II SA/Po 1693/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skarg HSF P.sp. z o.o. w P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...]czerwca 2003 r. Nr rej. [...] 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej kwotę 385 (trzystaosiemdziesiątpięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M.Dybowski -/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/ Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy nakazem z dnia [...]06.2003 r. nr rej. [...]wydanym w oparciu m. in. o art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362) polecił "HSF P" Sp. z o.o. w P. wypłacić P. A. kwotę brutto 3.250 zł z tytułu 1 miesięcznej odprawy należnej w związku ze zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Rozstrzygnięciu na podstawie art. 108 § 1 kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu nakazu Inspektor podniósł, że kontrola przeprowadzona w firmie wykazała, iż z P. A. rozwiązano umowę o pracę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy nie wypłacając odprawy pieniężnej. Tymczasem zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 112, poz. 980 ze zm.) oraz postanowień Regulaminu pracy pracodawca obowiązany był wypłacić odprawę do 10 maja 2003 r. Kwota 3.250 zł wynika z zawartej umowy o pracę, w której w takiej wysokości określono wysokość miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Protokół z kontroli potwierdzający przedstawione okoliczności został przez "H.S.F P Sp. z o.o. podpisany bez zastrzeżeń. Odwołanie od powyższego nakazu wniosła H.S.F.P. Sp. z o.o. podnosząc, iż P. A. nie został zwolniony z pracy z przyczyn, o których mowa w wymienionej ustawie z 28 grudnia 1989 r. Zakład pracy nie likwidował miejsca pracy, etatu i nie umniejszał zatrudnienia. Powodem wypowiedzenia było to, iż P. A. nie spełniał oczekiwań pracodawcy. Rozpoznając odwołanie Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne odwołując się do przywołanej w nakazie argumentacji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H.S.F.P. Sp. z o.o. w P. zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego art. 1 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. o tzw. zwolnieniach grupowych oraz przepisów proceduralnych tj. art. 7, 8, 77 § 1 kpa. Strona skarżąca podnosiła, że przyczynę rozwiązania stosunku pracy wskazano w wypowiedzeniu omyłkowo. Faktycznie zakład pracy nie redukował zatrudnienia, nie likwidował stanowiska pracy, czy etatu. Na miejsce zwolnionego P.A. przyjęto innego pracownika. W tych okolicznościach nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 1 i 8 ust. 1 ustawy o tzw. zwolnieniach grupowych warunkująca przyznanie odprawy pieniężnej. Organy administracji publicznej orzekające w tej sprawie nie wyjaśniając faktycznych przyczyn rozwiązania stosunku pracy dopuściły się wskazywanych wyżej uchybień proceduralnych. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o oddalenie skargi. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego, a w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W toku postępowania sądowoadministracyjnego strony podnosiły, że przed Rejonowym Sądem Pracy w Poznaniu pod sygn. akt[...] toczy się z powództwa N. W. postępowanie o odprawę pieniężną, a strona skarżąca wniosła powództwo wzajemne o sygn. akt [...]. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przeprowadzając dowód z tych akt ustalił i zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Generalnie sprawy dotyczące wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za pracę oraz innych należnych mu świadczeń są sporami ze stosunku pracy w rozumieniu art. 69 § 1 pkt 1 kpa i podlegają kognicji sądów powszechnych. Odstępstwem od tej zasady jest umocowanie wprowadzone do ustawy z 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy i upoważniające inspektora pracy na podstawie art. 9 pkt 2a tej ustawy do nakazania pracodawcy wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę. Postępowanie to toczy się według procedury administracyjnej, a następnie sądowo administracyjnej. Powyższa regulacja w literaturze przedmiotu budzi zastrzeżenie co do jej zgodności z Konstytucją RP (por. J. Skoczyński, Kontrowersje dotyczące zmian wprowadzonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy, PiZS nr 10/2001, s. 31 i 32). W ocenie sądu postępowanie według wskazań i trybie przewidzianym w ustawie z dnia 6 marca 1981 o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1362 z późn. zm.) nie prowadzi do sprzeczności z regulacjami zawartymi w art. 45, 177 ustawy zasadniczej jeżeli z przyznanych kompetencji inspektor będzie korzystał bardzo ostrożnie nie próbując dokonywać wykładni rozszerzającej. Przepis art. 9 pkt 2a pozwala na nakazanie pracodawcy wypłaty wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń, które w sposób oczywisty wynikają z niekwestionowanych regulacji płacowych (ustawowych, zakładowych) i prowadzonej przez pracodawcę dokumentacji. Za taką wykładnią przemawiają użyte w przepisie sformułowania "należnego wynagrodzenia świadczenia przysługującego". Taka procedura nakłada na inspektora obowiązek dochowania i przestrzegania wszystkich podstawowych zasad procedowania administracyjnego, a w szczególności zasad wynikających z art. 7, 8, 10, 77 i 107 § 3 kpa. Tymczasem postępowanie w niniejszej sprawie nie toczyło się ze starannością wymaganą przez przywołane wyżej przepisy postępowania administracyjnego. Po pierwsze organy obu instancji przeoczyły, a co wynika z akt sprawy toczącej się przed Sądem Powszechnym, że na umowne wynagrodzenie pracownika składają się także składniki zależne od uznania pracodawcy. Wyraźnie o tym stanowi pkt 7 umowy o pracę zawartej [...].01.2003 r. przez skarżącego z P. A. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 112, poz. 980 ze zm.) pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn o których mowa w art. 1 przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeśli pracownik przepracował u danego pracodawcy mniej niż 2 lata (co miało miejsce w przypadku zatrudnienia P. A.) lecz wysokość odprawy ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Organy orzekające nie wyjaśniły na jakiej podstawie przyjęto wysokość naliczonej pracodawcy kwoty i czy koresponduje ona z zapisami umowy o pracę i wysokością wspomnianego ekwiwalentu za urlop, a nadto treścią przywołanego w decyzji, a nie dołączonego do akt regulaminu płacowego. Nakaz zapłaty jest zgodnie z hipotezą zawartą w art. 21 a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy decyzją administracyjną i podlega co do zasady takim samym co decyzja wymogom formalnym. Zauważyć przy tym należy, że Sąd powszechny rozstrzygając żądanie pracownika do odprawy uznał inną niż Inspektor wysokość odprawy pieniężnej. Powód z uwagi na wypłaconą na skutek nakazu zapłaty kwotę odprawy ograniczył żądanie do ustawowych odsetek od kwoty 3.250 zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie [...]Sąd Rejonowy Sąd Pracy w Poznaniu zasądził od H.S.F.P. Sp. z o.o. na rzecz P.A. ustawowe odsetki od kwoty 2.850 zł za okres od 27.04.2003 r. do 25.07.2003 r. (pkt 1) oddalając powództwo w pozostałym zakresie (pkt 3). Inspektor pominął także w motywach swojego rozstrzygnięcia i tą istotną dla poprawności nakazu okoliczność, że ustawa o tzw. zwolnieniach grupowych prócz ogólnej reguły przyznającej prawo do odprawy wobec zwalnianego pracownika w warunkach art. 1 ust. zawiera także wyłączenia, o których taksatywnie stanowi ust. 3 jej art. 8-ego. Brak jakichkolwiek ustaleń co do owych wyłączeń przesądza o wadliwości kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Nie ma jednak racji skarżący, iż treść oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę wymagała weryfikacji przez organ orzekający z wskazanych przez pracodawcę powodów wypowiedzenia, którym pracownik nie zaprzeczał. Obowiązek podania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy o pracę i to na piśmie ciąży na pracodawcy z mocy art. 30 § 3 i 4 kp. Wskazane w uzasadnieniu przyczyny z chwilą gdy doszły do drugiej strony stosunku pracy są dla pracodawcy, przy braku zgody pracownika, wiążące. Błąd oświadczenia woli może być podstawą uchylenia się od jego skutków, ale z akt administracyjnych nie wynika by pracodawca skutecznie od wskazanego w wypowiedzeniu oświadczenia woli się uchylił. W tych okolicznościach z mocy przywołanych wyżej przepisów a nadto art. 125, 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/M.Dybowski -/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/