II SA/Po 1148/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-05-13

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód z gospodarstwa rolnego, ustalony ryczałtowo na podstawie jego powierzchni, powinien być uwzględniany przy ocenie kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej, nawet jeśli wnioskodawca twierdzi, że nie osiąga z niego faktycznych dochodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód z gospodarstwa rolnego, ustalony ryczałtowo na podstawie jego powierzchni zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, jest podstawą do oceny kryterium dochodowego, niezależnie od faktycznych dochodów wnioskodawcy. Ponieważ ryczałtowy dochód przekroczył ustawowe kryterium, odmowa przyznania zasiłku celowego była zasadna. Sąd potwierdził również, że brak ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności majątkowych stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania pomocy, a sytuacja wnioskodawcy nie była przypadkiem szczególnie uzasadnionym.
Stan faktyczny
H. C. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego ze względu na posiadane gospodarstwo rolne oraz potencjalne dochody z wynajmu i handlu, a także brak współpracy wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. H. C. zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc m.in. brak faktycznych dochodów z dzierżawy gruntów i uprzedzenie pracownika socjalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi R. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., w oparciu o przepis art. 17 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 1, art. 39, w zw. z art. 7 i 8 ust. 1, art. 41, art. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej w skrócie: "u.p.s.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "K.p.a.") – odmówił H. C. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu [...] lutego 2014 r. H. C. zwrócił się do ośrodka z prośbą o przyznanie pomocy finansowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Od tej decyzji wnioskodawca złożył w dniu odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ośrodek. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu [...] lutego 2014 r. przeprowadzono przez pracownika socjalnego aktualizację wywiadu środowiskowego. W oparciu o zebrane dokumenty ustalono, że H. C. jest żonaty i posiada troje dzieci, z którymi jak twierdzi nie ma żadnego kontaktu. W dniu [...] kwietnia 2014 r. do ośrodka zgłosiła się żona H. C. – M. C., która oświadczyła, że od ok. miesiąca nie zamieszkuje z mężem w związku ze stosowaniem przemocy fizycznej i psychicznej przez wnioskodawcę. Ponadto zainteresowana oświadczyła, że podczas wizyt pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania, była każdorazowo zmuszana przez męża do opuszczania domu. Wobec powyższego zdaniem organu pierwszej instancji wnioskować można, że H. C. składał fałszywe oświadczenia, twierdząc, iż od dłuższego czasu zamieszkuje sam. Ponadto podczas przeprowadzania jednego z wywiadów w ubiegłym roku, H. C. podał, że żona zamieszkuje wspólnie z synami w mieście K., jednak przeprowadzony na prośbę ośrodka wywiad alimentacyjny przez pracownika socjalnego tamtego ośrodka, nie potwierdził tego faktu. Synowie podali, że matka z nimi nie zamieszkuje. H. C. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba poszukująca pracy. Ponadto, ustalono, że wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne na terenie Gminy K. o powierzchni [...] ha przeliczeniowych oraz na terenie Miasta K. o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, co daje łącznie [...] ha przeliczeniowych. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny wysokości 250,00 zł. W związku z powyższym dochód wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł miesięcznie. Zdaniem organu pierwszej instancji, H. C. nie podejmuje żadnych starań i wysiłku zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych. Ponadto wnioskodawca w pierwszej kolejności powinien ubiegać się o otrzymanie niezbędnych środków utrzymania od członków swojej rodziny, ponieważ obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek pomocy społecznej. H. C. oświadczył także ustnie pracownikowi socjalnemu, iż od m-ca marca 2014 r. wynajmuje część domu, jednak nie przedstawił pracownikowi socjalnemu umowy najmu. Oświadczył również, że prowadzi sprzedaż różnych artykułów na targu w K.. Jednocześnie wnioskodawca odmówił napisania oświadczenia o dochodach z umowy najmu oraz dochodach ze sprzedaży na targu, przez co organ pierwszej instancji stwierdził, że H. C. nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, w jakiej się znajduje. Organ pierwszej instancji zauważył następnie, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie przekracza kwoty 542,00 zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności: sieroctwo, bezdomność, długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, itp. Dochód z gospodarstwa rolnego H. C. ustalony w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wynosi [...] zł, znacznie przekracza kryterium dochodowe, co już na wstępie dyskwalifikuje wnioskodawcę do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Poza tym wnioskodawca posiada dodatkowe źródła dochodu, jak: dochód z handlu oraz wynajmu mieszkania, którego wysokości nie ujawnił. Ośrodek rozważał również możliwość przyznania wnioskodawcy specjalnego zasiłku celowego, który wypłacany jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jednakże w tym konkretnym przypadku nie stwierdzono żadnego szczególnie uzasadnionego przypadku, który uprawniałby do specjalnego zasiłku celowego. Zdaniem organu, w przypadku wnioskodawcy okoliczności wskazane podczas przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, tj. wydatki poniesione na zakup leków tj. [...] zł. (w miesiącu lutym 2014 r.), oraz uzupełnienie materiału dowodowego o faktury za zakupione leki na kwotę [...] zł. (w miesiącu kwietniu 2014 r.), [...] zł. (w miesiącu maju 2014 r.) oraz wydatki na zakup żywności tj. [...] (w miesiącu maju 2014 r.) mają charakter ogólny niewskazujący na istnienie wyjątkowych okoliczności, których strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć. Zaznaczyć należy, że zakupione leki na podstawie dołączonych faktur nie są lekami specjalistycznymi i nie mają one charakteru szczególnego. Szczególnie uzasadniony przypadek powinien być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w sytuację życiową danej osoby, że nie jest ona w stanie jej pokonać. Sytuacja w jakiej znalazł się wnioskodawca jest sytuacją trudną, ale nie jest sytuacją nagłą, gdyż trwa już od dłuższego czasu. Organ wskazał końcowo, że zabezpieczone w budżecie środki na cały rok 2014 r. na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej stanowią kwotę [...] tys. zł. i nie pozwalają zaspokoić wszystkich potrzeb osób i rodzin kwalifikujących się dochodowo do świadczeń pomocy społecznej, a tym osobom organ jest zobowiązany pomóc w pierwszej kolejności. Uwzględnić należy, że z uwagi na poniesione koszty m.in. na zakup leków, ośrodek przyznał wnioskodawcy w miesiącu grudniu ubr. wyjątkowo specjalny zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia oraz na zakup opału w kwocie [...] zł., który wnioskodawca odebrał w dniu [...] grudnia 2013 r., a już w dniu [...] stycznia 2014 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie H. C. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca wskazał, że nie posiada środków na życie i na opłacenie rachunków, a także recept. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że organ administracyjny ustalił obszar gospodarstwa rolnego H. C. na [...] ha przeliczeniowych, co dało kwotę [...] zł dochodu miesięcznie. W oparciu o powyższe ustalenia organ pierwszej instancji uznał, iż ze względu na osiągany dochód wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego, warunkującego przyznanie pomocy finansowej. Co prawda H. C. podniósł, iż nie uzyskuje z tytułu dzierżawy gruntów rolnych żadnych dochodów i że toczy się sprawa sądowa o ich zapłatę, jednakże nie przedłożył na potwierdzenie tych okoliczności żadnych dokumentów. Niemniej jednak nie miałoby to istotnego znaczenia dla wysokości dochodu ustalanego w oparciu o wielkość gospodarstwa rolnego stanowiącego własność H. C. Nadto wnioskodawca oświadczył, że wynajął część swojego domu, jednakże nie ujawnił jakie z tego tytułu osiąga dochody. Tym samym uznać należy to za brak współdziałania z organem, co uniemożliwiło ustalenie faktycznych dochodów osiąganych przez wnioskodawcę. H. C. nie ujawnił także w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, że posiada wartościowe przedmioty majątkowe, takie jak chociażby przyczepa o wartości [...] zł, stanowiąca przedmiot zajęcia komorniczego dokonanego w dniu [...] lutego 2014 r. (kopia protokołu zajęcia ruchomości dołączona wraz z pismem z dnia [...] lipca 2014 r.). Brak ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na ustalenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy przemawia o braku jego współdziałania z organem, co w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s. stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego odwołujący nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości oraz zasobów w przezwyciężeniu swojej trudnej sytuacji finansowej, co w świetle wyżej powołanych wywodów również uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji rozważył także możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego. Zdaniem organu odwoławczego również w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji zasługuje na aprobatę. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. C. Skarżący wyjaśnił, że grunty rolne są dzierżawione i nie ma z nich żadnych dodatkowych dochodów. Podniósł, że aktualnie nie ma żadnych pieniędzy na leki, spłatę rachunków, opał, odzież, zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżący wskazał ponadto, że nie wynajmował domu mieszkalnego ani w marcu, ani w kwietniu. Do tego jeszcze został okradziony z części do ciągnika rolniczego. Końcowo skarżący zauważył, że sądy dopuszczają się perfidnego kłamstwa w kwestii ustalania dochodów wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 13 maja 2015 r. stawił się aplikant adwokacki za pełnomocnika strony skarżącej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny, bowiem skarżący nie uzyskuje faktycznie dochodów z tytułu dzierżawy. Podniósł, że skarżący uważa, iż pracownik socjalny jest do niego uprzedzony i wielokrotnie wnosił o powierzenie jego sprawy innemu pracownikowi czego organ nie uwzględnił. Końcowo wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym – określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym – regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Wywody Sądu powinna rozpocząć uwaga, że przedmiotem skargi H. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działającego z upoważnienia Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej (zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), w tym art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 tej ustawy. W myśl tego przepisu zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z art. 8 ust. 3 tej u.p.s. dochód stanowi sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Sposób ustalenia wysokości dochodu określają dalsze przepisy art. 8 ( ust. 4-13) u.p.s. Skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha przeliczeniowego i figuruje w ewidencji podatników podatku rolnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2) W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma interpretacja przepisów regulujących dochód uzyskiwany z posiadanego gospodarstwa rolnego. I tak, na podstawie art. 8 ust. 9 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 2 lit. e) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), ustawa przyjmuje założenie, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł (stawka ta obowiązuje od dnia 1 października 2012 r.). Dochód ten ma zatem charakter ryczałtowy i wyliczany jest jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa, niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza zatem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1406/00, a także wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05; z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09 oraz z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09 – orzeczenia publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Okoliczności podnoszone przez skarżącego o wydzierżawieniu gruntów i nie osiąganiu dochodu wyliczonego przez organ nie mogą zatem być podstawą dla odmiennych ustaleń. Wyjaśnić należy, że dla celów udzielania świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje się na podstawie cytowanego przepisu, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 250 zł i zarazem przepisy nie przewidują jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w art. 8 ust. 9 u.p.s. zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz, czy rzeczywiście przynosi ono dochody. W świetle powołanych wyżej przepisów dla ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (kryterium dochodowe) należy przyjąć, że każdy właściciel nieruchomości rolnej uzyskuje dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego w wysokości wskazanej we właściwym rozporządzeniu określającym zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, niezależnie od tego, w jaki sposób korzysta z nieruchomości lub w jaki sposób nią rozporządził (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1327/10 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stąd też, mimo że skarżący w istocie podnosi, iż nie prowadzi osobiście działalności rolniczej, to fakt posiadania tytułu własności do gruntów rolnych (gospodarstwa rolnego) uprawniał organy do ryczałtowego wyliczenia jego dochodu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 643/14 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Biorąc pod rozwagę wskazane przepisy Sąd uznał, że w sprawie poddanej sądowej kontroli organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącego. Skoro bowiem wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, to jego miesięczny ryczałtowy dochód z tego gospodarstwa wynosić będzie [...] zł ([...] ha x 250 zł = [...] zł) i tym samym przekracza ustawowe kryterium dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynoszące 542 zł. W tych okolicznościach zaakceptować należy stanowisko organu, że skarżącemu zasiłek celowy nie przysługiwał, bowiem nie spełnił on ustawowej przesłanki kryterium dochodowego. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego, organy słusznie odmówiły przyznania skarżącemu zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy uzasadniły także niemożność udzielenia specjalnego zasiłku celowego na mocy art. 41 u.p.s. Wyjaśnić należy, że udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego uzależnione jest również od zaistnienia dodatkowej przesłanki, którą jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które wyraźnie odbiegają od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego brak jest takich szczególnych okoliczności. Sytuacja skarżącego jakkolwiek trudna nie wynika z nadzwyczajnych zdarzeń o charakterze losowym, odbiegających od typowych sytuacji w jakich znajdują się inne rodziny, spełniające kryterium dochodowe, których potrzeby winny być zaspokajane w pierwszym rzędzie. Organy wskazały także, iż skarżący korzystał z pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego. Zasiłki te nie maja charakteru stałego i są co do zasady świadczeniami jednorazowymi uwarunkowanymi wystąpieniem szczególnej okoliczności, która jak wynika z ustaleń organu tym razem nie miała miejsca. Każdorazowo bowiem organ pomocy społecznej ocenia taki wniosek, mając na uwadze nie tylko okoliczności leżące po stronie wnioskodawcy, lecz również środki finansowe, jakimi ośrodek dysponuje. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Reasumując, trafnie organy pomocy społecznej wskazały, że skarżący przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, a zatem nie spełnił przesłanki uzyskania zasiłku celowego. Trafnie organy pomocy społecznej wskazały również, że brak ujawnienia wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na ustalenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy przemawia o braku jego współdziałania z organem, co w świetle art. 11 ust. 2 u.p.s. stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania pomocy społecznej. Również zgodnie z prawem organy pomocy społecznej uznały, że sytuacja, w jakiej znajduje się skarżący nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym o jakim mowa w treści przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło