II SA/Po 1251/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-02-12
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Elwira Brychcy, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej, mimo istnienia dowodów wskazujących na jej udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż zaistniały przesłanki do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Brak było wystarczającego materiału dowodowego, a ocena zgromadzonych dowodów naruszała przepisy postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ powinien w sposób wyczerpujący zbadać, czy nie zaistniały przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu walk z UPA, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. A. uprawnień kombatanckich, które uzyskał z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Skarżący twierdził, że brał udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią i posiadał dokumenty potwierdzające ten fakt. Organ argumentował, że uprawnienia zostały uzyskane wyłącznie z tytułu działalności na rzecz utrwalania władzy ludowej, a brak jest dowodów na walkę z UPA. Wcześniejsze decyzje zostały uchylone przez WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2014 r. Zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Orzekł o natychmiastowej wykonalności decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17 poz. 75) pozbawił J. A. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu orzeczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od września do listopada 1951 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż J. A. uzyskał uprawnienia na podstawie decyzji ZW ZBOWiD z dnia [...] października 1987 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej, pełniąc służbę w Wojsku Polskim w okresie od czerwca 1950 r. do 1952 r. z akt sprawy wynika, że skarżący nie prowadził działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, co nie pozwala na zachowanie uprawnień kombatanckich z innego tytułu. W szczególności z informacji uzyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej wynika, iż brak jest zachowanych dokumentów mogących potwierdzić fakt walk skarżącego z Ukraińską Powstańczą Armią.
Pismem z dnia 19 marca 2013 roku J.A. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż służbę wojskową pełnił w Wojskach Ochrony Pogranicza, nie służył w Urzędzie Bezpieczeństwa ani innych tego typu formacjach. Posiada zaświadczenie, że w okresie od 1 września 1951 do listopada 1951 r. walczył z bandami UPA. W 2002 r. Prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał mu stopień podporucznika, zaś w 2007 r. Prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r.
Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem tutejszego sądu z dnia 25.07.2013 r. w sprawie o sygnaturze II SA/Po 553/13
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 25 ust.2 pkt.2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U z 2012 r. poz.400 ) pozbawił uprawnień kombatanckich J. A.
Rozpoznając wniosek J. A. o ponowne rozpoznanie sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].09.2014 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...].06.2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Przepisy Ustawy o kombatantach... przewidują sytuacje, w których Szef Urzędu zobowiązany jest do wydania decyzji o pozbawieniu osoby, w stosunku do której wszczęto postępowanie weryfikacyjne uprawnień kombatanckich. Jedną z nich przewiduje art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o brzmieniu: pozbawia są uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie tytułu działalności w łatach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władcy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust, 2, w art 2 oraz w art. 4. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że powyższy przepis znajduje zastosowanie w stosunku do Pana J. A., ponieważ weryfikowany uprawnienia kombatanckie uzyskał na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów (Ustawy z dnia 26 maja 1982 r, o szczególnych uprawnieniach kombatantów; Dz. U. Nr 16, poz. 122) wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów nie wskazuje, aby względem J. A. mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie Ustawy o kombatantach według którego wystąpienie takich okoliczności, jak:
uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939,
uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w aktualnie obowiązującej ustawie,
pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim przez żołnierzy z poboru w okresie od dnia 10 maja 1945r. do dnia 30 czerwca 1947 r.
Zgromadzone w sprawie dowody nie wykazały w szczególności, aby do strony zastosowanie miała przesłanka zachowania uprawnień określona w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy zgodnie z którym za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w wałkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Werhwołfu.
Z pisma Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...] września 1987 r. wynika, iż strona pełniła służbę wojskową w LWP od 22.06.1950 r. do 2.11.1952 r. i osobiście uczestniczyła w walkach zbrojnych z bandami w okresie od 2.09.1951 r. do 17.11.1951 r. w składzie grup operacyjnych wydzielonych z Brygady WOP Krosno do likwidacji reakcyjnego podziemia. Powyższe znajduję potwierdzenie w Deklaracji Członkowskiej ZBoWiD, w której strona wskazała, iż brała czynny udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia - grupą Żelaznego. Z tego też tytułu Pan J. A. pobierał przedmiotowe uprawnienia. Trudno się również zgodzić z twierdzeniami strony, iż Deklaracja Członkowska ZBoWiD nie jest dokumentem a jedynie prywatnymi zapiskami. Na podstawie umieszczonych w powyższym dokumencie oświadczeń wnioskodawcy związanych z jego służbą, ZBoWiD orzekł o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Brak jest w dokumentach, jak i w samych oświadczeniach zainteresowanego z okresu ubiegania się o uprawnienia kombatanckie przed ZBoWiD, wzmianki o osobistym udziale w walkach z oddziałami UPA. Strona fakt swojej walki z UPA opiera jedynie na omyłkowym zapisie w protokole z przeglądu akt oraz na wystawionej na jego podstawie legitymacji. Należy w tym miejscu podkreślić, iż kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej również nie potwierdziła udziału strony w walkach z UPA.
