II SA/Po 121/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]udzielił D. i B. małż. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o pow. [...] m2, położonego w M. S. [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 41 - 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.).Po rozpatrzeniu odwołania J. i Cz. małż. K. od w/w decyzji, organ odwoławczy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ta decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi J. i Cz. małż. K do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 03 sierpnia 2006 r. sygn. II SA/Po 762/05 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] precyzując na co organ winien zwrócić uwagę ponownie rozpoznając sprawę. Sąd wyjaśnił, że organy winny sprawdzić, czy ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują budowy na działce inwestorów przedmiotowego budynku gospodarczego, czy też taka zabudowa jest dozwolona. Sąd wskazał, dlaczego w rozpoznawanej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i wyjaśnił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r., w razie wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, organ administracji powinien rozważyć w pierwszej kolejności czy zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Precyzyjnie wskazano, że przesłankami takimi są: - położenie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1) lub - stan techniczny obiektu, który powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Tymczasem organy orzekające w sprawie ograniczyły się tylko do ustalenia, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. Jeżeli w ocenie organu w/w przesłanki nie występują, należy dokonać legalizacji samowoli budowlanej po ewentualnym nakazaniu zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie obiektu do wymagań prawa budowlanego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielił D. i B. małż. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o pow. [...] m2, położonego w M. S. [...].. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 41 - 42 ustawy z dnia 07 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w toku postępowania ustalono, że gmina ma opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że w okresie od 1982 r. do 2003 dla działki nr [...] obowiązywał zapis: 11.1.MR - istniejąca zabudowa zagrodowa adaptowana w planie. Podczas kontroli [...] 2007 r. stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja została wybudowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę oraz dokumentacją projektową. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. i Cz. małż. K wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania. Podkreślono, że od roku 2003 gmina Ł. O. nie posiada aktualnego planu zagospodarowana przestrzennego. Pozwolenie na użytkowanie budynku wzniesionego bez pozwolenia winno być rozpatrywane z punktu widzenia prawa miejscowego aktualnie obowiązującego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że rzeczą organu I instancji było przede wszystkim ustalenie czy zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) Zgodnie z zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 03 sierpnia 2006 r. wskazówkami organ I instancji winien był ustalić czy ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują budowy na działce inwestorów przedmiotowego budynku, czy tez taka zabudowa jest dozwolona. Organ II instancji podkreślił, iż niemożliwe jest zalegalizowanie samowoli niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego albo też wzniesionej na terenie w stosunku do którego brak jest obowiązującego planu miejscowego. Wszelkie ewentualne obowiązki w rozpoznawanej sprawie winny być nakładane tylko na D. M., jako jedynego widniejącego w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] 1996 r., właściciela działki nr [...] . Skargę do sądu administracyjnego wniosła D. M. domagając się uchylenia decyzji organu II instancji i załączając postanowienie Wójta Gminy z [...] 2000 r. uznające, że lokalizacja budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanego na działce nr [...], obręb M. S. nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gmina Ł. O. zatwierdzonym uchwałą nr 25/94 Rady Gminy z dnia 14 listopada 1994 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. W uzasadnieniu wyroku z dnia 03 sierpnia 2006 r. sygn. II SA/Po 762/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy winno być zbadanie zgodności samowoli budowlanej z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego w chwili wydawania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005 str. 345). Tymczasem, ponownie rozpoznający sprawę organ I instancji dokonał wprawdzie ustaleń, co do opracowania przez gminę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak wbrew wyraźnym wskazówkom Sądu przedmiotem rozważań organu była zgodność zabudowy z miejscowym planem dla działki nr [...] wyłącznie w okresie od 1982 r. do 2003 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] zwracał uwagę na potrzebę dokonania oceny zgodności zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. z planem miejscowym obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd i organ, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a obowiązek ten wyłączyć może tylko istotna zmiana stanu faktycznego lub prawnego, a także wzruszenie pierwotnego wyroku, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Wobec powyższego uznając skargę za bezzasadną, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ J. Szaniecka MK