II SA/Po 1435/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński Sędziowie WSA Beata Sokołowska Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi I. i P. M. - Firma "A" na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opinii sanitarnej I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. Zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Sokołowska AR Sygn. akt 3/IISA/Po 1435/2 Uzasadnienie Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w dniu [...] wystawiła rachunek, wskazując , iż rachunek ten należy traktować jako decyzję w rozumieniu art. 104 kpa, obciążając I. M. i P. M., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Firma "A" I. i P. M. w R., na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 14.03.1985 roku o Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U.Nr 90, poz. 575z 1998 r. ze zm.), opłatą w kwocie 1039,54 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli / wykonanych badań laboratoryjnych, stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych, zdrowotnych przy produkcji środków spożywczych. Do rachunku - decyzji dołączono dwa wyniki badań z [...] marca 2002 roku eklerów i sernika, oraz omletów, z których wynika, że zbadane próby /eklery/ i /omlety/ nie odpowiadają wymogom Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27.12.2000 r. w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych lub używek, a także zanieczyszczeń, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub używkach, ze względu na zawyżoną ilość bakterii z grupy coli i drobnoustrojów tlenowych mezofilnych. Do rachunku dołączono również protokół pobrania prób z dnia [...] lutego 2002 roku. I. M. i P. M. odwołali się od wskazanej wyżej decyzji, podnosząc, iż przekroczenia dopuszczalnych norm nastąpiły nie w formie "A", a wyłącznie z winy właściciela sklepu, w którym towar był sprzedawany. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 i 36 ust. l i 4 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. Nr 90, poz.575 z 1998r. z późn. zm.) i art. 138§1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. I. M. i P. M. wnieśli skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , podnosząc zarzut naruszenia przepisów ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia z dnia 11.05.2002 roku, polegający na niewłaściwym pobraniu próbek żywności i nie sprawdzeniu, czy są to próbki pochodzące z dnia, w którym dokonano kontroli, wynosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie., wskazując, iż producent zakwestionowanych produktów spożywczych został wskazany przez właściciela sklepu, a z dokumentacji przez niego okazanej wynikało , że produkty były dostarczone do sklepu w dniu pobrania prób. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie tylko z powodu zarzutów w niej przedstawionych. Opłaty za badania i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w razie stwierdzenia naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych, ustala na podstawie art. 36 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwy Inspektor Sanitarny w drodze decyzji administracyjnej. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych rzeczą organów inspekcji sanitarnej jest ustalenie, jakie czynniki spowodowały taki wynik, i stosownie do dokonanych ustaleń podjęcie czynności przewidzianych w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy. Z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawą do obciążenia skarżących opłatą był protokół pobrania prób z dnia [...] 02.2002 roku oraz dwa wyniki badań z [...] 03.20002 roku - [...] i [...], chociaż z rachunku z dnia [...] 03.2002 roku wynika, iż opłata dotyczy tylko wyniku badania [...], co nie zostało wyjaśnione przez organ II instancji. Skarżący już w odwołaniu z dnia 14.03.2002 roku zarzucali, iż nie jest wykluczone, że w sklepie, w którym przeprowadzono kontrolę sprzedawane jest stare ciasto z poprzednich dni, jako dowód wskazując na wynik badania [...], gdzie odnotowano datę produkcji eklerów 19.02.2002 roku, datę badania [...] 02.2002 roku, podczas gdy, jak podnoszono w odwołaniu, eklery nie mogą być przechowywane dłużej niż jeden dzień w warunkach sklepu A. P.. W tym miejscu należy zwrócić również uwagę, odnośnie przeprowadzonego badania, że w wyniku badania [...], jako datę produkcji eklerów wskazano 19.02.2002 roku, zaś w protokole pobrania prób w rubryce "data produkcji, przydatności do spożycia" - 20.02.2002 roku, nie zaznaczając jednak czego data ta dotyczy. Wątpliwości te również nie zostały wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Skarżący podnosił ponadto, iż brak odnotowania w protokole pobrania prób danych dotyczących faktur zakupu, daty dostawy towaru, warunków przechowywania i czasu przechowywania, nie daje możliwości zweryfikowania, czy w rzeczywistości pobrane próby dotyczyły ciasta dostarczonego do sklepu w dniu , kiedy dokonano kontroli. W aktach sprawy w istocie brak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej towaru będącego przedmiotem badania. Wprawdzie, w odpowiedzi na skargę, organ powołuje się na dokumentację okazaną przez właściciela sklepu, z której wynikało, że produkty były dostarczone do sklepu w dniu pobrania prób. Z uwagi jednak na to, iż organ odwoławczy nie prowadził żadnego postępowania uzupełniającego, a przynajmniej nie wynika to z akt administracyjnych, zaś a dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji również nie wynika, aby jakiekolwiek dokumenty były poddane analizie i ocenie organów, uzasadnione jest przyjęcie, iż okoliczności powyższe, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione. Tym samym zaś przedstawiony w skardze zarzut uznać należy za zasadny, zaś postępowanie przeprowadzone przez organy inspekcji sanitarnej, mające na celu ustalenie faktycznych przyczyn wad higieniczno-zdrowotnych towaru , a tym samym ustalenia osoby obowiązanej do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, w rozumieniu przepisu art. 36 ustawy, za niewystarczające. W tym miejscu zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83). Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepublikowany). Ponadto, zgodnie z przepisem art. 10 kpa ,organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się , co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z przedstawionych Sądowi akt postępowania administracyjnego nie wynika ,aby organy inspekcji sanitarnej uczyniły zadość obowiązkowi wynikającemu ze wskazanego wyżej przepisu. Przy czym zauważyć należy, iż naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien również zwrócić uwagę na to, iż przedmiot decyzji administracyjnej wynika z jej osnowy i uzasadnienia, a nie z załączników, których nie można interpretować dowolnie w oderwaniu od treści decyzji. Z protokołu pobrania prób z [...] 02.2002 roku oraz wyników badań z [...] 03.2002 roku, z których tylko jeden wskazany został w rachunku-decyzji, nie wynika , aby stanowiły integralną cześć tej decyzji. Nadto zaś brak prawidłowej podstawy prawnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, narusza nie tylko przepis art. 107 § 1 k.p.a., ale również naczelną zasadę postępowania - zasadę praworządności zawartą w art. 6 kpa. Wątpliwości Sądu budzi również to, czy w istocie decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez właściwy organ, z uwagi na brak w decyzji jakiegokolwiek wskazania na uprawnienia Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej. Wynikająca z przepisu art. 35 ustawy możliwość upoważnienia przez Inspektora sanitarnego niektórych pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych do wykonywania w jego imieniu określonych czynności kontrolnych i wydawania decyzji, nie oznacza, iż sytuacja taka zachodziła w przedmiotowej sprawie, co również wymaga ustalenia przez organ II instancji. W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art. 145§1 pkt 1 lit.a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270) /-/ W.Długaszewska /-/ R.Słupczyński /-/B.Sokołowska AR