II SA/Po 1185/05

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy złożyli wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wykazali, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo posiadania stałych dochodów, oszczędności i nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo posiadania stałych dochodów, oszczędności i nieruchomości, nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie domagającej się prawa pomocy, a skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów na poparcie swojego wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. W trakcie postępowania kilkukrotnie składali wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zarówno całkowitego, jak i częściowego. Organy i sąd pierwszej instancji początkowo odrzucały wnioski, uznając je za powtórne lub niedopuszczalne. Po uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu wniosku, WSA ponownie rozpoznał wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jednak ostatecznie odmówił jego przyznania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. i A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. R. i A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy /-/ E. Podrazik Pismem z dnia [...] r. skarżący złożyli skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący w dniu [...] r. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając żądanie przyznania prawa pomocy skarżący wskazali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką i niepełnosprawnym synem, są właścicielami nieruchomości o pow. [...] m², dwóch samochodów osobowych ([...] z [...] r. i [...] z [...] r.). Na dochód miesięczny we wspólnym gospodarstwie domowym składa się dochód M. R. z tytułu umowy o pracę wynoszący średnio [...] zł netto miesięcznie, świadczenia rentowe A. R. w kwocie [...] zł netto miesięcznie i renta socjalna syna w kwocie [...] zł miesięcznie. M. R. jest nauczycielką, pracuje w Zespole Szkół [...] i wysokość jej zarobków uzależniona jest od liczby nadgodzin. Skarżący oświadczyli, iż ponoszą koszty leczenia farmakologicznego w kwocie [...]-[...] zł miesięcznie, koszty pobytu syna w Domu [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. Do wniosku dołączono wyciągi ze wspólnego rachunku bankowego skarżących, z których wynika, iż na dzień złożenia skargi skarżący posiadali zdeponowane środki w kwocie [...] zł, a na dzień zgłoszenia żądania prawa pomocy środki w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w P. oddalił wnioski skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. – po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżących od orzeczenia referendarza – postanowieniem z dnia [...] r. oddalił wnioski skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że gospodarstwo domowe skarżących jest zasilane stałymi dochodami w kwocie przekraczającej [...] zł miesięcznie, posiadają oni dwa samochody, są właścicielami nieruchomości i mają oszczędności. Stan środków pieniężnych na rachunku bankowym dzień złożenia wniosku o prawo pomocy znacznie przekraczał wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zażalenie na opisane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] r. Skarżący dnia [...] r. ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy. Żądaniem tego wniosku objęto częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką i niepełnosprawnym synem, są właścicielami nieruchomości o pow. [...] m², na rachunku bankowym mają zgromadzone oszczędności w kwocie [...] zł, uzyskują łączny miesięczny dochód brutto kwocie [...] zł. Na dochód powyższy składają się: dochód z tytułu umowy o pracę M. R. w kwocie [...] zł brutto, renta A. R.w kwocie [...] zł brutto i renta socjalna syna w kwocie [...]zł brutto. Pomimo wezwania Sądu z dnia [...] r. skarżący nie przedłożyli dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, uzupełniających wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w P. postanowieniem z [...] r . odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Sprzeciw od postanowienia referendarza wnieśli oboje skarżący podnosząc, że złożony w dniu [...] r. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest powtórnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, ale wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie skarżących poziom uzyskiwanych przez nich przychodów czyni ich wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych zasadnym. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił wniosek skarżących o zwolnienie od uiszczenia wpisu oraz odrzucił skargę. Uzasadniając odrzucenie wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd wskazał, iż jest to ponowny wniosek skarżących w tym przedmiocie. Wniosek złożony został po wydaniu już raz przez Sąd odmowy przyznania skarżącym prawa pomocy. Z uzasadnienia ich ponownego wniosku wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżących nie uległa zmianie. Oboje skarżący nadal mają te same źródła dochodów. Na rachunku bankowym skarżący posiadają oszczędności w kwocie [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał wniosek skarżących za niedopuszczalny, a jako taki nie przerywający biegu terminu do uiszczenia wpisu. W związku z czym Sąd odrzucił wniosek skarżących o zwolnienie od wpisu. Na skutek zażalenia skarżących Naczelny Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z [...] r., sygn. II OZ 1345/07 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został jako nowy wniosek dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego też Sąd I instancji niezasadnie uznał wniosek za niedopuszczalny, jako ponowny złożony bez zmiany okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Żądanie złożonego w dniu [...] r. wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczy częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania dające się przewidzieć koszty sądowe obciążające skarżących sprowadzają się do wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, a zobowiązanie skarżących jest solidarne. Nowy wniosek skarżących obejmuje żądanie przyznania prawa pomocy w węższym - niż rozpoznany już wniosek - zakresie, niezmienne jednak, na gruncie rozpoznawanej sprawy pozostały okoliczności faktyczne, w oparciu o które Sąd ocenia zasadność złożonego wniosku. Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału ustalono, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką i niepełnosprawnym synem, są właścicielami nieruchomości o pow. [...] m² i dwóch samochodów osobowych. Na dochód miesięczny brutto kwocie [...] zł. składa się dochód skarżącej M. R. z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto, świadczenie rentowe skarżącego A.R. w kwocie [...] zł brutto i renta socjalna ich syna w kwocie [...] zł brutto. Według oświadczenia skarżących w dacie złożenia wniosku z dnia [...] r. posiadali oni także oszczędności w kwocie [...] zł, zgromadzone na rachunku bankowym. Pomimo wezwania Sądu skarżący nie uzupełnili wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie udzielili informacji czy prowadzą działalność gospodarczą lub rolniczą, czy posiadają nieruchomości, nie nadesłali wyciągów z rachunków bankowych i odpisów zeznań podatkowych za lata [...] i [...], ani nie podali szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania. Podkreślić należy, iż strona domagająca się przyznania prawa pomocy ma obowiązek złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych na wezwanie Sądu, co wynika z treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiony przez skarżących materiał dokumentujący ich sytuację życiową wskazuje, że są oni w stanie ponieść pełne koszty sądowe – obejmujące w chwili obecnej wyłącznie wpis od skargi - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący posiadają stałe źródła dochodu, a także, jak sami oświadczyli oszczędności, które winny zostać przeznaczone przez nich na pokrycie wpisu od skargi. Pomimo spoczywającego na skarżących ciężaru dowodu, że znajdują się oni w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, wnioskodawcy nie wykazali, że ich wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie. /-/ E. Podrazik

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło