II SA/Po 171/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. /-/ T. Świstak Zawartym w skardze wnioskiem skarżąca B. J. zwróciła się do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2020 r., Nr [...] o nałożeniu na nią grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Uzasadniając powyższy wniosek skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialna oraz stan zdrowia, argumentując, iż niezwłoczna zapłata grzywny w kwocie [...]zł prowadziłaby do utracenia koniecznych środków niezbędnych do zapewnienia sobie i rodzin ie podstawowego bytu materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej, koniecznym jest odwołanie się do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II GZ 518/15 – wszystkie powołane w niniejszym orzeczeniu postanowienia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zaznaczyć, że uwzględnienie wniosku uzależnione jest od staranności jego sporządzenia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania decyzji lub postanowienia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I FZ 593/15). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy podnieść należy, że skarżąca w oparciu o te same argumenty wniosła w skardze o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przy rozpoznawaniu tego wniosku została wezwana do złożenia go na urzędowym formularzu, czego jednakże nie uczyniła, co skutkowało prawomocnym pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Skarżąca zrezygnowała następnie z ubiegania się o prawo pomocy i uiściła wpis od skargi. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż skarżąca nie uzasadniła w sposób wystarczający swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, albowiem nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji (na przykład w postaci wyciągu z kont bankowych, zeznań podatkowych) chociażby uprawdopodobniającej, iż w związku z wykonaniem tego postanowienia zachodzi niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Podkreślić należy, iż wysokość wymierzonej grzywny w celu przymuszenia nie jest przy tym tego rzędu, by samodzielnie i w sposób notoryjny uzasadniała przyjęcie, że jej wyegzekwowanie doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody, lub trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że konsekwencje wyegzekwowania grzywny w celu przymuszenia, a więc zobowiązania o charakterze pieniężnym są co do zasady odwracalne. Instytucja wstrzymania wykonania tego rodzaju postanowienia może mieć więc zastosowanie jedynie wówczas, gdy sytuacja w jakiej znajduje się strona skarżąca jest szczególna i powoduje, że zapłata nałożonej grzywny spowoduje po jego stronie takie konsekwencje, które trudno będzie odwrócić, czego skarżąca – jak wykazano wyżej – nieuprawdopodobniła. Inaczej rzecz ujmując w następstwie przyjętej przez skarżącą taktyki procesowej nie sposób w istocie zweryfikować, czy rzeczywiście zapłacenie grzywny w kwocie [...]zł groziłoby wyrządzeniem jej takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy ewentualny zwrot poniesionych kosztów, gdyby jej skarga okazała się zasadna i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Marginalnie wyjaśnić należy, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia ma charakter wpadkowy i nie wiąże się z merytoryczna ocena zasadności skargi, co oznacza, iż nie przesądza o merytorycznym stanowisku Sądu co do legalności tego postanowienia. /-/ T. Świstak