całokształt materiału dowodowego i okoliczności sprawy wskazują, że decyzja organu z ... 2007 r. została doręczona adresatowi w dniu 24 lipca 2007 r.
Ponadto Kolegium stwierdziło, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Zatem w przypadku zakończenia postępowania decyzją organu odwoławczego o zakończeniu postępowania decyduje data wydania decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy. W niniejszym przypadku decyzja SKO stała się ostateczna w dniu jej wydania – ... 2007 r. W związku z powyższym wnioskodawcy nie mogli wziąć udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją, a zatem prawidłowo ustalono krąg stron postępowania, przeprowadzając postępowanie odwoławcze bez udziału następców prawnych osoby zmarłej, bowiem do sukcesji prawnej doszło w dniu 27 lipca 2007 r. A. D. żył do dnia zakończenia postępowania, co więcej zaś doszło do doręczenia mu decyzji. Zważywszy więc, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie stron, a za stronę w rozumieniu tego przepisu uważa się wyłącznie taką osobę, która nie brała udziału w postępowaniu, a status strony jej przysługiwał, Kolegium stwierdziło, że decyzję z dnia ... 2010 r. wydało z rażącym naruszeniem prawa, albowiem uchyliło decyzje ostateczne na wniosek osób nie będących stronami postępowania, a zatem wbrew art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 30 § 4 kpa. W ocenie SKO zmaterializowała się zatem przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
A. D., W. K. i M. D. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższą decyzję SKO w P. z dnia ... 2015 r. zarzuciło organowi naruszenie:
- art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie się na faktach, które nie zostały udowodnione, a w szczególności poprzez przyjęcie, że decyzja SKO z dnia ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r.,
- art. 39 w zw. z art. 46 § 1 i art. 42 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na przyjęciu, że decyzja Kolegium z ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r. pomimo, że brak jest pisemnego potwierdzenia odbioru decyzji, jak również brak jest jakiegokolwiek dowodu próby doręczenia przesyłki zawierającej decyzję,
- art. 8 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, polegające na przyjęciu, że decyzja SKO z dnia ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r. pomimo, że w aktach sprawy znajdują się dwa pisma Poczty Polskiej dotyczące doręczenia przesyłki, w której znajdowała się przedmiotowa decyzja, których treść wzajemnie się wyklucza,
- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzesłuchanie domowników zamieszkujących wspólnie z A. D. w lipcu 2007 r. na okoliczność ustalenia tego, czy nastąpiła próba doręczenia przesyłki z decyzją SKO z dnia ... 2007 r.,
- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu z dnia ... 2010r.
W motywach skargi powtórzono argumentację zaprezentowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniesiono, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji opiera się na błędnym założeniu, że materiał dowodowy pozwala uznać za udowodnione, że przesyłka zawierająca decyzję SKO z dnia ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r. Skarżący powołali art. 39 kpa, zaznaczając, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego. Normy regulujące instytucje doręczenia mają zaś charakter gwarancyjny, ich celem jest bowiem zapewnienie ochrony jednostce przed nadużyciami ze strony organów administracji. Wszelkie nieprawidłowości w zakresie doręczeń powinny obciążać organy administracji publicznej i nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki. Pokwitowanie zaś, o którym mowa w art. 39 kpa, jest potwierdzeniem odbioru pisma przez podmiot, który je odbiera i powinno zawierać dwa elementy: własnoręczny podpis osoby odbierającej pismo oraz wskazanie daty doręczenia pisma. Pokwitowanie jako dowód doręczenia stwarza domniemanie doręczenia pisma określonemu podmiotowi w terminie w nim wskazanym. Domniemanie to może zostać jednak obalone przeciwdowodem. Tymczasem w aktach sprawy brak jest zarówno pokwitowania doręczenia przesyłki zawierającej decyzję SKO z dnia ... 2007 r. A. D. opatrzonej jego własnoręcznym podpisem lub podpisem osoby doręczającej przesyłkę, ze wskazaniem przyczyn braku podpisu odbiorcy przesyłki, jak również brak jest zwróconej przesyłki zawierającej decyzję, opatrzonej adnotacją o odmowie jej przyjęcia lub o niepodjęciu przesyłki w określonym terminie. Zdaniem skarżących, brak jest jakiegokolwiek dowodu doręczenia przesyłki zawierającej wspomnianą decyzję, sporządzonego w sposób przewidziany w procedurze administracyjnej. Z uwagi zaś na gwarancyjny charakter przepisów o doręczaniu decyzji uznać należy, że wszelkie wątpliwości spowodowane nieprawidłowościami w doręczaniu przesyłki zgodnie z przepisami kpa, obciążają organ i nie mogą być interpretowane na szkodę jednostki. Nie można zatem bez dowodu domniemywać, że przesyłkę doręczono 24 lipca 2007 r. W konsekwencji należy uznać, że decyzja nie została nigdy doręczona A. D.. Odnosząc się do dwu pism Poczty Polskiej, w oparciu o które Kolegium przyjęło, że decyzję z ... 2007 r. doręczono adresatowi w dniu 24 lipca 2007 r., skarżący podtrzymali stanowisko zawarto we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodano, że ustalenia w nich zawarte opierają się wyłącznie na zapisach w systemie komputerowym, gdyż dokumentacja dotycząca przedmiotowej przesyłki została zniszczona z uwagi na upływ czasu. Zatem twierdzenia zawarte w pismach Poczty Polskiej, które się wzajemnie wykluczają, są nie do zweryfikowania. Konkludując skarżący wskazali, że całkowicie sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej jest sytuacja, w której organ nie dysponując dowodem doręczenia przesyłki zawierającej odpis decyzji, przyjmuje, że została ona doręczona na trzy dni przed śmiercią strony, wyłącznie na podstawie wzajemnie wykluczających się pism operatora pocztowego, których treści nie dało się zweryfikować.
W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w P. z dnia ... 2015 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia ... 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji własnej z dnia ... 2010 r., uchylającej ostateczną decyzję tegoż organu z dnia ... 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ... w P. z dnia ... 2007 r. i umarzającej postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. Z., nr działki ..., ark. mapy 04, obręb S., na skutek jej podziału na działki nr ....
Kluczowym zagadnieniem prawnym (procesowym) niniejszej sprawy stała się kwestia ustalenia, czy wyżej wymieniona decyzja Kolegium z dnia ... 2007 r. została doręczona jej adresatowi tj. A. D. przed jego śmiercią, a w rezultacie, czy stała się ona ostateczna. Zważyć bowiem należy, że SKO przyjęło, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu 24 lipca 2007 r. i w związku z tym rażąco naruszono prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) uznając, że decyzji tej nie doręczono stronie, a jej następcy prawni w osobach A. D., M. D. i W. K. nie brali udział w postępowaniu zakończonym tą decyzją.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie wyjaśnić, że decyzja z dnia ... 2010 r., której nieważność stwierdziło Kolegium w przedmiotowym postępowaniu, została wydana na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia ... 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora ... z dnia ... 2007 r. w przedmiocie naliczenia opłaty adiacenckiej. Zgodnie z art. 145 § 1 kpa postępowanie wznawia się tylko w sprawach zakończonych decyzją ostateczną, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w punktach 1-8 tego przepisu. Stosownie zaś do art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Zważyć należy, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, dotyczy bowiem kontroli decyzji ostatecznych. Postępowanie wznowieniowe nie może być zatem wszczęte zanim decyzja nie stanie się ostateczna. Wznowienie postępowania wobec decyzji nieostatecznej stanowi rażące naruszenie prawa i z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej w wyniku tak wznowionego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., I OSK 896/09, Lex nr 595597). Jak już wskazano, to art. 145 § 1, ale i art. 145a kpa określają przesłanki wznowienia postępowania. Pierwszą z nich jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, drugą wystąpienie chociaż jednej z okoliczności wymienionych w ww. przepisach. Dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nieostateczną byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania, prowadziłoby do konkurencji pomiędzy odwołaniem, a wznowieniem postępowania, podczas gdy to pierwsze ma znacznie szerszy podmiotowo charakter i zwykle nie wymaga zachowania szczególnej formy. Szerszy jest też zakres uprawnień organu odwoławczego niż organu wznawiającego postępowanie.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że niezależnie od okoliczności, czy doszło do doręczenia A. D. decyzji SKO z dnia ... 2007 r., której był jedynym adresatem, Kolegium wznawiając postępowanie na wniosek skarżących (postanowienie z dnia ... 2010 r.) i następnie wydając we wznowionym postępowaniu decyzję z dnia ... 2010 r. uchylającą decyzję z dnia ... 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ... z dnia ... 2007 r. dopuściło się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156. § 1 pkt 2 kpa.
W sytuacji bowiem, gdyby przyjąć, jak twierdzą skarżący, że decyzja Kolegium z dnia ... 2007 r. nie została doręczona jej adresatowi – A. D., trzeba by uznać konsekwentnie, że nie stała się ona ostateczna Zważyć należy, że w przypadku, gdy adresatem decyzji w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej jest wyłącznie jedna strona (A. D.), to brak skutecznego doręczenia stronie tej decyzji niweczy de facto skutek wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego (co oznacza nieistnienie tej decyzji w obiegu prawnym). W konsekwencji powoduje to, iż nie może stać się decyzją ostateczną. W tej sytuacji nie ma też podstaw do prowadzenia postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 145 kpa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., III SA/Gd 825/12, Lex 1368949). W rezultacie, gdyby przyjąć, że nie doszło do doręczenia decyzji Kolegium z dnia ... 2007 r., czego Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela, należałoby, celem ostatecznego zakończenia postępowania, doręczyć tę decyzję następcom prawnym strony w osobach skarżących. W myśl bowiem art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
W sytuacji zaś, gdy decyzja SKO z dnia ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r., jak ustaliło Kolegium, faktycznie – zgodnie z art. 16 § 1 kpa – stała się ona ostateczna, jednakże nie sposób uznać, że ziściła się przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. strona została bez własnej winy pozbawiona możności udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Fakt doręczenia stronie decyzji, jak również uprzednie wniesienie przez nią odwołania od decyzji Dyrektora ... z dnia ... 2007 r. świadczą o tym, że aktywnie korzystała ona z prawa udziału w tym postępowaniu.
Reasumując stwierdzić należy, iż niezależnie od rozstrzygnięcia kwestii doręczenia decyzji Kolegium z dnia ... 2007 r. A. D., organ ten wznawiając postępowanie postanowieniem z dnia ... 2010 r., a następnie wydając decyzję z dnia ... 2010 r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko Kolegium zaprezentowane w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia ... 2012 r., w których przyjęto, że decyzja tegoż organu z dnia ... 2007 r. została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r., a w konsekwencji, że wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Bezsporną okolicznością niniejszej sprawy jest fakt, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez A. D. decyzji Kolegium z dnia ... 2007 r. Rację przy tym mają skarżący, że przepis art. 39 kpa, obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia ... 2007 r. nakazywał, by organ administracji publicznej doręczał pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Słusznie też wskazano, że nieprawidłowości w zakresie doręczeń nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki, lecz powinny obciążać organ. Przy czym domniemanie to można obalić przeciwdowodem.
Sąd pragnie wskazać, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji zobowiązane są, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Emanacją tego przepisu w postępowaniu wyjaśniającym jest przepis art. 77 § 1 kpa, który nakazuje organom zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Pamiętać należy, że stosownie do przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednocześnie przepis art. 80 kpa nakłada na organy obowiązek oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.
W świetle powyższych przepisów uznać należy, iż Kolegium nie dysponując podstawowym dowodem doręczenia decyzji z dnia ... 2007 r. – zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru przez A. D., nie tylko mogło, lecz powinno było ustalić, czy wspomniana decyzja została, a jeśli tak to w jakiej dacie doręczona stronie. Działania takie podjęto i ustalono prawidłowo, że decyzja ta została doręczona A. D. w dniu 24 lipca 2007 r.
Zważyć należy, iż z akt sprawy wynika, iż pierwotnie Poczta Polska poinformowała Kolegium (pismo z 20.11.2009 r.), że nie jest w stanie udzielić odpowiedzi co do daty doręczenia przesyłki poleconej nadanej w dniu 20 lipca 2007 r. o nr ... na adres A. D. os. S. P., albowiem okres przechowywania dokumentów oddawczych, do których należą karty doręczeń wynosi 2 lata. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że już w piśmie tym Poczta Polska omyłkowo podała adres zamieszkania A. D. os. S. P., w miejsce os. S. P.. Ów błąd co do adresu zamieszkania A. D. został powtórzony w kolejnym piśmie poczty Polskiej z dnia 25 lutego 2010 r. W piśmie tym jednak wyraźnie określono, że list polecony o nr ... kierowany do A. D. został doręczony w dniu 24 lipca 2007 r., co ustalono na podstawie danych zarejestrowanych w systemie komputerowym. Wyjaśniono przy tym, że brak dokumentacji uniemożliwia ustalenie odbiorcy przedmiotowej przesyłki.
Zauważyć należy, że Kolegium w piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r. podało, że w uprzedniej korespondencji kierowanej do Poczty Polskiej popełniło błąd w adresie zamieszkania A. D. wskazując os. S. P., w miejsce os. S. P. i dlatego raz jeszcze Kolegium zwróciło się o sprawdzenie w bazie danych, pod jakim adresem została doręczona A. D. przesyłka z dnia ... 2007 r. W odpowiedzi z dnia 18 czerwca 2010 r. Poczta Polska potwierdziła, że przedmiotowy list (nr ...) kierowany był pod adres os. S. P..
Sąd pragnie zwrócić uwagę, że w aktach sprawy (k. 64) znajduje się również kopia strony z książki nadawczej Kolegium, z której wynika, że korespondencja do A. D. została nadana w dniu 20 lipca 2007 r. na adres os. S. P..
W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo ustaliło na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, że doręczenie decyzji organu z dnia ... 2007 r. stronie – A. D. nastąpiło w dniu 24 lipca 2007 r. Po pierwsze istnieje zgodność co do numeru przesyłki (korespondencji) kierowanej do strony w dniu 20 lipca 2007 r. – nr ... (pisma Poczty Polskiej z 20.11.2009r., z dnia 25.02.2010 r.). Ponadto wpis w książce nadawczej Kolegium z dnia 20 lipca 2007 r. wskazujący na nadanie przesyłki do A. D. na adres os. S. w P. odpowiada dacie przesyłki o podanym wyżej numerze. Ostatecznie zaś Poczta Polska jednoznacznie podała, że opisany list o nr ... został doręczony w dniu 24 lipca 2007 r. Zważywszy zaś, że adresatem tej przesyłki był A. D. pod adresem os. S. w P. (dowody: książka korespondencyjna, wyjaśnienia Kolegium, pisma Poczty Polskiej z 20.11.2009 r., z 25.02.2010 r. oraz z dnia 18.06.2010 r.) uznać należy, iż okoliczność doręczenia decyzji SKO z dnia ... 2007 r. została w sposób wyczerpujący wyjaśniona. Prawidłowo zatem organ przyjął, że skoro powołana wyżej decyzja została doręczona stronie A. D. w dniu 24 lipca 2007 r. to brak było podstaw do wznawiania postępowania zakończonego tą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i to na wniosek osób, które nie były stronami postępowania, a ich sukcesja prawna ziściła się po ostatecznym zakończeniu postępowania. Innymi słowy prawidłowo Kolegium przyjęło, że przy wydaniu decyzji z dnia ... 2010 r. dopuściło się rażącego naruszenia art. 147 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W świetle powyższych wyjaśnień za chybione należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia ... 2012 r. przepisów postępowania (art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 39 kpa w zw. z art. 46 § 1 kpa w zw. z art. 42 § 1 kpa i art. 7 kpa, art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło