II SA/Po 1607/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K.B. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...], II. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 30,-zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska II SA/Po 1607/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 104 i art. 105 kpa., art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 2, art. 139 i art. 140 ust. 1 i 2, art. 141 ust. 4, art. 142 w związku z art. 4 pkt 9b¹, art. 216, art. 217 ust. 2, art. 227 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) Dyrektor Zarządu Geodezji, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, orzekł o zwrocie położonej w P. nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb J., arkusz mapy 23, działka nr [...] o powierzchni [...]m² oraz nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb J., arkusz mapy 23, działka nr [...] o powierzchni [...]m² na rzecz K.B., W.K., M.K., L.B., G.K., I.K., R.K., P.K. i małoletniego K.K. Jednocześnie organ zobowiązał osoby, na rzecz których dokonano zwrotu nieruchomości do zwrotu na rzecz Miasta łącznie kwoty [...]zł., w tym K.B. do zwrotu [...]zł. Dyrektor Zarządu Geodezji wskazał, że postępowanie o zwrot przedmiotowych nieruchomości toczyło się na wniosek K.B. i in. W postępowaniu ustalono, że nieruchomość stanowiąca współwłasność G.K., J.K., Z.K. i D.K., zapisana dawniej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako działka [...] o powierzchni [...] m² została objęta zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...]r. w sprawie ustalenia i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego w rejonie urbanistycznym G., zmienionym zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] r. Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 VII 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1972 r., nr 27, poz. 192 ze zm.), nieruchomość objęta zarządzeniem, za wyjątkiem działek nadanych współwłaścicielom na własność, przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. K.B. został spadkobiercą części nieruchomości przydającej na G.K. (w 1/3), na D.K. (w ½), a także otrzymał należący do tego spadku dział spadkodawczyni we współwłasności gospodarstwa rolnego położonego w P., zapisanego w księdze wieczystej Kw nr [...]. Ustalono, że dawnej działce nr [...] odpowiadają obecnie m.in. działki nr [...] i [...] z arkusza mapy 23 obrębu J. Organ stwierdził, że wskazane działki przejęto na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Jako że celu tego nie zrealizowano, została spełniona przesłanka zbędności określona w art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem działki nr [...] i [...] podlegają zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. Dyrektor Zarządu Geodezji orzekł również o zwrocie wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 140 ust. 1, art. 217 i 227 cytowanej ustawy. Za zwracaną część nieruchomości o pow. [...] m² zapłacono, zdaniem organu, [...] zł. Po waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od [...] r. do [...] r. kwota ta wynosi [...] zł., czyli [...] zł. za 1 m². Organ zaznaczył ponadto, iż zwaloryzowana kwota odszkodowania nie jest większa niż 50% aktualnej wartości nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.B. wskazując, że jest on jedyną osobą uprawnioną do otrzymania spadku w części gospodarstwa rolnego, gdyż jako jedyny w dniu otwarcia spadku posiadał kwalifikacje rolne i pracował we wskazanym gospodarstwie. Pozostałe osoby – zdaniem Odwołującego się – nie spełniały warunków zawartych w przepisach szczególnych o dziedziczeniu gospodarstw rolnych. K.B. zażądał zmiany decyzji organu I instancji wskazując, że pozostałe osoby nie były również adresatami decyzji odszkodowawczej z dnia [...] r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 kpa., Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podtrzymując w całości argumenty organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wskazał, że prawomocne i wykonalne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wiążą nie tylko sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, w tym także organy administracji publicznej. Z kolei z postanowień przedłożonych w sprawie wynika, iż uprawnionym do zwrotu działek nr [...] i [...] wynika, iż uprawnionymi do zwrotu są wszystkie osoby wskazane w decyzji organu I instancji. Wojewoda zauważył ponadto, że z dniem przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa utraciła ona charakter gospodarstwa rolnego, a zatem do dziedziczenia, które miało miejsce po tej dacie, nie stosuje się przepisów szczególnych o dziedziczeniu gospodarstw rolnych. W skardze na powyższą decyzję K.B. podniósł te same zarzuty, co w odwołaniu, podkreślając dodatkowo, iż stwierdzenie Wojewody, jakoby do dziedziczenia, które miało miejsce po przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, nie stosuje się przepisów szczególnych o dziedziczeniu gospodarstw rolnych jest całkowicie błędne. Zdaniem Skarżącego dziedziczenie nieruchomości rolnych na obszarze P. odbyło się z dniem otwarcia spadku, w którym to dniu osoba uprawniona do dziedziczenia posiadała odpowiednie kwalifikacje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przy czym za jej uwzględnieniem przemawia naruszenie w analizowanym postępowaniu administracyjnym przepisów prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc jednak przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy jak wyżej). Badanie zarzutów przedmiotowej skargi na obecnym etapie w związku ze stwierdzonymi naruszeniami Sąd zaniechał. Odnosząc się do naruszenia przepisów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b cyt. ustawy wywieść należy co następuje. Będące przedmiotem postępowania działki nr [...] oraz nr [...], zapisane odpowiednio w księgach wieczystych Kw nr [...] i Kw nr [...] są – jak ustalono to w postępowaniu administracyjnym – własnością Miasta. Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta (art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jak wynika z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652), Miasto jest miastem na prawach powiatu. Prezydent tego miasta, zatem wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych. Należy jednakże pamiętać, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Z tego wynika jednoznacznie, że w omawianej sprawie prezydent miasta jest także ustawowym przedstawicielem strony. Z tego powodu należy uznać, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 V 2003 r., ONSA2003/4/115). Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b w związku z art. 135 oraz na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska B. Kamieńska Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ A. Łaskarzewska