II SA/Po 1459/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-18
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, jeśli właściciel nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, mimo że toczy się postępowanie w sprawie wydania takiego pozwolenia?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 w związku z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, ponieważ właściciel nie uzyskał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Fakt, że toczyło się postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie, nie miał wpływu na możliwość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, gdyż w chwili wydawania decyzji przez organy nadzoru budowlanego, pozwolenie na użytkowanie nie zostało uzyskane.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Właściciele nie uzyskali pozwolenia na użytkowanie, mimo że organ zawieszał postępowanie i wzywał do wystąpienia o takie pozwolenie. Starosta odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, a decyzja ta stała się ostateczna. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący podnosili, że nie zakończono postępowania w sprawie ponownego wniosku o pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu H.G. sprawy ze skargi W. i L.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] nakazał W. i L. B. wykonanie, na własny koszt, rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] we wsi T. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 48 w związku z art. 49 ust. 2 i art. 52 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 16, poz. 1126 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż budynek gospodarczy został wybudowany przez W. i L. B. w 1997r. bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na to, że od wybudowania upłynęło już 5 lat, organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] zawiesił prowadzone postępowanie w przedmiocie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego i wezwał W. i L. B. na podstawie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia w terminie do dnia [...] maja 2002r. do Starosty z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Wskutek zażalenia uczestnika postępowania H.K. na w/w postanowienie, w sprawie orzekał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Skarżący wystąpili ze stosownym wnioskiem do Starosty, który jednak po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] października 2002r. Nr [...] odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego. Decyzja stała się ostateczna, bo żadna ze stron nie zaskarżyła jej do organu odwoławczego.
Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] podjął zamierzone postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.
Skarżący w dniu [...] grudnia 2002r. złożyli odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2002r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a w dniu [...] grudnia 2002r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
W tej sytuacji postanowieniem dnia [...] grudnia 2002r. organ nadzoru budowlanego ponownie zawiesił postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] października 2002r.
Z kolei Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2003r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2002r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2003r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lutego 2003r.
Z uwagi na to, że postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2003r. o odmowie przywrócenia terminu oraz jego decyzja z dnia [...] marca 2003r. w przedmiocie wznowienia postępowania były ostateczne w trybie postępowania administracyjnego, organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] ponownie podjął zawieszone postępowanie.
W dniu [...] kwietnia 2003r. skarżący ponownie złożyli wniosek o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego.
Organ pierwszej instancji uznał, że skoro skarżący nie uzyskali wymaganego pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, to zgodnie z art. 49 ust. 2 prawa budowlanego, zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 48 prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący, wskazując iż nie zostało zakończone postępowanie wszczęte po złożeniu przez skarżących ponownego wniosku z dnia [...] kwietnia 2003r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Skarżący wskazali, że postanowieniem dnia [...] kwietnia 2003r. Starosta umorzył postępowanie w tej sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania W. i L.B., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i uznając za prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 48 prawa budowlanego wobec nieuzyskania przez skarżących pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi W. i L.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wskazując na okoliczności podnoszone w odwołaniu, a mianowicie na toczące się postępowanie po złożeniu ponownego wniosku o pozwolenia na użytkowanie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Uczestnik postępowania H.K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego – zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne dokonują tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu organy obydwu instancji nie naruszyły nadto prawa procesowego.
Zastosowanie w niniejszej sprawie miały przepisy art. 49 ust. 2 i art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 16, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania obydwu decyzji.
Zgodnie z tymi przepisami, na właścicielu budynku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku (art. 49 ust. 1 prawa budowlanego). Dopiero w przypadku nieuzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie, stosuje się art. 48 prawa budowlanego, a więc organ nakazuje rozbiórkę budynku.
W niniejszej sprawie, decyzją z dnia [...] października 2002r. Starosta odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszej sprawy.
Decyzja ta w chwili orzekania przez organy nadzoru budowlanego była ostateczna.
Ostatecznymi w trybie postępowania administracyjnego były też orzeczenia organów wydane w wyniku wszczęcia przez skarżących postępowań w celu wzruszenia decyzji z dnia [...] października 2002r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W tej sytuacji trafnie uznały organy obydwu instancji, że istniały podstawy do zastosowania art. 48 w związku z art. 49 ust. 2 prawa budowlanego.
Przy orzekaniu w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze, że prawomocnym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2005r. w sprawie II SA/Po 940/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. i L.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2003r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] odmawiająca uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2002r.
Przed tutejszym Sądem, pod sygnaturą IV SA/Po 1644/03, toczy się też postępowanie ze skargi W. i L.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2003r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego (w związku z wnioskiem skarżących z dnia [...] kwietnia 2003r.). Rozstrzygnięcie w tej sprawie nie ma jednak wpływu na rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, bowiem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji skarżący nie dysponowali pozwoleniem na użytkowanie budynku gospodarczego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
/-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło