II SA/Po 127/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego postanawia 1. zwolnić G. L. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu wniosła i podpisała, w imieniu skarżącej G. L., adwokat A. B.-Z. W uzasadnieniu skargi - w punkcie II dotyczącym umocowania do działania w imieniu skarżącej - pełnomocnik wskazała, że została wyznaczona z urzędu do sprawy o sygnaturze IV SAB/Po 10/07, zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 30 lipca 2008r. (sygn. akt IV SAB/Po 27/07). Powołując się na treść przepisu art. 243 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne, pełnomocnik twierdziła, że skoro przedmiotowa skarga stanowi wynik odmowy przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przez właściwe organy, a zatem ma ona miejsce na etapie egzekucji wyroku WSA kończącego postępowanie w sprawie IV SABV/Po 15/07. Zdaniem pełnomocnika skarżącej należy uznać, że we wszczętym w ten sposób postępowaniu administracyjnym skarżąca nadal korzysta z przyznanej jej w toku postępowania w sprawie IV SAB/Po 15/07 pomocy prawnej. Nadto pełnomocnik wskazała, że przedkłada wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Do skargi dołączono wniosek o prawo pomocy skarżącej sporządzony na urzędowym formularzu PPF, gdzie w rubryce 4 zakreślono, iż wnioskodawczyni wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Nadto do skargi dołączono pełnomocnictwo udzielone przez G. L. do zastępowania jej w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta w przedmiocie zwrotu wierzycielowi tytułu egzekucyjnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2007r. w sprawie o sygnaturze akt IV SAB/Po 15/07, przyznano skarżącej prawo pomocy w całości poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 3 września 2007r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd Administracyjny o wyznaczeniu adwokata A.B.-Z. do reprezentowania skarżącej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że regulacja zawarta w przepisie art. 243 §2 p.p.s.a. dotyczy prawa pomocy w zakresie określonym postanowieniem o przyznaniu tego prawa wydanym w postępowaniu rozpoznawczym. Jeżeli prawo pomocy przyznano w całkowitym zakresie poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w całości to tylko w tym samym zakresie może obejmować postępowanie egzekucyjne. Z drugiej strony, wskazać należy, że przepis art. 243 §2 p.p.s.a. ma zastosowanie w sytuacji, gdy orzeczenie sądu administracyjnego stanowi podstawę do uruchomienia egzekucji sądowej. Z uwagi na fakt, że sąd administracyjny, w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę administracji publicznej z punktu widzenia zgodności z prawem i wydaje, z nielicznymi wyjątkami, wyroki o kasacyjnym charakterze, przyjąć należy, że przepis art. 243 §2 p.p.s.a. dotyczy wszelkiego rodzaju grzywien przewidzianych przez ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i kosztów sądowych tego postępowania (art. 228 p.p.s.a.), a także kosztów postępowania sądowoadministracyjnego niezbędnych do celowego dochodzenia praw należnych stronie, czy kosztów wynagrodzenia pełnomocnika (art. 205 §1 i 2 p.p.s.a.). Wobec powyższego, nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie głównej, w rozumieniu przepisu art. 243 §2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w całości w sprawie ze skargi na bezczynność o sygnaturze IV SAB/Po 15/07 nie może obejmować niniejszej sprawy, której przedmiotem jest zwrot tytułu wykonawczego. W konsekwencji nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie adwokat działa w imieniu skarżącej w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu w innej sprawie. Należało zatem merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącej o prawo pomocy w całości. Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że skarżąca w niniejszej sprawie jest już reprezentowana przez adwokata – w aktach sprawy znajduje się stosowne pełnomocnictwo. Okoliczność ta nie stoi jednak w świetle art. 246 §3 p.p.s.a. na przeszkodzie do uwzględniania wniosku prawo pomocy i ustanowienia adwokata w przedmiotowej sprawie, z uwagi na sytuację majątkową skarżącej, gdyż uprawnienie do jej reprezentowania pełnomocnik wywodzi z prawa pomocy przyznanego w innej sprawie (IV SAB/Po 15/07). Zgodnie z treścią art. 246 §3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Na marginesie należy dodać, że z treści przepisu art. 246 §3 p.p.s.a. nie można wnioskować, że dopuszczalne jest ustanawianie więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu do reprezentowania jednego wnioskodawcy w danej sprawie. Wniosek taki wydaje się racjonalny z punktu widzenia szeroko rozumianej gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, zasadom ekonomii procesowej, w tym treści art. 200 p.p.s.a. przewidującego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, czy art. 205 p.p.s.a. określającego, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z pomocy społecznej w wysokości 224 zł i nie ma możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego i opłat sądowych. Oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Od 2003r. pozostaje bez pracy. Do wniosku wnioskodawczyni m.in. załączyła: - kopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w P., z którego wynika, że od 29 września 2003r. pozostaje bez pracy i od 7 kwietnia 2004r. nie posiada prawa do zasiłku, - kopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 224 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Utrzymuje się z pomocy społecznej, a wysokość aktualnych dochodów znajduje się na poziomie, który nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, by móc uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcie domowego budżetu. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska