II SA/Po 1378/13
WyrokWSA w Poznaniu2015-10-15
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, która opiera się na decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, może zostać utrzymana w mocy, jeśli ta ostatnia została prawomocnie uchylona?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy, wydana na podstawie art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga zgodności z przepisami odrębnymi, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiąca prejudykat dla decyzji o warunkach zabudowy, została prawomocnie uchylona, to zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla inwestycji mieszkaniowo-usługowej. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące wadliwości analizy urbanistycznej, niezgodności z przepisami prawa oraz braku wymaganych uzgodnień. Kluczowym elementem sprawy stało się uchylenie przez WSA prawomocnym wyrokiem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na której opierała się zaskarżona decyzja o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 roku sprawy ze skarg "M. P." Sp. z o.o. z siedzibą w P. i S. P. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2013 roku Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej "M. P." Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 757,- zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej S. P. S.A. w P. kwotę 757,- zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") ustalił dla S. Sp. z o.o. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu obejmującego zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługową wraz z garażami podziemnymi oraz infrastrukturą techniczną, przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...] i [...], arkusz [...], obręb R., oraz działek nr [...] i [...], arkusz [...], obręb S., położonych w P. przy ul. S. [...] i [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że dla przedmiotowego terenu nie obowiązuje obecnie żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W celu ustalenia warunków zabudowy dla omawianego przedsięwzięcia przeprowadzona została analiza urbanistyczna, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164 poz. 1588). Teren analizowany został wyznaczony w promieniu 1.335 m (3 x 445 m), uwzględniając szerokość elewacji działki od strony ul. S. Tak wyznaczony obszar tworzy urbanistyczną całość, przy czym ze względu na rozmiary tego obszaru i zróżnicowanie występującej tam zabudowy organ I instancji uznał za niezasadne dalsze rozszerzenie badanego terenu. Zabudowa znajdująca się na rozważanym obszarze ma charakter zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej oraz zabudowy usługowej i produkcyjnej: (1) na terenach na wschód od W. i na południe od ul. H. zabudowa jest najbardziej różnorodna, a funkcja mieszkaniowa przeplata się z funkcję usługowo-produkcyjną, (2) na terenach na wschód od W. i na północ od ul. H. przeważa zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami uzupełniającymi, (3) na terenach pomiędzy W. i ul. D. W. znajduje się zieleń otwarta, lasy, ogródki działkowa oraz zieleń parkowa, wreszcie (4) na terenach na zachód od ul. D. W. istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna oraz zabudowa usługowa. Średni wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 33%, w tym dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – 20-25%, dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej – 20-30%, maksymalnie 67%, dla zabudowy usługowej i produkcyjnej – 86%. Budynki w obszarze analizowanym mają od 1 do 18 kondygnacji nadziemnych, w tym budynki mieszkaniowej jednorodzinne – do 3 kondygnacji nadziemnych z przewagą do 2 kondygnacji, budynki mieszkaniowe wielorodzinne – od 3 do 18 kondygnacji, a budynki usługowe i produkcyjne – do 4 kondygnacji nadziemnych. Średnia szerokość elewacji frontowej w obszarze analizowanym wynosi 25 m, a maksymalna dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – 25 m, dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej – 222 m, a dla zabudowy usługowej i produkcyjnej – 265 m. Na omawianym terenie występuje przewaga budynków z dachami płaskimi. Dachy skośne charakteryzują jedynie budynki mieszkalne jednorodzinne i niektóre budynki mieszkalne wielorodzinne. Z kolei linia zabudowy na działkach sąsiednich po zachodniej stronie ul. S. przebiega w odległości 3-14 m od pasa drogowego ulicy. Po stronie wschodniej linia zabudowy przebiega w odległości 7-38 m od pasa drogowego ul. S. W najbliższym sąsiedztwie inwestycji występuje (1) na wschód i południe – zabudowa usługowa, magazynowa i produkcyjna o wysokości od 1 do 3 kondygnacji, z przewagą dachów płaskich, a nadto budynki mieszkalne jednorodzinne o wysokości od 2 do 3 kondygnacji z dachami płaskimi i skośnymi, o szerokości elewacji frontowej maksymalnie 51-96 m i 196 m, (2) na północ – zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (5-7 i 18 kondygnacji wysokości) oraz usługowa (do 4 kondygnacji), z dachami płaskimi, wskaźnikiem intensywności zabudowy wynoszącym dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej 20-38%, a dla zabudowy usługowej – 16-35%, i szerokości elewacji frontowych wynoszącej dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych maksymalnie 126 m, a dla budynków usługowych – 154 m, (3) na zachód – tereny niezbudowane, tj. koryto W., tereny zieleni otwartej i lasów. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji uznał, że planowana inwestycja kontynuuje funkcję zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej, występującą w obszarze analizowanym. Linie zabudowy budynków przy ul. S. przebiegają tworząc uskok. Z uwagi na konieczność budowy wzdłuż tej ulicy dróg wewnętrznych, wjazdów i wyjazdów, chodników i ścieżki rowerowej obowiązującą linię zabudowy od strony ul. S. wyznaczono w odległości 13m i 18 m od granicy z pasem drogowym, na mocy § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Cofnięcie zabudowy pozwoli bowiem na realizację niezbędnej infrastruktury technicznej. Ze względu na zróżnicowanie zabudowy w obszarze analizowanym średni wskaźnik intensywności zabudowy nie jest miarodajny. Wobec tego wartość omawianego parametru ustalono na podstawie § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia na 30%, uwzględniając w tej mierze specyfikę zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul H. Z kolei dla zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie rzeki W. wskaźnik ten powinien wynosić 20%, co wynika z konieczności uwzględnienia terenów otwartych, cennych przyrodniczo. Dla pozostałej części terenu inwestycji, oznaczonej na załączniku graficznym symbolem B, dopuszczono możliwość zabudowy bardziej intensywnej, maksymalnie do 35% powierzchni działki. Biorąc pod uwagę charakter przedmiotowego zamierzenia budowlanego, uznano, że szerokość elewacji frontowych powinna wynosić nie więcej niż 60 m. Dla zabudowy w pobliżu Ronda S. zwiększono wartość omawianego parametru do 130 m w celu zapewnienia ochrony akustycznej dla pozostałej zabudowy. Takie rozwiązanie nie odbiega przy tym od maksymalnej szerokości elewacji frontowych sąsiednich budynków. Z uwagi na podobieństwo rozważanej inwestycji do zespołów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej położonej na północ od terenu inwestycji uznano, że także pod względem wysokości powinna ona nawiązywać do tej sąsiedniej zabudowy. Dlatego też parametr ten wyznaczono zgodnie z § 7 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Jednocześnie wprowadzono stopniowanie wysokości nowej zabudowy – od najniższej od strony rzeki W. i basenu portowego do najwyższej od strony ul. S. Zabudowa wzdłuż ulicy będzie przy tym stanowić dodatkową barierę akustyczną dla pozostałej części projektowanego osiedla. Dopuszczono zarazem możliwość wprowadzenia dominanty przestrzennej w postaci jednego lub dwóch budynków zlokalizowanych w rejonie pętli tramwajowej i przy wjeździe na teren osiedla. Geometria dachu kontynuuje rozwiązania istniejące w obszarze analizowanych. Zezwolono przy tym na lokowanie miejscowo budynków z dachami skośnymi wielospadowymi. Prezydent Miasta P. stwierdził również, że przedmiotowa inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej, a nadto uzyskała niezbędne uzgodnienia: (1) postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], (2) postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], (3) postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P., (4) postanowienie Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2013 r, nr [...], (5) pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], (6) opinię Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]. Organ I instancji wskazał zarazem, że w rozpatrywanej sprawie wydana została pozytywna dla inwestora decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. M. P. Sp. z o.o. w P. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z jej załącznikami. Część tekstowa wyników analizy została bowiem sporządzona na 5 miesięcy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co poddaje w wątpliwość aktualność zawartych tam informacji. Ponadto załączniki nie zawierają oznaczenia organu, który wydał decyzję, a nadto nie spełniają wymogów powołanego rozporządzenia. Nie zostały one przy tym sporządzone na kopii mapy zasadniczej. Obecna konstrukcja tych dokumentów – z uwagi na ich nie skalowalności i nieczytelność – uniemożliwia sprawdzenie obliczeń dotyczących m.in. szerokości frontu działki i wyznaczenia obszaru analizowanego. Każdy z załączników składa się bowiem z wielu arkuszy mapy, które zostały złożone nieprawidłowo. Nieścisłości te przekładają się z kolei na nierzetelność rozważanego opracowania. Poza tym załączniki nr 3.1-3.5 są ze sobą wewnętrznie sprzeczne, a teren objęty wnioskiem inwestora nie został właściwie na nich zaznaczony. Szerokość frontu elewacji działki inwestora została zaznaczona na załączniku nr 3.4 niezgodnie z legendą mapy. Skarżący wskazał również, że oddzielenie terenu A i B w załączniku nr 1 do kwestionowanej decyzji nie jest jednoznaczne. Organ I instancji nie wyjaśnił zarazem przyczyn i sposobu takiego podziału przedmiotowego terenu. Ponadto Prezydent Miasta P. naruszył w ocenie skarżącego art. 7 k.p.a. poprzez nieścisłości w zgromadzonym materiale dowodowym oraz posługiwanie zwrotami pozaustawowymi, takimi jak "wskaźnik intensywności zabudowy". Przedwcześnie także zastosowania § 6 cytowanego rozporządzenia, nie dokonując wykładni użytych w nim wyrażeń "nowa zabudowa" i "istniejąca zabudowa". W analizie urbanistycznej pominięto natomiast zbadanie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki i geometrii dachu. W tabeli analizy nie wskazuje się nadto funkcji analizowanych obiektów. Organ I instancji zaniechał również zbadania, czy działki inwestora stanowią jedną nieruchomość gruntową. W razie udzielenia odpowiedzi negatywne na tak postawione pytanie wykluczone byłoby bowiem kwalifikowanie terenu rozważanej inwestycji jako jednej działki budowlanej. M. P. Sp. z o.o. zakwestionował także powołanie się przez Prezydenta Miasta P. na przewidziane w wymienionym rozporządzeniu odstępstwa od ogólnych reguł ustalania parametrów dla nowej zabudowy. Skarżący wskazał też na brak wymaganego zapewnienia od gestora sieci wodociągowej, powołując się w tym zakresie na nieważność umorzy przedwstępnej zawartej pomiędzy S. Sp. z o.o. i A. S.A. Organ I instancji prowadził zarazem postępowanie z udziałem osoby występującej w charakterze pełnomocnika, która jednak nie dysponowała odpowiednim zakresem umocowania, co naruszało art. 33 § 2 k.p.a.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. S. – P. S.A. w P. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie: (1) art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji, która faktycznie kształtuje ład przestrzenny, z pominięciem uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niezgodnej ze studium, (3) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez ustalenia warunków zabudowy mimo braku działki sąsiedniej, na której występowałaby odpowiednia zabudowa, (4) art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. poprzez ustalenie warunków zabudowy mimo braku niezbędnego uzgodnienia w zakresie budowy przyłącza gazowego, (5) art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., art. 106 k.p.a. i art. 20 k.p.a. poprzez dokonanie uzgodnień z niewłaściwym organem geologicznym, (6) art. 53 ust. 4 pkt 5 i 9 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez dokonanie uzgodnień na podstawie wniosku inwestora, a nie na podstawie projektu decyzji, (7) art. 54 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 106 k.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z postanowieniem Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2013 r., (8) art. 54 pkt 2 lit. d u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez brak rozstrzygnięcia o ochronie interesu osób trzecich, (9) art. 7, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie doszło do zmiany wartości nieruchomości, mimo braku podstaw do takiego wniosku w świetle materiału dowodowego, (10) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne rozstrzygnięcie co do dopuszczalnej funkcji zabudowy oraz co do obiektów budowlanych i infrastruktury technicznej, (11) art. 54 pkt 2 lit. c u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne rozstrzygnięcie co do zasad obsługi komunikacyjnej inwestycji, (12) art. 54 pkt 3 u.p.z.p. poprzez sporządzenie załącznika graficznego z nieprawidłowo naniesionymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, (13) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie przez organ I instancji potrzeby zawieszenia postępowania w świetle art. 62 ust. 1 u.p.z.p., (14) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie powierzchni sprzedaży i w konsekwencji zaniechanie zbadania, czy nie zachodziła potrzeba zawieszenia postępowania na mocy art. 62 ust. 2 u.p.z.p., (15) art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zgodnie z wnioskiem skarżącego, (16) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, (17) art. 86 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.) poprzez odmienne rozstrzygnięcie kwestii odprowadzania wód opadowych niż w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, (18) art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 63 i 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397 z późn. zm.) w zw. z § 4 tego rozporządzenia w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy mimo nieuzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanych do realizacji w ramach inwestycji obiektów i urządzeń hydrotechnicznych, takich jak zapora wodna, zbiornik retencyjny/rezerwuar oraz marina. W uzasadnieniu skarżący powtórzył wymienione wyżej zarzuty.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 59 § 1, art. 60 ust. 1 u.p.z.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło przy tym w pełni stanowisko organu I instancji, uznając za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego przez Prezydenta Miasta P. Załączniki, stanowiące integralną część decyzji o warunkach zabudowy, zostały zdaniem organu odwoławczego sporządzone w sposób prawidłowy i zawierają wszystkie niezbędne elementy.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. M. P. Sp. z o.o. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, (2) § 5 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. poprzez przyjęcie wskaźnika powierzchni nowej zabudowy nieznajdującego uzasadnienia w wynikach analizy urbanistycznej, (3) § 6 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia poprzez przyjęcie wskaźnika szeroki elewacji frontowej nieznajdującego uzasadnienia w wynikach analizy urbanistycznej, (4) § 7 ust. 1-4 wymienionego rozporządzenia poprzez przyjęcie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej nieznajdującego uzasadnienia w wynikach analizy urbanistycznej, (5) § 8 powyższego rozporządzenia poprzez brak określenia parametru wskazanego w tym przepisie, (6) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 2 pkt 3, § 3 ust. 1 tego rozporządzenia poprzez niekompletność analizy urbanistycznej, (7) art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 pkt 1 i art. 54 ust. 2 lit. b-d u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie wymogów wynikających z przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego, oraz niezawarcie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, (8) art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1 i 2 u.p.z.p. i art. 33 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo braku stosowanego umocowania osoby działającej w imieniu inwestora, (9) art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., (10) art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej naruszającej władztwo planistyczne rady gminy, (11) art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 106 k.p.a. i art. 161 ust. 1 i art. 161 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 163 poz. 981 z późn. zm.) poprzez nieustalenie odpowiedniego organu uzgadniającego, (12) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 1378/13.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. S. – P. S.A. w P. również zaskarżył powyższą decyzję SKO w P. z [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznej kontroli decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., (2) art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie do zarzutów sformułowanych w odwołaniach z dnia [...] kwietnia 2013 r. i [...] maja 2013 r., (3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. i (4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nieuchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. i niewydanie orzeczenia merytorycznego. W pozostałym zakresie skarżący przytoczył zarzuty oraz argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu z dnia [...] maja 2013 r. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 17/14.
W odpowiedzi na powyższe skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedziach na powyższe skargi pismem z dnia [...] lutego 2014 r. i [...] lutego 2014 r. inwestor S. Sp. z o.o. wniosła o ich oddalenie, popierając stanowisko organów administracji publicznej.
W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. M. P. Sp. z o.o. w P. wskazał, że wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r. (II OSK 1376/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 r. (II SA/Po 903/11), utrzymujący w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że ewentualne uchylenie tej ostatniej decyzji w toku ponownego rozpatrywania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny może skutkować koniecznością uchylenia obecnie kontrolowanych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach II SA/Po 1378/13 i II SA/Po 17/14 i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Po 1378/13.
W trakcie rozprawy w dniu [...] lipca 2015 r. skarżący wnosili i wywodzi jak w skardze i w dalszych pismach procesowych, popierając nawzajem swoje skargi. Z kolei S. Sp. z o.o. wskazała, że nie wnosi już o oddalenie skargi, gdyż mieniła się jej sytuacja i zamiary inwestycyjne. Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. (II SA/Po 190/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił bowiem decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. W konsekwencji inwestor nie jest już zainteresowany realizacją omawianego przedsięwzięcia. Cofnął on wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wycofał się z inwestycji. S. Sp. z o.o. wystąpiła o wydanie innej decyzji środowiskowej, która obecnie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargi okazały się zasadne, choć z innych przyczyn niż w nich wskazano.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. (k. 1-8 akt adm. organu I instancji), uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. (k. 446-453 akt adm. organu I instancji), S. Sp. z o.o. w P. wystąpiła do Prezydenta Miasta P. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy obejmującego zabudowę mieszkaniową, biurową, hotelową wraz z garażami podziemnymi i usługami towarzyszącymi oraz infrastrukturą techniczną obejmującą również budowę przystani śródlądowej, zbiorników retencyjnych wód opadowych i sieci uzbrojenia terenu.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – w decyzji o warunkach zabudowy. Rozwiązanie to znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 59 ust. 1 u.p.z.p., w świetle którego zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 u.p.z.p., wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Jak wynika przy tym z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; (2) teren ma dostęp do drogi publicznej; (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem art. 61 ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Kontrowersje, jakie wyłoniły się pomiędzy stronami na tle rozpatrywanej sprawy, dotyczyły przede wszystkim spełnienia przez omawiane przedsięwzięcie wymogu dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i wymogu odpowiedniego uzbrojenia terenu inwestycji z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Skarżący konsekwentnie twierdzili, że przedmiotowe zamierzenie budowlane nie odpowiada zarówno wymienionym powyżej przepisom, jak i innym uregulowaniom. Organy administracji publicznej prezentowały natomiast stanowisko przeciwne, uznając, że rozważana inwestycji odpowiada prawu. Mając jednak na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy Sąd stwierdził, że zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonych decyzji, niewskazana wyraźnie przez skarżących w pismach i wnioskach procesowych.
Należy przede wszystkim zaznaczyć, że wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy wymaga w świetle art. 61 ust. 1 u.p.z.p. łącznego spełnienia wszystkich opisanych wyżej wymogów. Naruszenie choćby jednego z nich skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy dla danej inwestycji. W art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. ustawodawca wskazuje, że decyzja o warunkach zabudowy powinna być zgodna z przepisami odrębnymi. Do tych ostatnich zaliczyć należy z kolei w szczególności przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym pierwsze z tych rozstrzygnięć stanowi prejudykat dla drugiego z nich. Decyzja o warunkach zabudowy powinna bowiem uwzględniać postanowienia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody.
Jak wynika z pkt III ppkt 2 decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] (k. 793-823 akt adm. organu I instancji), rozstrzygnięcie to opierało się m.in. na decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] (k. 13-64 akt adm. organu I instancji), o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Niemniej prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r., II SA/Po 190/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]oraz wymienioną wyżej decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r. Tym samym z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja, na której opierała się decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Jednocześnie z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta P. stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej wraz z garażami podziemnymi i infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...], obręb R., arkusz [...], zlokalizowanej przy ul. S. w P. (k. 172-180 akt sądowych). Zakres inwestycji wymienionej w decyzji z dnia [...] października 2014 r. nie pokrywa się jednak z zakresem inwestycji z decyzji z dnia [...] maja 2011 r., czy tym bardziej z zakresem kontrolowanych obecnie decyzji.
Konsekwentnie zatem należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała podstawa do wzruszenia decyzji administracyjnej w nadzwyczajnym trybie. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inna decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Dlatego też kontrolowane obecnie decyzje powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2013 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. z uwagi na naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania. Kontrolowane obecnie rozstrzygnięcia utraciły bowiem swoje dotychczasowe oparcie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r. ze względu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r., eliminujący z obrotu prawnego te dwie ostatnie decyzje.
Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny zbadać, czy dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto niezbędne jest także ustalenie, czy inwestor nadal podtrzymuje chęć realizacji rozważanego przedsięwzięcia.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło