II SA/Po 1212/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 maja 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi B. Z. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Kamieńska /-/ A. Zieliński /-/ S. Małek syg. akt. II SA/ Po 1212 /03 UZASADNIENIE Prezydent Miasta Z. po rozpatrzeniu wniosku B. i T. Z. decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił nabycia nieodpłatnie prawa własności nieruchomości gruntowej położonej przy w Z. , przy ul. [...] , działka nr [...], o pow. [...] m. kw., będącej w użytkowaniu wieczystym T. Z. . W uzasadnieniu podano, że przepisy powołanej ustawy mają zastosowanie do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia wżycie ustawy t.j. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. nr 46, poz. 340 ze zm.) zabudowanych na cele mieszkaniowe bądź stanowiących nieruchomości rolne. Stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona pod budowę domu mieszkalnego została nabyta w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ( Dz. U. z 1969, nr 22, poz. 159 ze zm.) na rzecz T. Z. i nie została włączona do wspólności majątkowej małżeńskiej. Budynek jest zamieszkały od [...] lutego 1978 r. Z dniem [...] maja 1990 r. nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Gminy Z. o statusie miejskim. Prezydent uznał, że z uwagi na to, że nieruchomość nie została nadana w trybie osadnictwa rolnego, to przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie mają do niej zastosowania. Odwołanie wnieśli B. i T. Z. . Zarzucili, że przepisy ustawy odnoszące się do dekretu, mają na celu dookreślenie terytorialne osób uprawnionych do skorzystania z jej uprawnień. Ponadto wskazali, że aktem notarialnym z dnia [...]1990 r. rozszerzyli wspólność majątkową małżeńską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło powyższą decyzję i odmówiło nieodpłatnego nabycia prawa własności przedmiotowej działki na rzecz B. i T. Z.. W uzasadnieniu stwierdzono, że Kolegium podziela pogląd, iż nieodpłatne nabycie prawa własności przyznane zostało tylko użytkownikom wieczystym w stosunku do których prawo to powstało na podstawie dekretu z 16 września 1951r. Uznając jednak, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji winno dotyczyć B. i T. Z. Kolegium podjęło decyzję w oparciu o powołany przepis. B. i T. Z. wnieśli skargę, domagając się uchylenia ewentualnie zmiany decyzji Kolegium z przyczyn podanych w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. 113, poz. 1209 ze zm.) w wersji obowiązującej w dacie orzekania przez organy obu instancji. W myśl tego przepisu roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 6 września 1951 roku o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. 46 poz. 340 z ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Podzielając w pełni stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 29 października 2004 r. (syg. akt II SA/Po 1934/02) stwierdzić należy, że organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przytoczonego przepisu. Wskazany przepis określa warunki, które winien spełnić nabywca prawa własności, dotyczące one określenia: podmiotów regulacji (osoby fizyczne), przedmiotu regulacji (użytkowanie wieczyste lub współużytkowanie), czasu, w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy (26.05.1990 r. i w dniu wejścia w życie ustawy), rodzaju nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) oraz położenia nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6.09.1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Istota naruszenia prawa materialnego przez organy administracji sprowadza się zatem do błędnej interpretacji ostatniej przesłanki nabycia prawa własności. Odesłanie, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości do dekretu z 6 września 1951 o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych odnosi się bowiem do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji - przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Przepis art. 1 stanowi zatem, że zakresem regulacji objęte są nieruchomości położone na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie, a nie nabyte w sposób przewidziany tym dekretem. Rozpoznając ponownie sprawę należy zwrócić uwagę na fakt, że umowa nabycia prawa użytkowania wieczystego zawarta w formie aktu notarialnego z dnia [...]1974 r. dotyczy T. Z. a umowa majątkowa małżeńska została zawarta dopiero w dniu [...]1990 r., t.j. po 26 maja 1990 roku, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Należy także uwzględnić, że treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości została zmieniona i w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 64 poz. 592 ze zm.), nie budzi w omawianym zakresie wątpliwości interpretacyjnych, skoro wyeliminowano z jego treści fragment dotyczący obszarowego (terytorialnego) obowiązywania regulacji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. oraz 152 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271ze. zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/B. Kamieńska /-/A. Zieliński /-/St. Małek