II SA/Po 1383/13

Dnia 15 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2013 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. G. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] 2012 r. nr [...]w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Gmina K., reprezentowana przez Burmistrza. Uzasadniając istnienie po stronie skarżącej legitymacji do wniesienia skargi wskazano, że choć orzecznictwo sądów administracyjnych odmawia gminie statusu strony postępowania administracyjnego i legitymacji skargowej w sytuacji, gdy w I instancji wydał jej organ, to stanowisko w tej mierze jest niejednolite, a w jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną gminy w sprawie dotyczącej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uznając tym samym legitymację gminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca Gmina podniosła, że również Sąd Najwyższy uznał, że gmina ma interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, mimo, iż decyzję w I instancji wydał wójt tej gminy. Skarżąca Gmina upatruje swego interesu prawnego określonego w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w tym, iż na skutek niezastosowania się przez organ odwoławczy do oceny prawnej i wskazań Sądu, zawartych w wydanym w sprawie wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 760/13, zakwestionowane zostało jej prawo do ustalenia opłaty adiacenckiej (na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Dz. U. z Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w rezultacie naruszone zostały przepisy ustrojowe gwarantujące samodzielność gminy w wykonywaniu zadań publicznych, wyrażoną w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 584 ze zm.). Dodano, że pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji Kolegium spowoduje negatywnej skutki dla wspólnoty samorządowej, i to nie tylko w sferze materialnej, ale i społecznej. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Zgodnie z przepisem art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W uchwale 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03, ONSA z 2003 r., Nr 4, poz. 115) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. , K 32/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a. są zgodne z art. 165 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał wskazał, iż art. 165 ust.1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Zaskarżone przepisy mieszczą się w granicach swobody regulacyjnej pozostawionej ustawodawcy. Są także zgodne z konstytucją przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydal decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Wobec wyżej wskazanego stanowiska utrwalonego w orzecznictwie nie można uznać, że Gmina K. ma interes prawny w złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie, w której wydał decyzję jako organ I instancji Wójt tej Gminy, ponieważ nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji (zob. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2002 r., II SA/Gd 563/02, Lex 76118). Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.