II SA/Po 1194/13

Dnia 21 marca 2014. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2014r. wniosku uczestnika postępowania Spółka A Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Uczestniczka postępowania Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 lutego 2014r. o wyłączenie sędziego (k. 150 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała, że sprawozdanie finansowe wnioskodawczyni za rok 2013 wykazało stratę w kwocie [...] zł, a w roku 2012 stratę w wysokości [...] zł. W chwili obecnej wymagalne i niewymagalne wierzytelności wnioskodawczyni nie są wystarczające, aby pozwoliły na poprawę sytuacji finansowej w najbliższych miesiącach. We wniosku o prawo pomocy Spółka wskazała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł., wartość środków trwałych w 2013r. wynosiła [...] zł, stan rachunku bankowego wynosi [...] zł oraz [...] EUR i [...] USD. Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06). Zgodnie z treścią art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim stronom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Z oświadczeń zawartych we wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, dysponuje środkami trwałymi o wartości przekraczającej [...] zł. Na posiadanym rachunku złotówkowym ma kwotę wielokrotnie przekraczającą wysokość należnej opłaty sądowej. Koszty sądowe mają bowiem charakter należności publicznoprawnych, zatem powinny być ponoszone przez Spółkę w pierwszej kolejności, tym bardziej gdy sprawa dotyczy przedmiotu jej działalności – ustalenia dla Spółki warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie fermy norek i budynku socjalno-magazynowego. Spółka powołuje się przede wszystkim na ponoszoną stratę z działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w porównaniu do roku 2012 strata ta uległa znacznemu zmniejszeniu - z kwoty około [...] zł do kwoty około [...] zł w 2013r. Oznacza to, że sytuacja Spółki w okresie roku obrotowego w sposób istotny poprawiła się. Nadto podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że fakt ponoszenia straty z działalności gospodarczej nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy Spółka mimo to swoją działalność nadal kontynuuje. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. post. NSA z 25 września 2012r., sygn. akt I GZ 228/12, dostępne www.cbois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy przyjmując, że Spółka aktualnie ma na rachunku bankowym kwotę, która przewyższa opłatę od zażalenia w wysokości 100 zł, to nawet nie uprawdopodobniła, że nie ma obiektywnych możliwości poniesienia tej należności. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §2 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska