II SA/Po 1413/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005r. sprawy ze skarg J.P., K.P. i W.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] i [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargi. /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska /-/ G.Radzicka Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał Spółce z ograniczona odpowiedzialnością "A" pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku biurowo-usługowego w P. ul. R.-S. na działkach nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz budowę przyłącza wody, kanalizacji ogólnospławnej, kanalizacji deszczowej, przyłącza cieplnego, spięcia wodociągów ulicznych, przełożenie linii kablowej SN i NN na działkach nr [...],[...],[...],[...], [...] ark. 12; nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] ark. 13, obręb J. O wznowienie tego postępowania wystąpili – w powołaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa – J.P., K.P. i W.R. – współwłaściciele działki nr [...] ark. 13 przy ul. S. [...] o powierzchni [...]m2, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działek, na których inwestor "A" Spółka z o.o. realizuje budowę budynku biurowo-usługowego w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...]r. Działka nr [...] - od strony wschodniej granicy z działką nr [...] – jest jedną z tych, na których mają być realizowane przyłącza, linie elektryczne i gazowe oraz kanalizacja. Nadto działka ta położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...],[...],[...],[...] i [...], na których inwestor buduje budynek biurowo-usługowy. W ocenie wnioskodawców, dawało to właścicielom działki nr [...] przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Budowa kilkukondygnacyjnego budynku biurowo-usługowego o znacznych gabarytach, na działce położonej w bezpośrednim sąsiedztwie, w istotny sposób ograniczy możliwość korzystania z działki nr [...]. Przede wszystkim jednak budynek realizowany na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę całkowicie zasłoni działkę nr [...], przez co nieruchomość straci znaczenie dla współwłaścicieli. Ściana realizowanego budynku biurowo-usługowego będzie położona w nieznacznej odległości od działki nr [...], co w znaczny sposób ograniczy możliwość późniejszego zagospodarowania tej nieruchomości i obniży jej wartość rynkową. Mimo tego, żaden ze współwłaścicieli działki nr [...] bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym udzieleniem pozwolenia na budowę. Prezydent Miasta wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzjami: z dnia [...]r. w odniesieniu do J.P. i z dnia [...]r. w odniesieniu do pozostałych wnioskodawców – wydanymi na podstawie art. 104, 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 44 oraz art. 146 § 2 i 149 § 2 kpa – odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...]r. W ocenie organu wznowieniowego, "wskazane we wniosku przesłanki świadczące o naruszeniu przepisów prawa budowlanego, a poprzez to interesu prawnego wnioskodawców (...) okazały się bezzasadne". Na działce [...] (sąsiadującej z działką nr [...], której współwłaścicielami są wnioskodawcy) wydane zostało pozwolenie na budowę przyłącza cieplnego usytuowanego pod powierzchnią ziemi, a przez to nie wpływającego na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej. Poza tym miejsce lokalizacji inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę przesądziły wcześniej wydane decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Odnosząc się do zarzutu, że realizowany budynek biurowo-usługowy zaciemni działkę nr [...] organ orzekający – po przeanalizowaniu załącznika graficznego i wykresów linijki słońca wykonanej dla stanu po budowie tego budynku – doszedł do wniosku, że zamierzona inwestycja nie ma istotnego wpływu na nasłonecznienie całej, niezabudowanej działki nr [...] w sposób naruszający obowiązujące przepisy oraz w sposób powodujący ograniczenie możliwości jej zagospodarowania i obniżenie wartości rynkowej. Bezzasadny okazał się również zarzut możliwości wystąpienia uciążliwości spowodowanej wzrostem natężenia ruchu, hałasu i zanieczyszczenia powietrza na skutek realizacji budynku biurowo-usługowego. Przed wydaniem pozwolenia na budowę wszelkie parametry akustyczne emisji hałasu, określone w stosownych opracowaniach, zostały spełnione, co potwierdziły pomiary i wyniki wykonanych badań akustycznych. Ponadto budowa tego obiektu stwarza barierę akustyczną dla nieruchomości nr [...], chroniąc ją przed hałasem od ruchliwej i uciążliwej drogi od strony ul. R. Projekty drogowe planowanej obsługi komunikacyjnej zostały uzgodnione z Zarządem Dróg Miejskich. Współwłaściciele działki nr [...] w odwołaniu od tych decyzji domagali się ich uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się zarzucili: 1) obrazę art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przez odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo istnienia podstawy do jej uchylenia, określonej w art. 145 P 1 pkt 4 kpa; 2) naruszenie art.. 7, 75 § 1 i 78 § 1 kpa, przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność możliwości zabudowy działki nr [...], w tym i tego, jakie możliwości zabudowy przedmiotowej nieruchomości istniały przed wydaniem kwestionowanego pozwolenia na budowę, a jakie możliwości istnieją obecnie. Wojewoda decyzjami z dnia [...] i [...]r. o tym samym numerze [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie branie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jest wprawdzie przesłanką wznowienia, ale nie powoduje obowiązku uchylenia decyzji, jeżeli organ uzna, że nie narusza ona interesów osób trzecich. Zdaniem organu odwoławczego, taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Inwestycja objęta kwestionowanym pozwoleniem na budowę jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta P. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 6 grudnia 1994r. Zarówno teren inwestycji, jak i działka nr [...], której współwłaścicielami są wnioskodawcy, znajdują się na terenie oznaczonym symbolem I.SM2.MU. Jest to obszar zabudowy śródmiejskiej, mieszkalno-usługowej, ogólnomiejskiej (centrotwórczej) położony w rejonie śródmieścia o przewadze funkcji mieszkalno-usługowej, w I strefie wewnętrznej intensywnego zagospodarowania usługowego. Organ pierwszej instancji nie miał obowiązku uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane przez wnioskodawców, bo sprawdzenie w tym trybie możliwości zabudowy działki nr [...] nie jest okolicznością mającą znaczenie dla sprawy. Zarzut, że zrealizowanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę całkowicie zacieni działkę nr [...] także okazał się chybiony. Potwierdza to analiza przeprowadzonego w toku postępowania administracyjnego dowodu – sporządzonego przez projektanta załącznika graficznego przedstawiającego wykresy linijki słońca obrazujące zacienienie działki nr [...] przez przedmiotowy budynek. Powyższa decyzja jest przedmiotem skarg wniesionych przez J.P., K.P. i W.R. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając – podobnie jak w odwołaniu – obrazę art. 151 § 1 pkt 1 przez odmowę uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę "pomimo istnienia przesłanki jej uchylenia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa" oraz zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność możliwości zabudowy ich działki przed i po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poinformował, że inwestycja została już zrealizowana i dnia [...]r. inwestorowi udzielono pozwolenia na użytkowanie obiektu. Uczestnik postępowania spółka "B" S.A. – Oddział Hotel "C" w P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wywodów skargi nie można podzielić. Przyczyny określone w art. 145 § 1, w tym fakt nie brania przez stronę bez własnej winy udziału w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, dają podstawę do wznowienia postępowania. Wbrew stanowisku skarżących, samo postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznacza jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej. Postanowienie o wszczęciu jest aktem administracyjnym, który nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia (patrz: wyrok NSA z 13 listopada 1987r., I SA 1326/86, ONSA nr 2 poz. 80). Do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy może dojść jedynie wówczas, gdy podczas wznowionego postępowania okaże się, że poprzednio wydana decyzja była wadliwa nie tylko formalnie (przez wadę procesową powodującą wznowienie), ale także materialnie Wznowienie postępowania następuje między innymi wtedy, gdy – jak w rozpoznawanej sprawie – strona bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Jednocześnie z art. 151 § 1 kpa wynika, że w toku wznowionego postępowania organ orzekający ma obowiązek przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Obowiązek przeprowadzenia postępowania we wskazanym zakresie istnieje również w sytuacji objętej dyspozycją art. 146 § 2 kpa. W myśl tego przepisu – mimo istnienia podstaw wznowienia przewidzianych w art. 145 § 1 kpa – nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. W sytuacji, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania, co do istoty sprawy istnieje dlatego, by stwierdzić, czy mimo tego organ orzekający wydał prawidłową decyzję, uwzględniającą uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania kwestionowanej decyzji. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracyjnych, iż interesy te w odniesieniu do skarżących nie doznały uszczerbku. Lokalizację inwestycji w danym miejscu przesądził wynik innego postępowania administracyjnego – ustalającego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę właściwy organ administracyjny bada zgodność projektu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami (w tym techniczno-budowlanymi), kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonanie projektu przez osobę posiadająca wymagane uprawnienia budowlane. Skarżący nie kwestionowali w postępowaniu wznowieniowym, ani nie kwestionują w skardze, że kwestionowane pozwolenie na budowę wydane zostało po spełnieniu tych wymogów, na wniosek inwestora legitymującego się ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania oraz prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w razie spełnienia tego rodzaju wymagań, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ administracyjny na podstawie przeprowadzonego w toku postępowania wznowieniowego dowodu w postaci wykonanego przez projektanta szkicu obrazującego zakres zacienienia działki nr [...] przez przedmiotowy budynek w różnych miesiącach i godzinach (k. 24-46 akt administracyjnych t.3) miał podstawy do przyjęcia, iż budowa tego obiektu budowlanego nie naruszy w tym zakresie uzasadnionych interesów skarżących. Poza tym – na co zwróciły uwagę organy administracyjne – zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) odmowa uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy pozbawienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Niezabudowana działka nr [...], której skarżący są współwłaścicielami – według niekwestionowanych ustaleń organu drugiej instancji – leży w samym centrum P., w I strefie wewnętrznej intensywnego zagospodarowania usługowego, podobnie zresztą jak teren, na którym zlokalizowany jest obiekt biurowo-usługowy objęty pozwoleniem na budowę. O sposobie zagospodarowania tego terenu decydują w pierwszym rzędzie przepisy prawa, w tym prawa miejscowego. Chybiony jest w związku z tym zarzut skargi, iż organy orzekające w postępowaniu wznowieniowym nie wyjaśniły dostatecznie sprawy przez to, że zaniechały "przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa na okoliczność możliwości zabudowy działki nr [...] (...), w tym tego, jakie możliwości zabudowy przedmiotowej nieruchomości istniały przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę budynku biurowo-usługowego na nieruchomości położonej w P., przy zbiegu ulic R. i S., a jakie możliwości istnieją obecnie". Nie jest to bowiem okoliczność mająca istotne znaczenie w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, a takie są ramy postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie. Skarżący nie powoływali żadnej normy materialno-prawnej ze sfery prawa administracyjnego, która zakazywałaby lub ograniczała możliwość wznoszenia obiektów budowlanych tylko dlatego, że spowoduje to ograniczenia w możliwości zabudowy działki sąsiedniej, dotąd niezabudowanej. Dążenie przez skarżących do wyjaśnienia tej okoliczności wskazuje na legitymowanie się przez nich interesem faktycznym, który nie znajduje ochrony w obowiązującym stanie prawnym. Także podnoszone w postępowaniu wznowieniowym zarzuty dotyczące szeregu utrudnień dla otoczenia, w przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji (hałas, utrudnienia komunikacyjne) nie mogą odnieść zamierzonego skutku, gdyż dotyczyły jedynie naruszenia interesów faktycznych skarżących, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych (patrz: wyrok NSA z 07 lipca 1999r., IV SA 1492/98, Lex nr 47835). Skoro w odniesieniu do zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska /-/ G.Radzicka Brak podpisu Sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ B.Kamieńska MarK