Organ ponownie prowadząc postępowania w szczególności miał na uwadze zalecenia zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25.07.2013 r. zapadłym w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do protokołu z przeglądu akt z dnia 27.10.1995 r. należy wskazać iż Protokół... nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego. W omawianym dokumencie nie wskazano podstawy prawnej wydania rozstrzygnięcia. Wymieniony Protokół... może być, co najwyżej rozpatrywany w kategoriach dokumentu utrwalającego określoną czynność przeprowadzoną w toku postępowania. Można również za poglądami doktryny uznać, że dokument ten stanowi tzw. "nieakt" administracyjny, tj. czynność mającą jedynie pewne pozory aktu administracyjnego (decyzji), lecz nie będącej nim. "Nieakt" nie jest w ogóle aktem administracyjnym i nie mają do niego zastosowania reguły dotyczące aktów wadliwych. "Nieakt" nie może więc być uchylony ani zmieniony, nie można też stwierdzić jego nieważności. Nie wywołuje on żadnych aktów prawnych (Marek Wierzbowski (red.): Prawo administracyjne, Warszawa 2001, s. 301). Wobec powyższego w ocenie organu zapisy czasami błędne, nie odzwierciedlające stanu faktycznego, dokonywane w Protokole z przegląd akt nie mogą mieć wpływu na fakt zachowania lub pozbawienia strony uprawnień kombatanckich.
Wykonując zalecenia WSA w Poznaniu organ zwrócił się również do Kancelarii Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z prośbą o przekazanie informacji związanych z awansem i uhonorowaniem strony Srebrnym Krzyżem Zasług. Jak wynika z wniosku o nadanie orderu- odznaczenia Brązowy Krzyż zasługi Pan J.A. odznaczenie otrzymał w związku ze swoją działalnością kulturalną i kultywowaniem folkloru ziemi kalisko - sieradzkiej, a awans do stopnia porucznika z uwagi na uczestnictwo w walkach o wolność i niepodległość. Powyższe postanowienie Prezydenta RP o awansie Pana J. A. nie wskazuje jednak jakie zasługi w walce o wolność można przypisać stronie. Nie ma w nim również wzmianki, czy strona prowadziła walki z UPA oraz czy prowadziła inną działalność z którą obowiązująca ustawa wiąże możliwość przyznania uprawnień kombatanckich.
Mając na uwadze, iż J. A. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej oraz, że brak jest podstaw aby weryfikowany mógł zachować te uprawnienia Szef Urzędu orzekł jak na wstępie.
Skargę do sądu na powyższą decyzje złożył osobiście J. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 25 ust.2 pkt.2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach poprzez błędne zastosowanie tego przepisu , naruszenie art.1 ust.2 pkt.6 ustawy poprzez niezastosowanie tego przepisu chociaż materiał dowodowy wskazywał, że skarżący brał udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skarżący odwołując się do uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Po 553/13 podał, że jego przynależność do 1 Brygady WOP wynika z dokumentów "Rozkazy dzienne". Skarżący podtrzymał swoje twierdzenia, że brał udział w walkach z UPA i w wieku 85 lat został boleśnie poniżony poprzez odebranie mu uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentacje
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 17 poz. 75). Zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy, uprawnienia kombatanckie przysługują tej osobie, która uzyskała decyzję potwierdzającą działalność lub fakty określone przez ustawodawcę, a nadto posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. W myśl art. 25 ust. 1 ustawy osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia. Niemniej, z art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wynika, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowe". Uprawnienia kombatanckie zachowują jednak te osoby, które uprawnienia uzyskały m.in. z tytułów określonych w ustawie. Takim tytułem jest w szczególności uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 wymienionej wyżej ustawy)
Zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Po55/13 sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest niewystarczający do wydania zaskarżonych decyzji. Wskazano, iż z deklaracji członkowskiej skarżącego z dnia 16 września 1987 r., zaświadczenia nr [...] WKU z dnia 9 września 1987 r. oraz zaświadczenia nr [...] Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza z dnia 10 sierpnia 1987 r. wynika, iż w okresie od 22 czerwca 1950 r. do 2 listopada 1952 r. skarżący pełnił służbę wojskową w 1 Brygadzie WOP w K. nad W., której dowódcą był podpułkownik Z. (k. 7-6, 2, 1 akt administracyjnych). W tym czasie od 2 września 1951 do 17 listopada 1951 r. skarżący brał udział w walkach zbrojnych z bandami (k. 2, 1 akt administracyjnych). Tymczasem pismo organu z dnia 24 października 2012 r. oraz pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 5 marca 2012, z dnia 30 października 2012, z dnia 24 stycznia 2013 r. wskazują, iż kwerenda archiwalna została przeprowadzona w odniesieniu do innej jednostki wojskowej, tzn. do 9 Lubuskiej Brygady WOP. Należy ponadto zauważyć, iż z informacji powszechnie dostępnych w Internecie wynika, że 9 Lubuska Brygada WOP postała dopiero w 1958 roku, a jej sztab stacjonował w Krośnie Odrzańskim, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podaje się błędnie nieistniejącą jednostkę 9 Lubelską Brygadę WOP. Tym samym wymienione wyżej informacje uzyskane z Instytutu Pamięci Narodowej nie mogły dotyczyć J. A., a w konsekwencji nie mogły również stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości by zaistniały w tej sprawie przesłanki do zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy z uwagi na brak wystarczającego materiału dowodowego.
W tej sytuacji należało na mocy o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. z art. 25 ust. 2 pkt 2 powoływanej już ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, oraz ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80, Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji publicznej powinien w szczególności ustalić w sposób niebudzący wątpliwości czy nie zaistniały przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ częściowo uzupełnił dowody, ale ich ocena nastąpiła z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art.80 kpa.
Z treści dokumentu otrzymanego z Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 20.12.2013 r. wynika iż J. A., ur. [...].09.1929 r. służył w 1 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza w latach 1950-52. Dla wyjaśnienia z jakimi formacjami walczyła w wymienionym okresie 1 Brygada WOP, IPN informuję, iż w wyniku w kwerendy w zgromadzonym i dostępnym zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono:
zapis w Skorowidzu stanu osobowego rocznik 1929 Bieszczadzkiej Brygady WOP, sygn. IPN BU 2242/28;
zapis w Skorowidzu stanu osobowego rocznik 1929 Karpackiej Brygady WOP, sygn. IPN BU 2242/44;
zapis w dodatku do Rozkazu dziennego Nr 57 z dn. 09.03.1951 r., z księgi: Rozkazy dzienne byłej 1 Brygady WOP. 26 Brygada WOP, sygn. IPN BU 2246/330;
zapisy w: Rozkazie dziennym Nr 16 z dn. 18.01.1952 r., Rozkazie dziennym Nr 43 z dn. 26.02.1952 r., Rozkazie dziennym Nr 53 z dn. 03.03.1952 r., Rozkazie dziennym Nr 81 z dn. 04.04.1952 r., z księgi: Rozkazy dzienne byłej 1 Brygady WOP w K. nad W. 26 Brygada WOP, sygn. IPN BU 2246/353'.
W załączeniu IPN przesłał uwierzytelnione kopie wymienionych dokumentów.
Ponadto poinformowano, iż kwerenda mająca na celu ustalenie z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyła Krośnieńska Komenda WOP (41. Samodzielny Batalion OP, 1. Brygada WOP) w latach 1950-1952 oraz 26. Brygada WOP w 1952 r., dała wynik negatywny.
Ponadto organ orzekający zgromadził w toku ponownego postępowania Postanowienie Prezydenta RP z dnia 21 lutego 2007 r. o nadaniu J. A. pierwszego stopnia oficerskiego. Z treści tego postanowienia wynika, że podstawą prawną dla nadania pierwszego stopnia oficerskiego stanowił m.in. przepis art. 1 ust.1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o szczególnych zasadach, warunkach i trybie mianowania na wyższe stopnie wojskowe żołnierzy uczestniczących w walkach o wolność i niepodległość Polski podczas II wojny światowej i w okresie powojennym (Dz. U nr 72 poz.804). Zgodnie z Art. 1 ust. 1. Żołnierzy uczestniczących w walkach o wolność i niepodległość Polski podczas II wojny światowej i w okresie powojennym mianuje się z okazji 60 rocznicy wybuchu II wojny światowej na wyższe stopnie wojskowe. Jednak zgodnie z art. 2 ust.2 cyt. ustawy 2. Mianowaniu nie podlegają:
1) żołnierze, którzy w okresie powojennym byli już co najmniej dwukrotnie mianowani na stopnie oficerskie za dokonane czyny świadczące o szczególnym męstwie lub za wyjątkowe zasługi,
2) osoby wymienione w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950, z 1998 r. Nr 37, poz. 204, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118 oraz z 1999 r. Nr 38, poz. 360).
Organ orzekający ponownie pozbawiając J. A. uprawnień kombatanckich powołał przepis art. 25 ust.2 pkt. 2 Ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Zgodnie z tym przepisem 2. Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby:
1) wymienione w art. 21 w ust. 2:
a) w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3,
b) w pkt 2, 21, 5 i 6, jeżeli w wyniku postępowania weryfikacyjnego wykazano im czyny, o których mowa w tych przepisach;
2) które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
3. Uprawnienia uzyskane od Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej po 31 grudnia 1988 r. podlegają weryfikacji.
W ocenie sądu orzekającego organy bez należytej refleksji i bez podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym oraz z naruszeniem zasady wszechstronnego rozważenia wszystkich dowodów podjęły decyzje o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Nie danie wiary konsekwentnym twierdzeniom skarżącego znajdującym potwierdzenie w takich dokumentach jak zapisy w zaświadczeniu nr [...] wydanym przez urząd do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych, że skarżącemu zaliczenie do uprawnień ustawowych przysługuje z tytułu walki z UPA od września 1951 do listopada 1951 (k. 46 akt administracyjnych) oraz nie danie wiary z dokumentu sporządzonego przez organ orzekający tj. z protokołu z przeglądu akt weryfikacyjnych o wskazanym numerze sporządzonym przez konkretnie wskazaną osobę w dniu 27.10.1995 r. gdzie w rubryce "tytuł działalności" wpisano- "walki z Ukraińską Powst. Armią" – jest ewidentnym naruszeniem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Jeśli zważyć, że Prezydent RP w postanowieniu z dnia 28.2.2002 r. stwierdza, że wobec J. A. nie występują przesłanki z art. 21 ust.2 ustawy z 24.01.1991 r., a więc nie ma przesłanek pozwalających na nieprzyznanie uprawnień kombatanckich, to nie mając żadnych dowodów przeciwnych nie sposób przyjąć, że uprawnienia kombatanckie skarżący miał tylko z powodu "utrwalania władzy ludowej" Jeśli tego typu sformułowanie skonfrontować z ustaleniami Instytutu Pamięci Narodowej i Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, że kwerenda mająca na celu ustalenie z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyły oddziały w latach 1950 – 1952 w których to oddziałach służył skarżący dała wynik negatywny – to nie sposób przyjąć twierdzeń organu za udokumentowane. Oznacza to nic więcej jak stwierdzenie na podstawie obecnej wiedzy historycznej, że skarżący nie brał udziału w walkach z formacjami zbrojnego podziemia. Dokumenty i twierdzenia skarżącego, że brał udział w walce z bandami UPA nie zostały w żaden sposób zakwestionowane. Zgodnie zaś z art.1 ust.2 pkt.6 ustawy z 24.1.1991 r. za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu.
W konsekwencji należy wskazać, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zaniechał należytego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W szczególności, wbrew wymogowi przepisu art. 80 kpa organ poczynił zupełnie dowolne ustalenia stanu faktycznego, które pozostają w sprzeczności ze zgromadzonymi dowodami.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązuje go art. 77 § 1 k.p.a., jak też nie wykazał należytej dbałości i staranności o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. W świetle powyższych wywodów okazuje się, że organ administracji wydał decyzje, które nie odpowiadają wymaganiom przepisów procesowych (art. 7, art. 10 § 1, art. 77 i art. 81 k.p.a.). Sąd jednocześnie wskazuje, iż organ zaniechał istotnych ustaleń pozwalających na przyjęcie twierdzeń innych niż przedstawia to sam zainteresowany.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie powyżej określonym i dopiero dokonać oceny tak zebranego materiału dowodowego, a następnie dokonać prawidłowej subsumcji ustalonych okoliczności faktycznych do powoływanych przepisów prawa.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę jako zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło