II SA/Po 1171/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Brychcy W dniu 3 grudnia 2015r. E.K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] wniosła, za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] lipca 2015r. z przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa. W dniu 29 stycznia 2016r. do Sądu wpłynęło pismo J. B. - syndyka masy upadłości [...] w upadłości, który poinformował, że postanowieniem z 24 listopada 2015r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu XI Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych (sygn. akt XI GU 264/15) ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika E.K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] w G. Na dowód powyższego syndyk masy upadłości załączyła postanowienie Sądu Rejonowego z 24 listopada 2015r. (k. 12 akt adm.). Zarządzeniem z 8 lutego 2016r. zwrócono się do syndyka do podania w terminie 7 dni, czy podtrzymuje skargę wniesioną przez E. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jeżeli tak to zobowiązano syndyka do podpisania skargi pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi z 16 lutego 2016r. syndyk masy upadłości [...] w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. poinformowała, że nie podtrzymuje skargi E.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z kolei przepis art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012r., poz. 1112 ze zm.), stanowi że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 24 listopada 2015 r., tj. jeszcze przed dniem wniesienia przez E. K. skargi, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, Wydział XI Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych w sprawie o sygn. akt XI GU 264/15 wydał postanowienie, w którym ogłosił upadłość skarżącej E.K. prowadzącej działalność gospodarzą pod nazwą [...] obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczył Syndyka w osobie J. B. Należy w tym miejscu wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 144 Prawa upadłościowego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciw niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, iż legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/08, dostępne www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. W związku z powyższym w terminie otwartym do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca E.K. nie posiadała już legitymacji procesowej do jej wniesienia. Przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (por. wyrok NSA z 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1033/08, dostępne www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Syndyk nie podtrzymała jednak skargi skarżącej i odmówiła jej podpisania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, jak orzeczono w postanowieniu. /-/ E. Brychcy