II SA/Po 122/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-06-02

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Barbara Kamieńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy jest uprawniona do ustalania opłat za wodę i odprowadzanie ścieków na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej, czy też powinna stosować przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest przepisem szczególnym (lex specialis), który wyklucza stosowanie ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie ustalania opłat za wodę i ścieki. Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego zawarta w tej ustawie obejmuje również gminne jednostki organizacyjne, a nawet urząd gminy, jeśli zajmuje się tą działalnością. W związku z tym Rada Gminy nie była uprawniona do samodzielnego ustalania tych opłat, a jedynie do zatwierdzania taryf ustalonych przez przedsiębiorstwo.
Stan faktyczny
Rada Gminy Z. wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie ustalania opłat za wodę i odprowadzanie ścieków. Skarżąca podniosła zarzut przekroczenia terminu przez organ nadzoru oraz zarzuciła wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, twierdząc, że powinny być stosowane przepisy ustawy o gospodarce komunalnej, ponieważ w gminie nie działa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Gminy Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Rady Gminy Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za wodę i odprowadzenie ścieków; oddala skargę. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska II SA/Po 122/04 UZASADNIENIE Rada Gminy Z. wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 29 grudnia 2003 r. [...], w którym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 z późn. zm.) stwierdzono nieważność uchwały Nr X/46/03 Rady Gminy Z., z dnia 20 listopada 2003 r., w sprawie ustalania opłat za wodę i odprowadzanie ścieków – doręczonej Wojewodzie w dniu 28 listopada 2003 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono co następuje: Przede wszystkim na wstępie skargi skarżąca zarzuciła, że organ nadzoru z przekroczeniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, bowiem termin ten upłynął dnia 28 grudnia, tymczasem pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania nadzorczego ma datę 29 grudnia 2003 r., natomiast rozstrzygnięcia nadzorcze nadesłano do skarżącego bez daty. Odnosząc się natomiast do meritum rozstrzygnięcia, skarżąca zarzuciła, że organ nadzoru wadliwie wskazuje, że przy podejmowaniu uchwały X/46/03 Rada Gminy Z. istotnie naruszyła prawo, a w szczególności art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. nr 72 poz. 747 ze zm.), gdyż dla zastosowania przepisów tej ustawy według skarżącej koniecznym jest działanie na terenie gminy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Taka sytuacja w Gminie Z. nie istnieje i sprawami zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzaniem ścieków zajmuje się Urząd Gminy. Skoro więc zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest jedną z form prowadzenia gospodarki komunalnej, to ustalenie opłat winno nastąpić w oparciu o przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9 poz. 43 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W konkluzji skarżąca Gmina żądała uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego kwestii proceduralnych, odnośnie których zarzucono organowi nadzoru przekroczenie terminu 30 dniowego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.) należało stwierdzić, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Uchwałę nr X/46/03 Rada Gminy Z. doręczyła organowi nadzoru dnia 28 listopada 2003 r. i 30 dni upływało w dniu 28 grudnia 2003 r. Ponieważ była to niedziela (dzień ustawowo wolny od pracy) zgodnie z przepisami art. 57 § 4 KPA ostatni dzień terminu przypadał na najbliższy dzień powszedni tj. 29 grudnia 2003 r. W tym też dniu wysłano do Rady Gminy Z. zawiadomienie z 29.12.2003 r. o wszczęciu postępowania nadzorczego jak i samo rozstrzygnięcie, które wydano 29 grudnia 2003 r. Należy jedynie zwrócić uwagę, że organ nadzoru winien z pewnym wyprzedzeniem zawiadamiać o wszczęciu postępowania nadzorczego. Oceniając merytoryczną część skargi Sąd również nie podzielił zarzutów skarżącej Gminy Z., że istniały podstawy do zastosowania, przy podejmowaniu uchwały przepisów ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9 poz. 43 ze zm.) W obowiązującym systemie prawnym w Rzeczypospolitej Polskiej ustawodawca uchwalił w dniu 7 czerwca 2001 r. ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2001 r. nr 72 poz. 747 ze zm.), która weszła w życie dnia 14 stycznia 2002 r. i od tego dnia rady gmin nie są już uprawnione do ustalania cen i opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę, gdyż zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, uprawnienia rady gminy ograniczają się w tym względzie jedynie do zatwierdzania takich cen i stawek opłat (taryf), określonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo- -kanalizacyjne. Artykuł 2 ustawy zawierający słownik pojęć ustawy wyjaśnia w pkt 4, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne – to zarówno przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, jak i gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Ta definicja pozwala na stwierdzenie, że pod pojęciem "przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne" mieści się zarówno jednostka organizacyjna gminy zajmująca się zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków, jak również urząd gminy, jeżeli gospodarką wodno-kanalizacyjną zajmują się jego pracownicy. Zatem wejście w życie przepisów szczególnych regulujących zasady i tryb określania opłat za wodę i odprowadzania ścieków ma charakter uregulowania lex specialis co wyklucza możliwość stosowania ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9 poz. 43 ze zm.) w tej materii. Należy zresztą podkreślić, że art. 4 ust. 1 tej ostatniej ustawy zawiera regulację, która wyjaśnia, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Takim przepisem szczególnym jest ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę ..., a art. 1 ustawy wyraźnie wskazuje, że ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków bez wyjątków. Wobec powyższego należy podzielić argumenty rozstrzygnięcia nadzorczego wskazującego na uchybienia przepisom prawa przy podejmowaniu uchwały nr X/46/03 przez Radę Gminy Z., a skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) należało oddalić. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska K.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło