I OSK 1731/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-21

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Janina Antosiewicz, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego ustalającym prawo własności do nieruchomości na moment jej pozostawienia poza granicami państwa, nawet jeśli wyrok ten nie przesądza o tym, czy własność ta nie została utracona przed momentem repatriacji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w zakresie ustalonym w jego sentencji, zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. Jeśli wyrok ten ustalił prawo własności do nieruchomości na moment jej pozostawienia, organ nie może dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych ani prawnych, nawet jeśli ustawa materialna wymaga wykazania prawa własności na moment repatriacji. W przeciwnym razie narusza art. 365 § 1 k.p.c. oraz przepisy postępowania administracyjnego dotyczące ustalania stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organy administracji uznały, że mimo wyroku sądu powszechnego z 1991 r. ustalającego prawo własności do nieruchomości, prawo to zostało utracone przed momentem repatriacji w wyniku nacjonalizacji i przejęcia przez kołchoz. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że są one związane wyrokiem sądu powszechnego. Minister Skarbu Państwa wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1366/11 w sprawie ze skargi V. B. i A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r. po rozpoznaniu skargi V. B. i A. W., uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia V. B. oraz A. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmówił potwierdzenia V. B. oraz A. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez G. O. primo voto W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości P., powiat Soleczniki, województwo wileńskie, obecnie na terytorium Republiki Litewskiej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że 13 marca 1957 r. G. , S. i J. W. wyjechali z miejscowości P. i przybyli na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do Bydgoszczy. G. O. została zmuszona do opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. Repatriantka z chwilą opuszczenia miejscowości P., nie posiadała prawa własności do ziemi i budynków na niej położonych, co wynika z zeznań złożonych przed Sądem Wojewódzkim w Bydgoszczy. Nieruchomości zostały przejęte przez kołchoz, czyli stały się własnością państwa radzieckiego. Było to wynikiem obowiązujących przepisów, ustanowionych przez Litewską S.R.R. Nie została zatem spełniona przesłanka pozostawienia nieruchomości, wymieniona w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.; zwanej dalej również ustawą o realizacji prawa do rekompensaty), czyli skarżąca nie pozostawiła tej nieruchomości. Organ przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/04 oraz orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I SA Wa 78/07 oraz z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/WA 1810/09. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa stwierdził, że składniki mienia objęte nacjonalizacją przed momentem opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być uznane za składniki "nieruchomości pozostawionej", a stanowisko to znajduje poparcie w linii orzeczniczej, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 444/10. Organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje, iż G. O. była w dniu 1 września 1939 r. właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości P. – wynika to bowiem z sentencji wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w dniu 29 stycznia 1991 r., sygn. akt I C 420/90. Jednakże z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że G. O. w momencie opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1957 r. nie dysponowała tą nieruchomością jako właścicielka. Natomiast w świetle ww. ustawy podstawowym warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest przysługiwanie prawa własności do nieruchomości na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z faktem, że G. O. nie spełnia warunku przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi graniami Rzeczypospolitej Polskiej, to tym samym jej spadkobiercy również nie są osobami uprawnionymi do rekompensaty za pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomość. Skargę na powyższą decyzję wnieśli V. B. i A. W. podnosząc, że G. O. primo voto W. do momentu opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nigdy nie straciła prawa własności do pozostawionego mienia. Wynika to bowiem z sentencji wyroku wydanego w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy w dniu 29 stycznia 1991 r., sygn. akt IC 420/90, która została błędnie zinterpretowana przez Ministra Skarbu Państwa. Sąd nie stwierdził, by prawo własności tego mienia, do momentu opuszczenia, zostało przez G. O. kiedykolwiek utracone, co z pewnością umieszczone byłoby w sentencji wyroku. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte uprzednio stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organy obu instancji uznały, że G. O. primo voto W. nie pozostawiła mienia w miejscowości P., gmina Soleczniki, województwo wileńskie, obecnie Republika Litewska – bowiem należące do niej mienie zostało znacjonalizowane i w momencie repatriacji do Polski w 1957 r. nie stanowiło już jej własności. Zatem, nie zostały wypełnione przesłanki określonej w art. 2 cyt. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu takie stanowisko organy wyraziły wbrew znajdującemu się w aktach sprawy wyrokowi Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt I C 420/90. Orzeczenie to jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości ustala, że poprzedniczka prawna skarżących – G. W. obecnie O., gospodarująca wspólnie z mężem S. W. w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiła na terenie niewchodzącym w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego, to jest w miejscowości P. gmina Soleczniki, województwo wileńskie – obecnie ZSRR nieruchomość o powierzchni 9,25 ha, składającą się z 4 ha ziemi ornej III klasy, 4 ha lasów, 1 ha łąki oraz 0,25 ha sadu, zabudowaną drewnianym domem mieszkalnym o powierzchni 120 m2 (dwie duże izby, kuchnia, spiżarnia i komora) zbudowanym z bali ociosanych na kamiennej podmurówce, krytym gontem, krytą gontem stodołą o powierzchni 140 m2 z bali ociosanych na kamiennej podmurówce, krytą gontem łaźnią z bali drewnianych o powierzchni 40 m2, studni o głębokości 25 m z kręgów betonowych, spichlerzem o powierzchni 35 m2 oraz sadu owocującego składającego się z mieszanych drzew owocowych – oraz że służyło jej prawo własności tego mienia. Wyrokiem tym związane są organy administracji, a co z tego wynika, nie mają prawa kwestionować poczynionych w nim ustaleń – bowiem na mocy art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że organ administracji jest związany tym orzeczeniem, czyli nie może dokonać odmiennej oceny prawnej niż zawarta w orzeczeniu. Ponadto nie może również czynić odmiennych ustaleń faktycznych. Zatem, wywodzenie przez organ administracji – z zeznań złożonych w postępowaniu przed sądem powszechnym – całkowicie przeciwstawnych wniosków niż te, które wywiódł Sąd, stanowi naruszenie autorytetu Sądu i przekreśla jego kompetencje ustrojowe, m.in. na straży których stoi powołany art. 365 k.p.c. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przedmiotowy wyrok jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych stwierdza, iż przedmiotowe mienie zostało pozostawione przez poprzedniczkę prawną skarżących, a ponadto, że to właśnie jej przysługiwało prawo własności do pozostawionej nieruchomości. Tym samym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za całkowicie chybione należy uznać twierdzenia Ministra Skarbu Państwa, że orzeczenie z 1991 r. stwierdza, że poprzedniczka prawna skarżących pozostawiła nieruchomość, której właścicielką była w dniu 1 września 1939 r., jednakże w wyniku późniejszych wydarzeń prawo to utraciła. W tych okolicznościach Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że skoro wyrok Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r. jest prawomocny i wywołuje skutki prawne, to należy stwierdzić, iż decyzje Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, a następnie Ministra Skarbu Państwa, dokonujące odmiennych ustaleń niż zawarte w tym wyroku, naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., regulujące postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji także przepisy prawa materialnego. Organy administracji zostały zobowiązane do uwzględnienia przedstawionego powyżej stanowiska Sądu i wzięcia pod uwagę mocy wiążącej wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt I C 420/90. W skardze kasacyjnej Minister Skarbu Państwa zaskarżył opisany wyżej wyrok w całości zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 ust. 2 oraz art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że strona udowodniła posiadanie tytułu własności, mimo że ww. przepisy ustawy o realizacji prawa do rekompensaty wymagają, aby strona wykazała tytuł własności na moment opuszczenia Kresów Wschodnich; 2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty poprzez bezzasadne uznanie, że organy dokonały ustaleń w zakresie własności mienia sprzecznych z ustaleniami przyjętymi w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt IC 420/90 w sytuacji, gdy zgodnie z art. 2 cyt. ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, własność musi być wykazana na moment opuszczenia Kresów Wschodnich. Przedmiotowy wyrok nie objął swoim rozstrzygnięciem kwestii własności na moment repatriacji, a to naruszenie w sposób bezpośredni wpłynęło na rozstrzygnięcie Sądu. W związku z powyższym wniesiono o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, o 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z wykładnią art. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, do potwierdzenia prawa do rekompensaty niezbędne jest wykazanie tytułu własności na moment opuszczenia Kresów Wschodnich. Samo wykazanie własności na dzień 1 września 1939 r. nie może być uznane za wystarczające, ponieważ rekompensata przysługuje za mienie pozostawione. Za takie mienie nie można natomiast uznać nieruchomości, które zostały sprzedane przed repatriacją lub w inny sposób utracone (np. znacjonalizowane) przed tą datą. Warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest posiadanie tytułu własności w momencie opuszczenia byłego terytorium RP. Dopiero spełnienie tej przesłanki umożliwia przyznanie rekompensaty tym właścicielom lub ich następcom prawnym. Odnosząc się z kolei do wyrażonej w art. 365 k.p.c. zasady związania organów administracji publicznej prawomocnymi orzeczeniami sądu organ zauważył, że przedmiotem powództwa o ustalenie (opartego na art. 189 k.p.c.) nie było żądanie ustalenia własności na moment opuszczenia Kresów Wschodnich. Wymóg ustalenia tej okoliczności w sposób wyraźny wprowadza dopiero "ustawa zabużańska". Zatem, skoro sentencja ww. wyroku nie wskazuje, czy tytuł własności przysługiwał pierwotnym właścicielom na moment opuszczenia, to wyrok ten nie może wiązać organów. Ponieważ sentencja orzeczenia w ogóle nie porusza tych kwestii, organy musiały poczynić własne ustalenia w oparciu o ustawę o realizacji prawa do rekompensaty. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że mienie zostało przejęte do kołchozu przed repatriacją pierwotnych właścicieli, a okoliczność przejęcia majątku przez kołchoz nie została przez Sąd pierwszej instancji zakwestionowana. Minister Skarbu Państwa w oparciu o opisane wyżej powody i kierując się orzecznictwem sądowym uznał, że nie może być wątpliwości, iż przejęcie majątku przez kołchoz pozbawia tytułu własności nieruchomości, a tym samymi prawa do rekompensaty, z uwagi na niespełnienie przesłanki wskazanej w art. 2 cyt. ustawy. Organ następnie przytoczył wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie potwierdzające taki pogląd (wyrok z dnia 23 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 444/10, z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1810/09, z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1336/09, z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1053/10, z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 217/11 i z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1618/11. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/04 stwierdzając m.in., że "(...) trudno uznać składniki mienia objęte nacjonalizacją lub komunalizacją przed momentem repatriacji za nieruchomości pozostawione". Zatem, Sąd pierwszej instancji pominął wynikającą z cyt. ustawy konieczność wykazania własności na moment opuszczenia Kresów Wschodnich. Natomiast, fakt utraty własności w wyniku przejęcia majątku przez kołchoz nie został przez Sąd zakwestionowany. Sentencja wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy nie zawiera stwierdzenia o tytule własności na moment repatriacji, a więc wyrok nie może wiązać organów (art. 189 k.p.c.) w zakresie, którego nie obejmuje. Bezzasadny jest tym samym sformułowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzut dokonania ustaleń faktycznych sprzecznych z sentencją wyroku sądu powszechnego. To naruszenie miało niewątpliwie wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. W. stwierdził, że G. O. nie straciła prawa własności pozostawionego mienia do chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika jednoznacznie z wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt IC 420/90, w którym stwierdzono: "Pani G. O. (...) w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiła (...) nieruchomość (...) i służyło jej prawo własności tego mienia". Cytowane wyrażenie, zdaniem skarżącego bezsprzecznie oznacza posiadanie prawa własności mienia do momentu pozostawienia. Omawiany wyrok wskazuje na przedział czasowy, w którym G. O. była właścicielem nieruchomości, to jest od dnia 1 września 1939 r. do dnia 13 marca 1957 r. Wywodzenie przez organ – z zeznań złożonych w postępowaniu przed sądem powszechnym – całkowicie przeciwstawnych wniosków jest niedopuszczalne. Jeżeli na podstawie wyżej wspomnianych zeznań Sąd w 1991 r. uznałby, że prawo to rzeczywiście zostało utracone, z pewnością umieściłby to w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach określonych w art. 183 § 1 p.p.s.a. Sąd odwoławczy uznał, iż nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Jako chybione uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Istota sformułowanych zarzutów i to zarówno w zakresie podstawy z art. 174 pkt 1 jak i podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sprowadza się do kwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który przyjął, że naruszenie prawa którego dopuściły się organy polega na dokonaniu odmiennych ustaleń od wynikających z wiążącego je wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt I C 420/90. Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie natomiast jako prawidłowe uznał Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku. Z ustaleń poczynionych przez organy, a które to ustalenia przyjął za prawidłowe Sąd pierwszej instancji, przed rozpoznaniem wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty sprawa z powództwa G. O. primo voto W. była przedmiotem rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 stycznia 1991 r. sygn. akt I C 420/91 ustalił, że powódka G. W. obecnie O., gospodarująca wspólnie z mężem S. W. w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiła na terenie niewchodzącym w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego, to jest w miejscowości P. gmina Soleczniki, województwo wileńskie – obecnie ZSRR – nieruchomość o powierzchni 9,25 ha, składającą się z: 4 ha ziemi ornej III klasy, 4 ha lasów, 1 ha łąki i 0,25 ha sadu, zabudowaną drewnianym domem mieszkalnym o powierzchni 120 m2 (dwie duże izby, kuchnia, spiżarnia i komora), zbudowanym z bali ociosanych na kamiennej podmurówce, krytym gontem, drewnianą oborą o powierzchni 90 m2 z bali ociosanych na kamiennej podmurówce, krytą gontem łaźnią z bali drewnianych o powierzchni 40 m2 z kamiennym piecem, krytej gontem, studni o głębokości 25 m z kręgów betonowych na wyciąg korbowy i linę, spichlerzem o pow. 35 m2 z bali drewnianych ociosanych na podmurówce, krytym gontem oraz sadu mieszanego, owocującego o powierzchni 0,25 ha, składającego się z wysokopiennych, mieszanych drzew owocowych oraz że służyło jej prawo własności tego mienia. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie znaczenie tego wyroku ocenił w kontekście przepisu art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się więc w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe i organy administracji publicznej muszą brać pod uwagę fakt istnienie i treść prawomocnego orzeczenia sądu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r. II CKN 655/98 oraz z dnia 23 maja 2002 r. IV CKN 1073/00, niepubl.). Nie budzi wątpliwości, że Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy przesądził w przytoczonej wyżej sentencji wyroku fakt pozostawienia ściśle określonego mienia z ustaleniem, że powódce służyło prawo własności tego mienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu, jako aktu władzy państwowej obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (tak w wyroku NSA z dnia 15 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 2543/98, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę powyższe stanowisko podziela. Uwzględniając wiążącą moc prawomocnego wyroku organy administracji obowiązane były zastosować się do ustaleń wynikających z jego sentencji, a przyjęcie odmiennych ustaleń faktycznych i wynikającej z nich innej oceny prawnej naruszało przepis art. 365 § 1 k.p.c., a w konsekwencji także przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchylenie z tych względów zaskarżonych decyzji wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 7marca 2012 r. nie naruszało przepisów art. 7 ust. 2, art. 2 w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z powyższych względów skarga kasacyjna jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło