II SA/Po 1653/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego ; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty S. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K. P. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JFS W dniu [...] stycznia 2001 r. K. P. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna, a decyzją Kierownika tego organu z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] uznany został z dniem rejestracji za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych przyznano K. P. od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] stycznia 2002 r. decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...], uwzględniając tryb rozwiązania z nim umowy o pracę przez jego ostatniego pracodawcę. Kompletując dokumentację osobową K. P. organ zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat Referatu Świadczeń Emerytalno-Rentowych w S. z wnioskiem o wyliczenie stażu pracy oraz określenie daty nabycia przez niego prawa do emerytury. Pismem z dnia [...] marca 2001 r. wskazany Inspektorat poinformował organ, iż na podstawie załączonej do wniosku dokumentacji K. P. będzie mógł ubiegać się o przyznanie prawa do emerytury od dnia [...] sierpnia 2005 r., a udokumentowany okres zatrudnienia w przypadku tej osoby wynosi 32 lata 8 miesięcy i 4 dni. Pismem z dnia [...] maja 2001 r. znak [...] Inspektorat poinformował K. P., iż z powody braku umowy agencyjnej nie zaliczono mu do stażu pracy okresów pracy od [...] grudnia 1976 r. do [...] września 1977 r., od dnia [...] października 1977 r. do [...] października 1978 r. oraz od dnia [...] stycznia 1979 r. do dnia [...] września 1979 r. jak również nie uwzględniono przedłożonych przez niego dokumentów potwierdzających zatrudnienie w wskazanych okresach, tj. zaświadczenia z Centrali Produktów Naftowych w N., świadectwa pracy Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w G. oraz świadectwa Pracy wystawionego przez Ośrodek Sportu i Rekreacji w S. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2002 r. K. P. zwrócił się do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, wskazując iż po skompletowaniu niezbędnej dokumentacji dotyczącej okresów pracy nie zaliczonych przez ZUS do stażu pracy, legitymuje się 34 latami 6 miesiącami oraz 5 dniami zatrudnienia, co wraz z okresem aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych upoważnia go do złożenia przedmiotowego wniosku. K. P. wyjaśnił ponadto, że starania o otrzymanie zasiłku przedemerytalnego rozpoczął na początku 2001 r., przy czym z winy zakładów pracy, do których zwrócił się o dostarczenie wymaganej dokumentacji, nie udało mu się złożyć wniosku we wcześniejszym terminie. Do wniosku K. P. załączył umowę agencji zawartą przez niego w dniu [...] października 1977 r. z Wojewódzką Spółdzielnią Ogrodniczo-Pszczelarską w G. oraz świadectwo pracy wystawione przez Spółdzielnię, dokumentację potwierdzającą jego zatrudnienie w Ośrodku Sportu i Rekreacji w S. – świadectwo i opinię pracy oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, zaświadczenie wystawione przez Centralę Produktów Naftowych Dyrekcję Okręgową CPN w N. z dnia [...] września 1993 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w S. orzekł o odmowie przyznania K. P. zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] stycznia 2002 r. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ powołał przepisy art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół oraz (Dz.U. z 2001 r. Nr 151 poz. 1793). W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, iż wraz z wejściem w życie od dnia 01 stycznia 2002 r. nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie ma możliwości przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Składając odwołanie od powyższej decyzji K. P. wyjaśnił, iż do akt sprawy prowadzonej przez Powiatowy Urząd Pracy dostarczył wszelkie możliwe dokumenty dotyczące przebiegu zatrudnienia, za ich pośrednictwem udowodnił, że spełnił wymogi ustawowe wymagane do przyznania zasiłku przedemerytalnego, a braki formalne dokumentacji nie mogą być interpretowane na jego niekorzyść, tym bardziej, że przepracował ponad 35 lat. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego na zlecenie organu odwoławczego Kierownik PUP przeprowadził rozprawę administracyjną, w czasie której zeznania złożył odwołujący się, który przedłożył organowi również zeznania złożone w charakterze świadka w Inspektoracie ZUS przez osoby pracujące wraz z nim w Ośrodku Sportu i Rekreacji w S. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...], opartą na przepisach art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 3 pkt 13 powołanej ustawy nowelizującej m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniając, iż do dnia [...] grudnia 2001 r. K. P. nie udokumentował należycie 35 letniego okresu pracy, do stażu pracy zaliczając wyłącznie okres zatrudnienia wskazany przez Inspektorat ZUS. Organ Odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż od dnia 01 stycznia 2002 r. wobec zmiany przepisów prawa zasiłki przedemerytalne nie są przyznawane. W skardze na powyższą decyzję K. P. wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej nie zaliczenia do stażu pracy wszystkich udokumentowanych przez niego okresów zatrudnienia. Skarżący wyjaśnił, iż zaliczenie tych okresów do stażu pracy umożliwi mu skorzystanie z dobrodziejstwa przepisów emerytalnych, zapewniając mu stałe i jedyne źródło dochodów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wyjaśniając, iż podnoszone w skardze argumenty nie dają podstaw prawnych do jej uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie organu obu instancji wadliwie powołały przepis art. 3 pkt 13 wyżej powołanej ustawy nowelizującej z dniem 01 stycznia 2002 r. ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami), którym skreślony został przepis art. 37 lit. "j" tej ustawy. Przepis ten regulował zasady, tryb oraz wysokość przyznawania zasiłków przedemerytalnych. Rozpatrując wniosek skarżącego organy administracji zobligowane były zbadać, czy w odniesieniu do jego osoby zastosowanie ma przepis art. 11 ust. 2 wskazanej ustawy nowelizacyjnej, mający charakter przepisu przejściowego. Przepis ten stanowi, iż osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] stycznia 2001r., stąd bezsporne jest, że spełnił pierwszy z tych warunków. Rozważenia wymaga natomiast, czy spełnił również drugi warunek, tj. czy przed dniem 01 stycznia 2002 r. spełniał warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, co w rozpoznawanej sprawie jest przedmiotem sporu. W tym zakresie ocena Sądu odbiega od oceny przedstawionej przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którą należy uznać za chybioną. Zgodnie z przepisem art. 37 lit."j" wskazanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, lecz nie legitymującej się wykonywaniem prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaliczył skarżącemu do okresu zatrudnienia 32 lata 8 m-cy i 4 dni, natomiast skarżący przedłożył organowi I instancji dokumentację, która potwierdza zatrudnienie przez kolejne 2 lata 6 m-cy i 2 dni, a zgodnie z przepisem art. 37 lit."l" ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zalicza się okres aktualnie pobieranego zasiłku, stąd w przypadku skarżącego zaliczeniu podlega także okres od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] grudnia 2001 r., a więc 5 m-cy i 27 dni. Zliczenie wskazanych okresów zatrudnienia daje łącznie ponad 35 lat 6 m-cy lat stażu pracy. Z naruszeniem art. 37 lit"o" ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym prawo do zasiłku przedemerytalnego ustala i przyznaje starosta w wyniku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek zainteresowanej osoby (art. 37l ust. 1 tej ustawy), w ramach którego - na podstawie przedłożonej dokumentacji - organ ten dokonuje także oceny, czy wnioskodawca spełnia przewidziane prawem wymagania warunkujące przyznanie takiego zasiłku, w niniejszej sprawie organ administracji nie dokonał oceny materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (por. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2001 r. sygn. akt III KKO 11/01 publ. OSNP 2002/19/475). Uzasadnienie to, nie spełniając wymogów określonych w art. 107 §3 k.p.a., nie zawiera ponadto wyjaśnienia, czy i z jakich powodów wskazane i udokumentowane przez skarżącego okresy zatrudnienia nie zostały zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zadaniem organu administracji jest przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności, gdy strona przedkłada dowody, których wiarygodności nie sposób podważyć (dokumentacja wydana przez firmę archiwizującą i przechowującą akta osobowe zakładów pracy, zeznania świadków złożone przed urzędnikiem organu emerytalno-rentowego). Postępowania takiego zabrakło w niniejszej sprawie, w której pominięto przeprowadzenie dowodu z treści przedłożonej dokumentacji, a brak merytorycznego ustosunkowania się organów obu instancji do tej dokumentacji uznać należy za wadę postępowania - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż złożenie wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego po dniu 1 stycznia 2002 r. nie wyklucza możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia. W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 11 marca 2002 r. sygn. akt OPS 14/01 publ. ONSA 2002/4/133 podkreślono, iż przepis art. 37 lit."j" ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu decydujące znaczenie przypisuje posiadaniu lub spełnianiu przez występującego z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego ustawowych warunków, bez względu na czas złożenia wniosku. Tym samym złożenie przez skarżącego przedmiotowego wniosku po dniu 1 stycznia 2002 r. w sytuacji, gdy w dniu [...] grudnia 2001 r. spełniał warunki do przyznania zasiłku przedemerytalnego, nie pozbawia go prawa do uzyskania tego świadczenia. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisu art. 152 tej ustawy przy tym nie zastosowano, mając na uwadze charakter rozstrzygnięcia organów administracji, na mocy których nie przyznano skarżącemu przedmiotowego prawa, jak również nie nałożono na niego żadnych obowiązków. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji dokona oceny merytorycznej przedłożonej przez skarżącego dokumentacji, poczyni ustalenia faktyczne w zakresie, w jakim przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy, a staranną ocenę dowodów, uwzględniającą wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, zawrze w uzasadnieniu przyszłej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski JFS