II SA/Po 1193/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-05-15

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Barbara Drzazga, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy ustawa o scalaniu i wymianie gruntów, która stanowiła podstawę prawną przyznania ekwiwalentu zamiennego, utraciła moc, można nadal dochodzić przyznania takiego ekwiwalentu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji o odmowie przyznania ekwiwalentu zamiennego jest prawidłowe, ponieważ ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, która stanowiła podstawę prawną do przyznania ekwiwalentu, utraciła moc z dniem 6 kwietnia 1982 r. W związku z tym, przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy nie może stanowić podstawy prawnej do uregulowania nowego stosunku prawnego polegającego na przyznaniu ekwiwalentu zamiennego. Stronie skarżącej przysługuje natomiast roszczenie o odszkodowanie wobec Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, które powinno być dochodzone przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. M. o przyznanie ekwiwalentu zamiennego za działkę gruntu nr [...] o pow. 0,52 ha, która miała być objęta scaleniem gruntów wsi M. i S. w 1972 r. Organy administracji kolejno umarzały postępowanie lub odmawiały przyznania ekwiwalentu, wskazując na brak gruntów zamiennych lub brak podstawy prawnej. Ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania ekwiwalentu. E. M. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i wskazując na istnienie gruntów zamiennych. WSA oddalił skargę, uznając, że podstawa prawna do przyznania ekwiwalentu utraciła moc.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie scalania gruntów; oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...]2013 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. M. od decyzji Starosty C. z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania E. M. ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] o pow. 0,52 ha w S. gm. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta C. decyzją z dnia [...] 2008 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania E. M. ekwiwalentu zamiennego za działkę gruntu nr [...] położonej w S., wszczętej po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji z dnia [...]2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia [...] 1972 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi M. i S. w części dotyczącej nieprzyznania ekwiwalentu zamiennego za objętą scaleniem działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, a będącą przed scaleniem własnością J. K., wskazując że w zasobie nieruchomości rolnych Skarbu Państwa nie znajdują się grunty, z których można byłoby wydzielić grunt zamienny oraz że brak jest podstawy prawnej do wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego. SKO w P. decyzją z dnia [...]2009 r., po rozpatrzeniu odwołania E. M. uchyliło decyzję Starosty C. z dnia [...] 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaleciło organowi I instancji sprawdzenie zasadności zarzutu, iż Spółdzielnia Produkcji Rolnej w S. użytkuje bez tytułu prawnego działki w S. i Jędrzejewie. Starosta C. decyzją z dnia [...] 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie, stwierdziwszy, że uzyskał negatywną odpowiedź od Spółdzielni Produkcji Rolnej w S. oraz od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. Filia w P. co do dysponowania gruntami, które można by przyznać jako ekwiwalent zamienny dla E. M.. Na skutek odwołania E. M., SKO w P. decyzją z dnia [...]2009 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 13 października 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia możliwości przyznania stronie ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] w S., albowiem w świetle informacji od Spółdzielni, że odnośnie działek o nieuregulowanym stanie prawnym zlecono dochodzenie w Wielkopolskim Biurze Geodezyjnym – sprawa jest w toku i wymaga czasu oraz dużych nakładów finansowych, przedwczesnym jest kategoryczne stwierdzenie, że nie ma możliwości przyznania stronie ekwiwalentu. Decyzją z dnia [...]2012 r. Starosta C. ponownie orzekł o umorzeniu postępowania, wskazując, że pismem z dnia 22 listopada 2012 r. AGN podała, że nie posiada żadnych gruntów w obrębie wsi S.. Organ wyjaśnił, że potwierdziła to również analiza przeprowadzonych rejestrów gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa dla wsi S.. W wyniku kolejnego odwołania E. M., SKO w P. decyzją z dnia [...] 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając organowi I instancji uzupełnienie postępowania dowodowego celem ustalenia możliwości przyznania stronie ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] w S.. Starosta C. decyzją z dnia [...]2013 r. orzekł o odmowie przyznania E. M. ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] w S. gm. L.. Wyjaśnił, że po wnikliwej analizie zgromadzonej dokumentacji ustalił, że działka ta zmieniła właściciela tj. została przyznana na własność S. i C. małżonkom G., w miejsce J. K., nie w toku postępowania scaleniowego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia 12 października 1972 r., tylko na podstawie Aktu Własności Ziemi Urzędu Powiatowego w C. Nr [...]z dnia [...] 1974 r. Z tych względów tj. braku podstawy prawnej, niemożliwym jest wypłacenie stronie postępowania ekwiwalentu pieniężnego. E. M. wniosła odwołanie od tej decyzji, kwestionując twierdzenie organu I instancji, jakoby działka nr [...] 2w S. była objęta postępowaniem scaleniowym wsi S.. Jej zdaniem istnieją możliwości wydzielenie ekwiwalentu zamiennego za utraconą działkę. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że obowiązująca w dniu 12 października 1972 r. ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13) przewidywała w art. 3 ust. 1, że każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Jeżeli w celu racjonalnego ukształtowania gruntów państwowych następuje ich wymiana na grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa (art. 2), dopuszcza się w szczególnych przypadkach wydzielenie gruntów państwowych o wartości szacunkowej wyższej, a gdy nie ma możności wydzielenia pełnego ekwiwalentu w gruntach państwowych stosuje się dopłaty pieniężne (art. 3 ust. 2 ustawy). Kolegium wskazało, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. z dnia 12 października 1972 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi M. i S. jest decyzją ogólną i nie informuje jakie grunty każdy uczestnik scalenia wymiany wniósł, a jakie otrzymał w zamian. Celem jednoznacznego określenia, czy działka nr [...] w S. uczestniczyła, czy też nie w postępowaniu scaleniowym wsi S., należało dokonać analizy dokumentacji scaleniowej. Analiza ta doprowadziła do wniosku, że J. K. nie figuruje w dokumentacji jako uczestniczka scalenia – wymiany, nieujęta jest też w kwestionariuszu życzeń uczestników scalenia z czerwca 1972 r., ani też w wykazie oświadczeń uczestników scalenia gruntów w sprawie projektu scalenia nowo wydzielonych działek z sierpnia 1972 r. Organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] w S. jest wymieniona w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu z października 1972 r. oraz w wykazie rozmieszczenia działek po zmianie projektu, jako działka zamienna dla S.a G.. Projekt ten nie doszedł jednak do skutku, działka nr [...] w S. nie zmieniła właściciela w wyniku postępowania scaleniowego zatwierdzonego decyzją z 12 października 1972 r., co potwierdza wydany przez Urząd Powiatowy w C. Akt Własności Ziemi nr [...]z dna [...]1974 r., który został ujawniony w księdze wieczystej KW nr [...]. Zdaniem Kolegium zasadnie organ I instancji zatem uznał, że przedmiotowa działka zmieniła właściciela tj. została przyznana na własność S. G. i jego żonie C. G., w miejsce J. K., nie w toku postępowania scaleniowego, zatwierdzonego wspomnianą decyzją z 12 października 1972 r., tylko na podstawie Aktu Własności Ziemi z [...] 