II SA/Po 1203/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-10-01
Skład orzekający: Tadeusz Geremek, Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły brak związku przyczynowego między chorobą zawodową (zespół wibracyjny) a pracą skarżącego, uwzględniając zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki pomiarów drgań i opinie medyczne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie dokonały jego wnikliwej oceny. W szczególności nie wyjaśniono w sposób należyty okresu i intensywności narażenia na wibracje, a także nie uwzględniono wszystkich istotnych okoliczności dotyczących pracy skarżącego i jego stanu zdrowia. Uzasadnienia decyzji organów były lakoniczne i nie spełniały wymogów formalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uznania choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego – u M. T., kierowcy-operatora agregatu cementacyjnego. Organy administracji dwukrotnie wydały decyzje negatywne, powołując się na wyniki pomiarów drgań i opinię Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, które nie wykazały związku przyczynowego między pracą a schorzeniem. M. T. odwoływał się, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowości pomiarów, pominięcia istotnych okresów pracy i innych czynników szkodliwych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska ( spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 01 października 2004r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ M. Kosewska /-/ T. M. Geremek /-/B. Sokołowska
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] roku - [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, oraz § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zmianami) stwierdził u M. T. brak podstaw do uznania choroby zawodowej- zespół wibracyjny wywołany działaniem wibracji ogólnej pod postacią zmian w układzie kostno - stawowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa- wymienionej w pozycji 16 wykazu stanowiącego załącznik do wyżej powołanego rozporządzenia.
Organ orzekający ustalił, że M. T. był zatrudniony w okresie od 15 września 1982 roku do 31 grudnia 1998 roku w spółce A na stanowisku kierowcy - operatora agregatu cementacyjnego. Od 1 stycznia 1999 roku do 17 kwietnia 1999 roku pracował w tym samym charakterze, ale brygada cementacyjna przeszła bezpośrednio pod zarząd spółki A.
Następnie M.T. uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jako kierowca samochodu ciężarowego pokonywał trasę samochodem typu KRAZ 250 lub 257, po różnych drogach, a czas przejazdu był zróżnicowany - zależny od odległości pomiędzy bazą a wiertnią lub między wiertniami i trwał w skali tygodnia około 15 godzin. Natomiast jako operator agregatu cementacyjnego (pracującego na pojazdach typu KRAZ) M. T. sporządzał i przetłaczał płyny technologiczne do otworu wiertniczego. Podczas przetłaczania przemieszczał się miedzy kabiną pojazdu a agregatem tłoczącym w celu obserwacji manometrów ciśnieniowych a tym samym ilości wtłaczanego płynu.
Agregat poza wtłaczaniem zaczynu cementowego i solanek wykonywał też wymianę płuczek płynów technologicznych. Czynności cementowania na każdym otworze trwały do 12 godzin na dobę i powtarzały się 3-4 krotnie. W ciągu 15 dni w miesiącu przeliczając dla 8 godzinnej zmiany roboczej pracownik przebywał na pracującym pojeździe około 6 godzin. Organ I instancji stwierdził, że praca kierowcy operatora to praca fizyczna okresowo ciężka, niebezpieczna wymagająca także ręcznego skręcania elementów w ciąg technologiczny ( o masie od 20 do 45 kg) wykonywana z narażeniem na drgania o ogólnym działaniu i hałas. Jednocześnie w uzasadnieniu powołano się na pomiary drgań na stanowisku kierowcy samochodu KRAZ 257 z dnia 15 marca 1994 roku i KRAZ 250 z dnia 9 maja 2001 roku, które nie wykazały przekroczeń wartości niedopuszczalnych dla 8 godzin ekspozycji i danego współczynnika szczytu oraz na pomiary na agregacie cementacyjnym C 320 usytuowanym na pojeździe KRAZ 250, z których wynika, że warunki pracy pod względem narażenia na wibrację ogólną były zgodne z obowiązującą normą.
Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił też uwagę na to, że u M. T. rozpoznano chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i dlatego zdarzenie na wiertni, które miało miejsce w dniu 18 października 1998 roku - nagły, silny ból w części lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa w czasie zdejmowania i przenoszenia elementu rurociągu o masie około 20 kg- nie zostało potraktowane jako wypadek przy pracy lub wypadek traktowany na równi z wypadkiem przy pracy. Przewlekły zespół bólowy lędźwiowo- krzyżowy uznano bowiem za skutek choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa.
Podsumowując uzasadnienie decyzji organ orzekający stwierdził, że ze względu na wyniki pomiaru drgań i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dużym prawdopodobieństwem nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaną u M. T., przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Poznaniu w dniu [...] roku, chorobą zawodową - zespół wibracyjny wywołany działaniem wibracji ogólnej pod postacią zmian w układzie kostno – stawowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa a wykonywaną przez niego pracą kierowcy - operatora agregatu cementacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.T. podnosząc, że jest ona rażąco krzywdząca, "została źle rozpatrzona" i nie uwzględnia wielu argumentów przemawiających za tym, aby uznać chorobę zawodową.
Odwołujący podniósł między innymi, że badania pomiarów w 2001 roku były przeprowadzone tylko na Krazie 250 oraz, że pominięto agregat CA- 400, na którym również pracował i który powoduje silne wibracje. Podkreślił też, iż nie uwzględniono tego, że przed 1998 rokiem miał średnio 100 nadgodzin w miesiącu. M. T. zarzucił także Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu, że oparł swą decyzję na opinii lekarza sądowego o samoistnej chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa wydanej w innej sprawie oraz odwołujący powołał się na badania z 22 lutego 2001 i 26 kwietnia 2001 roku potwierdzające chorobę zawodową.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny dla Województwa Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] roku - [...] uznał odwołanie strony i uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na uchybienia proceduralne
( pobieżny wywiad epidemiologiczny i brak podpisu stron na protokole z dochodzenia epidemiologicznego z dnia 7 maja 2001 roku).
Ponadto Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę, że nie wyjaśniono dokładnie czasu pracy M. T. na wiertni i nie ustalono jak przebiegał rozwój choroby oraz jakie czynności chory wykonywał po pracy i czy mogły one spowodować powstanie schorzenia. Podał również, że wyniki pomiaru drgań nie odzwierciedlają w pełni warunków pracy odwołującego choćby z tego powodu, że były przeprowadzone w czasie jazdy po drodze asfaltowej.
Decyzją z dnia [...] roku- [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 104 § 1 kpa, § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych i w oparciu o orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia [...] roku stwierdził u M. T. brak podstaw do uznania choroby zawodowej- zespół wibracyjny wywołany działaniem wibracji ogólnej pod postacią zmian w układzie kostno - stawowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa.
Argumentując swą decyzję organ I instancji powołał się na ponownie przeprowadzony wnikliwy i wyczerpujący wywiad epidemiologiczny oraz dodatkowe pomiary drgań dokonane w dniu 21 sierpnia 2001 roku, które wykazały, że drgania na kontrolowanym stanowisku są równe najwyższej dopuszczalnej wartości. Powiatowy Inspektor Sanitarny podkreślił też, że na wniosek prawodawcy zwrócił się o przeprowadzenie badań konsultacyjnych i wydanie orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Powyższa placówka w swym orzeczeniu lekarskim [...] stwierdziła zaś brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- w szczególności ze względu na brak typowych dla narażenia na wibrację ogólną zmian chorobowych. Zgodnie z tym orzeczeniem nie ma też wystarczających przesłanek dla uznania, że zmiany w układzie kostno-stawowym M.T. zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy.
W podsumowaniu organ orzekający podał, że z przeważającym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy chorobą M. T. a wykonywaną pracą kierowcy - agregatora cementacyjnego i "wobec tego nie można orzec stwierdzenia choroby zawodowej- zespół wibracyjny wywołany działaniem wibracji ogólnej pod postacią zmian w układzie kostno-stawowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa".
M.T. odwołał się od kolejnej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego podnosząc, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca, nieobiektywna i zawiera te same uchybienia co poprzednia z dnia 26 czerwca 2001 roku.
W swym obszernym odwołaniu wskazał, że w postępowaniu wyjaśniającym organ administracji winien zbadać rzeczywiste narażenie na czynniki szkodliwe w całym okresie jego pracy w spółce A, a nie opierać się wyłącznie na twierdzeniach pracodawcy i brać pod uwagę tylko ostatnie lata pracy, kiedy wystąpił spadek wierceń.
M.T. podkreślił też, że objawy chorobowe pojawiły się u niego około 1990 roku a nasiliły się w 1998 roku. Lekarz zakładowy nie posiadał jednak od Działu BHP informacji o narażeniu na wibrację operatorów agregatów i dlatego nie wykonywał badań profilaktycznych np. RTG kręgosłupa, co umożliwiłoby jego przeniesienie na stanowisko pozbawione narażeń i nie doprowadziłoby do dyskopatii odcinka lędźwiowo-krzyżowego.
Ponadto odwołujący zakwestionował wyniki pomiarowe wykonane przez Wojewódzką Stację Sanitarno Epidemiologiczną oraz podniósł, że Powiatowy Inspektor Sanitarny nie uwzględnił okoliczności zmiany technologii cementowań i wykonywał pomiary tylko na agregacie będącym na samochodzie KRAZ 250, a częściej jeździł na KRAZ-ie 257 w którym występują większe wibracje. Organ I instancji nie wziął też pod uwagę stanu dróg dojazdowych na Wiertnie, a pomiary drgań agregatu CA 320 zostały przeprowadzone podczas pracy agregatu bez jakiegokolwiek ciśnienia oraz bez uruchomienia dodatkowego silnika i pompy. M.T. stwierdził, że w tej sytuacji IMP w Łodzi wydał opinię w oparciu o nieprawdziwe wyniki pomiarów.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] roku [...]po rozpoznaniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku ( Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zmianami) w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku.
Organ odwoławczy wskazał, ze organ I instancji zastosował się do wymogów wynikających z rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W szczególności wyjaśnił wyczerpująco zagadnienia związane z warunkami wykonywania przez odwołującego pracy zawodowej ( § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Wnikliwie też ocenił działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy.
Organ II instancji podał także, że wobec wątpliwości związanych z orzeczeniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy a dotyczących warunków pracy, które nie mogły wpłynąć na powstanie choroby zawodowej słusznie Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Natomiast orzeczenie lekarskie wydane przez tę jednostkę, a stwierdzające brak typowych dla narażenia na wibrację ogólną zmian chorobowych nie dające podstaw do uznania, że zmiany w układzie kostno-stawowym stwierdzone u M. T. zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych w miejscu pracy, było dla organu wydającego zaskarżoną decyzję wiążące.
Od powyższej decyzji pełnomocnik odwołującego wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. Zaskarżając tę decyzję w całości zarzucił naruszenie klauzuli generalnej wyrażonej w art. 7 kpa przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności pozwalających na wydanie obiektywnej opinii i z uwzględnieniem interesu skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi powołano się na nieprawidłowości, jakie miały miejsce w trakcie pomiarów drgań na agregacie CA-320 dnia 21 sierpnia 2001 roku oraz na wpływ tych badań na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Przede wszystkim zwrócono uwagę na to, że agregat CA-320 pracował wtedy bez obciążenia ciśnieniem oraz bez uruchamiania dodatkowego silnika i pompy wirowej, a zaczyn cementowy do otworu wiertniczego był wtłaczany przy pomocy agregatu cementacyjnego CA- 400.
Na powyższą okoliczność dołączono do akt oświadczenie podpisane przez operatorów agregatów CA-320 i CA- 400- M.N. i K.N. oraz specjalisty ds. cementowań- inż. P. D.- z dnia 31 stycznia 2002 roku.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie kosztami sprawy wnoszącego skargę podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W motywach uzasadnienia organ I instancji między innymi podkreślił, że w trakcie pracy agregatu na wiertni ( podczas pomiarów) odbywało się wtłaczanie zaczynu do otworu wiertniczego, co byłoby niemożliwe bez ciśnienia wywołanego przez pracę odpowiednich pomp i silników, a dołączone do akt oświadczenie uznano za nieprzydatne.
Dnia 21 września 2003 roku pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej sygn. akt II k 903/02 Sądu Rejonowego przeciwko K. W. o przestępstwo z art. 271§ 1 kk dokonane w związku z pomiarami drgań.
W dniu 9 marca 2004 roku pełnomocnik M. T. złożył natomiast do akt wniosek dowodowy skarżącego w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z kart drogowych z spółki A na okoliczność świadczenia pracy w nadgodzinach oraz ilości godzin pracy w narażeniu na wibracje w ciągu dnia. Z treści pisma wynika również, że M.T. wniósł o zwrócenie się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o odpowiedź, jaką konkretnie operację podczas pomiarów wykonywał badany agregat CA-320, w szczególności który agregat wtłoczył zaczyn do otworu, jakie silniki i pompy wtedy pracowały.
Wojewódzki Sąd Administracyjnego zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną.
Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zmianami), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Przy ocenie czynnika szkodliwego uwzględnia się zaś między innymi rodzaj, stopień, czas narażenia zawodowego i sposób wykonywania pracy.
Stosownie do § 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia oraz na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego.
Organ uprawniony do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia obowiązany jest na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ) w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy oraz dokonać jego wnikliwej oceny pod kątem, czy u skarżącego występuje choroba zawodowa i czy istnieje związek miedzy tą chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w powołanym już wcześniej wykazie i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami ( por. wyrok SN z 19 lipca 1984 roku II PRN 9/84 - OSNC 1985/4/53 i wyrok SN z 3 lutego 1999 roku III RN 110/98- Prokuratura i Prawo 1999/7- 8/56.)
Sąd podziela też w całości stanowisko zaprezentowane przez NSA w Warszawie- wyrok z dnia 4 lipca 2001 roku I SA 2244/00 ( LEX nr 53801), a mianowicie, że wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Ugruntowany jest też pogląd, że wystarczy występowanie w miejscu pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że M. T. w okresie od 15 września 1982 roku do 17 kwietnia 1999 roku był zatrudniony na stanowisku kierowcy - operatora agregatu cementacyjnego. Nie budzi też wątpliwości, że z tytułu wykonywanej pracy był narażony na długotrwałe działanie czynników szkodliwych - przede wszystkim na wibracje.
Istotnym było ustalenie jak duże było narażenie na oddziaływanie tego czynnika i przez jaki okres czasu.
Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone ponownie przez organ I instancji, po uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku zostało jednak przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. W szczególności dla prawidłowego ustalenia jakie było narażenie skarżącego na drgania w trakcie wykonywania pracy kierowcy i operatora agregatu cementacyjnego konieczne było przeprowadzenie dowodów obejmujących także wcześniejszy okres zatrudnienia, tym bardziej, że M. T. wskazywał, iż w ostatnich latach jego pracy w spółce A odbywało się mniej wierceń.
Organ administracji publicznej powinien dokonywać ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy każdego środka dowodowego, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczny z prawem. W szczególności mogą to być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny. W sytuacji więc braku kart pracy, kart drogowych z innych lat ( poza 1997 i 1998) należało dotrzeć do wszelkich dostępnych dokumentów będących w posiadaniu pracodawcy i wyjaśnić w jakich okresach czasu i jak długo M. T. był operatorem agregatu cementacyjnego CA- 400 i czy praca na tego typu agregacie zgodnie z twierdzeniem skarżącego narażała go na większe drgania niż na agregacie CA-320.
Niezbędnym też było prawidłowe ustalenie ilości nadgodzin i charakteru pracy wykonywanej w czasie tych nadgodzin, (m. in. na którym samochodzie i agregacie), aby rzetelnie wyliczyć okres narażenia na działanie czynnika szkodliwego.
W przypadku zaś braku jakichkolwiek dokumentów należało rozważyć konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków (np. współpracowników, bezpośrednich przełożonych skarżącego).
Powiatowy Inspektor Sanitarny odstąpił od dokonania stosownych badań drgań na agregacie CA-400 uznając, że M.T. pracował na nim jedynie dorywczo, ale w uzasadnieniu swej decyzji nie wskazał w oparciu o jakie dowody poczynił te ustalenia i dlaczego w tym zakresie nie dał wiary zeznaniom skarżącego. Powołał się jedynie na dodatkowe pomiary na stanowisku operatora cementarki CA-320 na podwoziu samochodu KRAZ 250 z dnia 21 sierpnia 2001 roku wykazujące, że narażenie na drgania na kontrolowanym stanowisku jest równe najwyższej dopuszczalnej wartości. Uzasadnienie decyzji, zdaniem Sądu, jest lakoniczne, w szczególności nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Wbrew twierdzeniom tego organu nie można mówić o wnikliwym i wyczerpującym wywiadzie epidemiologicznym skoro nie ustalono okoliczności, o których wspomniano powyżej. Nie wyjaśniono też, czy w okresie zatrudnienia skarżącego nie doszło do istotnej zmiany technologii cementowań a przede wszystkim, czy przed 1996 rokiem następowało zawsze jednoczesne łączenie wszystkich agregatów bezpośrednio do głowicy cementacyjnej w szybie wiertniczym, co skutkowało obciążeniem wysokim ciśnieniem tłoczenia wszystkich agregatów, a to potęgowało drgania i wstrząsy.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 25 lutego 2002 roku uznając- w ocenie Sądu błędnie, że organ I instancji przeprowadził wnikliwie postępowanie dowodowe.
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, który ma obowiązek uwzględnić zmiany w stanie faktycznym i prawnym, które wystąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał swą decyzję z dnia [...] roku nie ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu- w szczególności do twierdzeń skarżącego, iż pomiary przez WSSE były wykonane podczas pracy agregatu CA-320 bez włączonych dwóch pomp i silników bez ciśnienia przy tłoczeniu oraz, że pomiary te były prowadzone tylko na samochodzie KRAZ-250 a on dłuższy okres czasu pracował na KRAZ-ie 257, na którym występują większe wibracje.
Organ odwoławczy nie odniósł się też do pozostałych kwestii podniesionych przez M. T. w jego odwołaniu. Uzasadnienie decyzji organu II instancji podobnie jak Powiatowego Inspektora Sanitarnego, nie spełnia też wymogów określonych w art. 107 kpa.
Postępowanie przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego narusza zaś przepisy art. 7, 77, 80 kpa.
Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w świetle całokształtu sprawy i rozważań poczynionych wyżej nieuprawnionym było z punktu widzenia art. 80 kpa uznanie za udowodnioną okoliczność, że warunki pracy skarżącego nie mogły wpłynąć na powstanie choroby zawodowej M. T.
W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że organy administracyjne miały do dyspozycji dwa orzeczenia uprawnionych jednostek organizacyjnych służby zdrowia.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia [...] roku rozpoznał u skarżącego chorobę zawodową- zespól wibracyjny wywołany działaniem wibracji ogólnej pod postacią zmian w układzie kostno-stawowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa ( poz. 16 wykazu chorób zawodowych).
Natomiast Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi w orzeczeniu z dnia [...] roku rozpoznał u M. T.:
- dyskopatię L 4 - L 5 i L 5 -S 1
- cechy niestabilności w odcinku szyjnym kręgosłupa
- zespół bólowy korzeniowy szyjny lewostronny i lędźwiowo- krzyżowy prawostronny o niewielkim stopniu nasilenia objawów.
W uzasadnieniu podano, między innymi, że do przyjęcia zawodowej etiologii zmian w obrębie układu kostnego konieczne jest ujawnienie zaawansowanych zmian zwyrodnieniowo- zniekształcających zaś zmiany o charakterze dyskopatii z drobnymi wtórnymi zmianami zwyrodnieniowymi nie są patognomoniczne dla następstw narażenia na wibrację ogólną.
Oba organy administracji publicznej powołały się w uzasadnieniach swych decyzji na te właśnie orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie wyjaśniając jednocześnie szczegółowo dlaczego nie wzięto pod uwagę orzeczenia Wielkopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] roku.
W zaskarżonej decyzji ani w poprzedzającej ją decyzji Inspektor Sanitarny nie wypowiedział się też odnoście zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] roku, wystawionego przez lek. med. J. B. z Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy z rozpoznaniem zespołu wibracyjnego, a złożonego przez M.T. w trakcie postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji koniecznym wydaje się wydanie orzeczenia przez inną uprawnioną jednostkę medyczną, która w sposób przekonujący i kategoryczny wyjaśni czy u skarżącego występuje choroba zawodowa ( jaka), czy też choruje on na schorzenia, które nie są objęte wykazem chorób zawodowych oraz co doprowadziło do zmian chorobowych.
W tym orzeczeniu powinno się też znaleźć odniesienie do wydanych już orzeczeń lekarskich ze wskazaniem, które rozpoznanie jest słuszne i dlaczego.
Jednocześnie to orzeczenie powinno spełniać wymogi opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i jako takie podlegać swobodnej ocenie dowodów.
Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wymagań, jakim powinna odpowiadać opinia biegłego, ale z samej istoty tego dowodu wynika, że konkluzja powinna zwierać uzasadnienie zajętego stanowiska. Tylko w takiej sytuacji organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej będzie mógł dokonać oceny przydatności konkretnego orzeczenia specjalistycznej placówki służby zdrowia w rozstrzyganej sprawie. Wnioski orzeczenia powinny być sformułowane w sposób jasny i wypływać logicznie z części wstępnej zawierającej rozpoznanie schorzenia występującego u badanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeszcze przed zwróceniem się do uprawnionej jednostki medycznej, należy uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wskazanym powyżej.
Niezbędnym będzie również odniesienie się do zarzutów podniesionych przez M.T. odnośnie nieprawidłowości, które miały mieć miejsce w czasie pomiarów drgań w dniu 21 sierpnia 2001 roku. Wyjaśnienia wymaga przede wszystkim sposób tłoczenia i jaką rzeczywiście pracę wykonywał w tym czasie agregat CA-320.
Skarżący będzie mógł złożyć wnioski dowodowe w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności, których Sąd nie rozpoznał w uwagi na konieczność uchylenia decyzji a organ administracji publicznej powinien z urzędu podjąć wszelkie działania dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
W tym stanie rzeczy, skoro sprawa z przedstawionych wyżej motywów nie została wyjaśniona do ostatecznego załatwienia z naruszeniem przepisów kpa (art. 7, 77, 80, 107), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku .
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono natomiast w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy.
/-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek /-/B. Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło