II SA/Po 1149/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychy Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. W. K. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w O. W. o przyznanie prawa do zasiłku przedmemrytalnego od dnia [...] grudnia 2001 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Starosta O. na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) odmówił W. K. wszczęcia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że obowiązujące aktualnie przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.) nie przewidują isntytucji zasiłków przedemerytalnych. W myśl art. 150a wymienionej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. u. z 2003 r. nr 58 poz. 514 z późn. zm.) przysługuje osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki jego nabycia, jeżeli w terminie do dnia 28 lutego 2006 r. złożyły wniosek od właściwego powiatowego urzędu pracy. Termin ten ma charakter materialny, a jego uchybienie sprawia, że nie istnieje przedmiot postępowania, w konsekwencji nie można też wszcząć postępowania administracyjnego. Organ I instancji wskazał zarazem na możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego, które przyznawane i wypłacane jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 r. nr 120 poz. 1252 z późn. zm.). Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. W. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzją Starosty O. z dnia [...] grudnia 2001 r. zostało mu przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] grudnia 2001 r. Następnie decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżący utracił prawo do pobierania świadczenia przedemerytalnego, ale nie do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie została zaskarżona przez W. K., gdyż dotyczyła świadczenia przedemerytalnego. Skarżący zaznaczył przy tym, że w jego ocenie istnieje nadal możliwość przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Tym bardziej, że otrzymywana przez skarżącego renta inwalidzka miała charakter czasowy i po upływie okresu pobierania tego świadczenia sytuacja prawna skarżącego powinna powrócić do stanu istniejącego przed uzyskaniem przez niego renty. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 141 § 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty O. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty O. z dnia z dnia [...] stycznia 2001 r. skarżący nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56). Niemniej decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Starosta orzekł o utracie wspomnianego prawa z powodu nabycia przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, co nastąpiło zgodnie z obowiązującym wówczas art. 37n ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 1994 r. W okresie pobierania przez W. K. renty z tytułu niezdolności do pracy doszło do zmiany przepisów regulujących przyznawanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120 poz. 1252 z późn. zm.), zasiłki przedemerytalne przyznane na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 1994 r. zostały przejęte z dniem 1 sierpnia 2004 r. do realizacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, powiatowe urzędy pracy były zobowiązane w terminie 14 dni od dnia wejście w życie tejże ustawy przekazać organom rentowym dokumentację umożliwiającą kontynuację wypłaty świadczeń przedemerytalnych od dnia przejęcia powyższego zadania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym dotychczasowe zasiłki przedemerytalne stały się świadczeniami przedemerytalnymi, wpłacanymi przez organy rentowe, które zostały wyposażone w wyłączną kompetencję orzekania w tym zakresie. Konkluzję tę potwierdza art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r., zakreślający nieprzekraczalny termin 28 lutego 2006 r. do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 1994 r. Nie ulega zarazem wątpliwości, że wniosek skarżącego został złożony już po upływie tego terminu. Tym samym, mając na uwadze, że termin ten ma charakter materialnoprawny, należało odmówić wszczęcia postępowania. Pismem z dnia [...] października 2013 r. W. K. zaskarżył powyższe postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ II instancji nie odniósł do argumentów prawnych, podnoszonych przez niego w zażaleniu z dnia [...] lipca 2013 r. W szczególności Wojewoda Wielkopolski nie ustosunkował się do kwestii utraty przez skarżącego jedynie prawa do świadczenia przedemerytalnego, a nie zasiłku przedemerytalnego, oraz możliwości złożenia w dalszym ciągu wniosku o przyznanie rozważanego prawa. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w zażaleniu z dnia [...] lipca 2013 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się nietrafna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. W. K. zwrócił się do Starosty O. o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] grudnia 2001 r. (k. 171 akt adm.). Wniosek ten konsekwentnie podtrzymywał następnie w zażaleniu z dnia [...] lipca 2013 r. (k. 185 akt adm.) oraz w skardze z dnia [...] października 2013 r. (k. 2-3 akt sądowych). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.). Zgodnie z art. 150a ust. 1 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 514 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia. Ponadto w myśl art. 150a ust. 2 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego, o jakim w mowa w ust. 1 tejże ustawy, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego. Niemniej należy podkreślić, że w świetle art. 150a ust. 5 powołanej ustawy osoba, o której mowa w przytoczonych przepisach, mogła złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006 r. do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy. Termin ten ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu, a jego przekroczenie powoduje odpadnięcie przedmiotu postępowania. W takim przypadku nie można wszcząć postępowania, a wszczęte już postępowania należy umorzyć (zob. wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt I OSK 602/07; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 787/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy przede wszystkim podkreślić, że wniosek W. K. o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego został złożony w dniu [...] czerwca 2013 r. Tym samym pismo to zostało złożone już po upływie wspomnianego wyżej terminu z art. 150a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Konsekwentnie zatem postępowanie administracyjne, jako pozbawione swojego przedmiotu, nie mogło być wszczęte. Nie można bowiem prowadzić postępowania administracyjnego, w wyniku którego wykluczona jest już z samej istoty danego uregulowania konkretyzacja praw lub obowiązków danego podmiotu. Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącego, należy uznać, że rozstrzygnięcia wydane przez organy administracji publicznej były prawidłowe. Przechodząc do pozostałej argumentacji skarżącego, należy jedynie wyjaśnić, że kontrolowane postępowanie dotyczyło kwestii przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zakres tego postępowania został bowiem wyznaczony pismem W. K. z dnia [...] czerwca 2013 r. Kwestia poprzednio wydanych decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku przedemerytalnego, niezwiązana bezpośrednio z rozpatrywaną aktualnie sprawą, została już poruszona w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 787/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym wyraźnie bowiem wskazano, że mimo mylnego użycia w decyzji Starosty O. z dnia [...] kwietnia 2002 r. zwrotu "świadczenie przedemerytalne", rozstrzygnięcie to dotyczy w istocie zasiłku przedemerytalnego. Należy przy tym podkreślić, że powyższy wyrok z dnia [...] stycznia 2011 r. nie został zaskarżony przez W. K. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Wojewody wielkopolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r. odpowiadaja prawu. W tej sytuacji Sąd nie znalazł zatem żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).