1974 r. Reasumując SKO w P. stwierdziło, że brak jest podstaw do przyznania stronie ekwiwalentu zamiennego na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Dodało, że ewentualnych roszczeń z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji strona może dochodzić jedynie w postępowaniu cywilnym w oparciu o przepis art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w P., żądającej jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty C. z dnia [...] 2013r. Podniosła, iż zaskarżonej rozstrzygnięcie jest sprzeczne z ustaleniami organu I instancji, jak również z wcześniejszymi ustaleniami organu odwoławczego. Wskazała, że starosta w decyzji z dnia [...]2013 r. stwierdził, że ani na terenie wsi S. ani na terenie sąsiednich wsi nie ma działek, które mogłyby być przedmiotem ekwiwalentu zamiennego. Tymczasem z pisma starosty z dnia 14 lutego 2012 r. skierowanego do SKO w P. wynika, że na terenie wsi Jędrzejewo istnieją grunty będące własnością Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych (KW [...]), które są w użytkowaniu Spółdzielni Produkcji Rolnej w S.. Zdaniem skarżącej, w związku z tym istnieje możliwość przyznania jej działki zamiennej, o co wnosi od ponad 20 lat. Ponadto z informacji Spółdzielni wynika, że sprawa ustalenia możliwości przyznania nieruchomości zamiennej co do działek o nieuregulowanym stanie prawnym a użytkowanych przez Spółdzielnię, jest w toku i wymaga czasu oraz dużych nakładów finansowych i przedwczesne jest kategoryczne stwierdzenie, że nie ma możliwości przyznania skarżącej wnioskowanego ekwiwalentu. W ocenie skarżącej nie zostały zakończone prace Wielkopolskiego Biura Geodezji, które miało ustalić stan prawny wszystkich działek o nieuregulowanym stanie prawnym, a znajdujących się w posiadaniu i użytkowaniu wspomnianej Spółdzielni. Skarżąca wskazała, że Biuro w czasie prac mających na celu ustalenie stanu prawnego użytkowanych gruntów przez Spółdzielnię powinno uwzględnić to, że poprzedniczka prawna skarżącej J. K., jako członek tej Spółdzielni w 1953 r. wniosła do niej całość posiadanych gruntów tj. 6 ha. Reasumując, skarżąca stwierdziła, że w świetle powyższego, ustalenia organów orzekających są niezgodne z rzeczywistym i prawnym stanem sprawy. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ustalenie czy organy orzekające prawidłowo stwierdziły, że skarżącej E. M. należało odmówić przyznania ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] o pow. 0,52 ha, położoną w S., gm. L.. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.), dalej: u.s.w.g., obowiązujące w dniu 12 października 1972 r., a więc w dacie wydania przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. decyzji [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi M. i S.. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.s.w.g. każdy uczestnik scalenia lub wymiany (właściciel lub samoistny posiadacz gruntów) otrzymuje, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem lub wymianą, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie był fakt, iż decyzją z [...] 2008 r. nr [...] SKO w P. stwierdziło nieważność powyższej decyzji Prezydium PRN w C. z dnia [...]1972 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi M. i S. w części dotyczącej nieprzyznania ekwiwalentu zamiennego za objętą scaleniem działkę nr [...] o pow. 0,52 ha położoną we wsi S., stanowiącą własność J. K.. W motywach tegoż rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że decyzją tą, wbrew obowiązującemu ówcześnie art. 3 u.s.w.g., zatwierdzono projekt scalenia gruntów wsi M. i S., nie przyznając uczestniczce scalenia J. K. ekwiwalentu zamiennego w zamian za objętą scaleniem działkę nr [...], stanowiącą własność J. K., a przyznaną w wyniku scalenia S. G.. Organ dodał przy tym, że co prawda jak wynika odpisu księgi wieczystej nr [...] z dnia 13 grudnia 2005 r. decyzja scaleniowa w tej części nie została wykonana (pod względem formalnoprawnym, albowiem na jej podstawie nie doszło do zmiany wpisu prawa własności w KW nr [...]), nie zmienia to jednak faktu, że postanowienia decyzji są niezgodne z powołanym przepisem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. Prowadząc postępowanie na podstawie wyżej powołanego przepisu ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, organy orzekające stwierdziły, że z decyzji z 12 października 1972 r. nie wynika, jakie grunty każdy uczestnik scalenia–wymiany wniósł, a jakie otrzymał w zamian. Ponadto stwierdziły, że poprzedniczka prawna skarżącej, J. K. nie figuruje w dokumentacji jako uczestniczka scalenia-wymiany, nie jest ujęta też w kwestionariuszu życzeń uczestników scalenia z czerwca 1972 r., ani w wykazie oświadczeń uczestników scalenia gruntów w sprawie projektu scalenia nowo wydzielonych działek z sierpnia 1972 r., w przeciwieństwie do S.a G.. Wyjaśniono, że działka nr [...] w S. jest wymieniona w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu z października 1972 r. oraz w wykazie rozmieszczenia działek po zmianie projektu (jako działka nr [...] – poprzedni nr), jako działka zamienna dla S.a G.. Projekt ten nie doszedł jednak do skutku, działka nr [...] w S. nie zmieniła właściciela w wyniku postępowania scaleniowego zatwierdzonego decyzją Prezydium PRN w C. z dnia [...] 1972 r., czego dowodem jest wydany przez Urząd Powiatowy w C. Akt Własności Ziemi Nr [...]z dnia [...] 1974 r., który został ujawniony w księdze wieczystej KW nr [...]. W związku z powyższym organy orzekające uznały, że działka nr [...] w S. zmieniła właściciela tj. została przyznana S. i C. małżonkom G. w miejsce J. K. nie wskutek postępowania scaleniowego zatwierdzonego wspomnianą decyzją z dnia ... 1972 r., lecz na podstawie powołanego Aktu Własności Ziemi z dnia ... 1974 r. Dlatego uznały, że nie ma podstawy do przyznania stronie, jako następczyni prawnej J. K., ekwiwalentu pieniężnego za działkę nr [...] w S., na podstawie art. 3 ust. 1 u.s.w.g. W ocenie Sądu wynik postępowania przeprowadzonego przez organy orzekające jest prawidłowy, choć Sąd nie podzielił motywów obu rozstrzygnięć. Podkreślić przy tym należy, że błędne uzasadnienie decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy, co Sąd wyjaśni poniżej. Zważyć należy, że stosownie do przepisu art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 101), dalej: k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W orzecznictwie sądów administracyjny przyjmuje się, że ratio legis powołanego przepisu polega na tym, iż gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., I OSK 1731/12, Lex nr 1366435). Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., I OSK 1172/11, Lex nr 1291310). Przepis art. 365 § 1 k.p.c. określa zatem skutek prawomocnego orzeczenia, jakim jest związanie nim określonych podmiotów. Ze związania tego wynika konieczność uwzględnienia faktu istnienia konkretnego orzeczenia regulującego konkretna sprawę. Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu dotyczy również organu administracji publicznej. Powołany przepis k.p.c. wywiera określone skutki w sferze materialnoprawnej. Jest zatem przepisem prawa materialnego, który dotyczy także sądów administracyjnych, a jego naruszenie stanowi przesłankę, o której mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a więc przesłankę naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., I FSK 674/09, Lex nr 594151). W kontekście powyższych rozważań istotną okolicznością, a pominiętą przez organy orzekające, był fakt, iż wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny oddalił powództwo Skarbu Państwa, przy udziale interwenienta ubocznego po stronie powoda E. M., przeciwko R. W. i B.W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej o nr [...] i [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w T. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w C. z rzeczywistym stanem prawnym. W wyroku tym Sąd Rejonowy w T. zawarł wiążące zarówno organy orzekające w niniejszym postępowaniu, jak również Sąd, stanowisko co do udziału działki nr [...] w S. w scaleniu dokonanym w 1972 r. W wyroku tym Sąd Rejonowy w T. ustalił, że J. K., następnie nosząca nazwisko G., w wyniku scalenia gruntów wsi S., jakie nastąpiło w 1953 r., a zostało zatwierdzone w dniu ... 1960 r., nabyła własność działki nr [...]. Sąd stwierdził, że niewątpliwie nieruchomość będąca jej własnością brała bowiem udział w tym scaleniu. Na podstawie prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia J. K. dokonała wpisu własności w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w T. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w C. Kw [...]. Do kolejnego scalenia, jakie nastąpiło w 1972 r. J. K., nosząca następnie nazwisko G., była właścicielem działki nr [...]. Następnie Sąd ustalił, że dnia ... 1972 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. w sprawie [...] podjęło decyzję w sprawie postępowania scaleniowego gruntów położonych na terenie wsi S.. Jak wynika z pisma z dnia 5 czerwca 1995 r. brała w tym scaleniu również udział przedmiotowa działka nr [...]. Na podstawie rozmieszczenia działek po zmianie projektu scaleniowego wykonanego w lipcu i we wrześniu 1972 r. działka nr ... o pow. 1.06.00 ha i działka nr [...] o pow. 0.70.00 ha (którą była działka [...] powiększona o 0.18.00) zostały przyznane S. G.. Potwierdził on w tym dokumencie przyjęcie wydzielonych działek. Równocześnie w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu z października 1972 r. potwierdzono przyznanie S. G. działki nr [...] (poprzednio [...]) o pow. 0.70.00 ha i działki nr [...] (poprzednio [...]) o pow. 1.06.00 ha. Sąd Rejonowy w T. stwierdził, że decyzją nr [...] z dnia [...]1972 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C. zatwierdziło projekt scalenia gruntów we wsi S. oraz warunki scalenia zawarte w protokole z lipca 1972 r. Decyzja była ostateczna. W ocenie Sądu, w wyniku postępowania scaleniowego z 1972 r. właścicielem działki nr [...] w S. został S. G.. Reasumując, Sąd wskazał, że do nabycia własności nieruchomości wydzielonej w wyniku scalenia nie jest potrzebne ani objęcie tej nieruchomości w posiadanie, ani podpisanie oświadczenia o przyjęciu takiej działki. Mając na względzie wiążące Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko Sądu Rejonowego w T. uznać należy rozważania organów obu instancji podważające udział działki nr [...] w S. w scaleniu dokonanym decyzją Prezydium PRN w C. z dnia [...] 1972 r. i jej przejście na własność z rąk J. K. do rąk S. G. i jego żony C. G., za niezgodne ze stanem faktycznym. Niemniej jednak w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organów obu instancji o odmowie przyznania następczyni prawnej J. K. – E. M. ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] w S. uznać należy za prawidłowe. Zważyć należy, że ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.) utraciła moc z dniem 6 kwietnia 1982 r. na mocy art. 32 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 80 ze zm.). W związku z powyższym uznać należy, że przepis art. 3 ust. 1 u.s.w.g. nie obowiązuje i nie może on stanowić podstawy prawnej do uregulowania nowego stosunku prawnego polegającego na przyznaniu ekwiwalentu zamiennego w postaci gruntów o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty posiadane przed scaleniem. Trafnie więc zdaniem Sądu organy orzekające odmówiły skarżącej przyznania ekwiwalentu zamiennego za działkę nr [...] położoną w S.. W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 3 ust. 1 u.s.w.g. za chybione należy uznać zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące wyjaśnienia, czy możliwym jest przyznanie skarżącej gruntu zamiennego z nieruchomości będących w posiadaniu i użytkowaniu Spółdzielni Produkcji Rolnej w S.. Zważywszy jednak, że w obrocie prawnym jest powołana wyżej decyzja SKO w P. [...] 2009 r. nr [...] SKO w P. stwierdzająca nieważność decyzji Prezydium PRN w C. z dnia [...]1972 r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi M. i S. w części dotyczącej nieprzyznania ekwiwalentu zamiennego za objętą scaleniem działkę nr [...] o pow. 0,52 ha położoną we wsi S. stanowiącą własność J. K. stronie skarżącej przysługuje na mocy art. 417 1 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego roszczenie wobec Skarbu Państwa o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną decyzją niezgodną z prawem, dla którego rozpoznania właściwym pozostaje sąd powszechny. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło