II SA/Po 173/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi P.A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 355,- (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nakazał M. i P. A. , właścicielom budynku warsztatowego mechaniki pojazdowej, położonego w miejscowości P. [...] gm. P. na działce o nr ewidencyjnym [...], wstrzymanie użytkowania tego budynku w zakresie prowadzenia prac lakierniczych. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 92, poz. 881) i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na działce nr [...] w P. [...] znajduje się budynek wybudowany jako garaż na podstawie decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sposób użytkowania garażu zmieniono na warsztat naprawy pojazdów. Z pisma Inspektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. wynika, iż w warsztacie jest prowadzona działalność w zakresie lakiernictwa pojazdów, co zdaniem organu, jest niezgodne z decyzją o pozwoleniu na zmianę użytkowania obiektu. Skoro zmiana sposobu użytkowania obiektu została podjęte bez wymaganego prawem pozwolenia należało zastosować przepisy art. 73 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane podstawą rozstrzygnięcia są przepisy prawa budowlanego obowiązujące do dnia 30 maja 2004 r. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez P. A. , który w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, wskazując iż jest sprzeczne z art. 220 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska oraz z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia. Po rozpatrzeniu zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż uruchomienie lakierni wymagało uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu, a wydane postanowienie o wstrzymaniu obecnego sposobu użytkowania obiektu jest wstępem do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego zmierzającego do doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Powyższe postanowienie organu odwoławczego jest przedmiotem skargi P. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w całości, podnosząc argumenty zawarte w zażaleniu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestniczka postępowania A. Ł. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte we wrześniu 2003 r., a jego przedmiotem była kwestia zgodności z prawem zmiany sposobu użytkowania budynku warsztatowego mechaniki pojazdowej. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), która weszła w życie z dniem 31 maja 2004 r., w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w niniejszej sprawie zastosowanie miały wskazane poniżej przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Stosownie do przepisu art. 71 ust. 1 prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia właściwego organu. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy zmiana wymagająca uzyskania takiego pozwolenia mogła polegać na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Z treści ust. 3 art. 71 prawa budowlanego wynikało, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 art. 71, przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego stosuje się odpowiednio. Unormowanie art. 50 prawa budowlanego odnosiło się do prowadzenia robót budowlanych, które jeszcze nie zostały zakończone. W niniejszej sprawie orzekające organy administracji przyjęły, że zmiana sposobu użytkowania warsztatu naprawy pojazdów, będącego własnością M. i P. A. , przez podjęcie w nim prac w zakresie lakiernictwa pojazdów, jest tego rodzaju zmianą w sposobie użytkowania obiektu, która wymagała pozwolenia. Stanowisko to nie jest uzasadnione. Zarówno poprzednio, jak i obecnie budynek jest użytkowany w podobny sposób tj. do celów prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obsługi i naprawy pojazdów mechanicznych. Zgodnie z pkt.50.20A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Kwalifikacji Działalności (PKD, Dz.U. Nr 33, poz. 289), obsługa i naprawa pojazdów mechanicznych obejmuje w ramach konserwacji i naprawy, również lakierowanie i malowanie pojazdów mechanicznych. Takie samo uregulowanie zawierało także poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Kwalifikacji Działalności (Dz.U. z 1997 r. Nr 128, poz. 829 ze zm.). Zatem zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, podjęcie prac lakierniczych w warsztacie byłoby zmianą sposobu użytkowania wymagająca pozwolenia właściwego organu dopiero wówczas, gdyby prowadziło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Jednak organy orzekające w sprawie nie poczyniły w trakcie postępowania żadnych ustaleń i rozważań co do zaistnienia tego rodzaju następstw wprowadzonej zmiany użytkowania budynku. Nie odniosły się też do ustaleń Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego z dnia [...]2004 r. i [...] 2004 r., z których wynika, iż emisja związana z działalnością gospodarczą skarżącego jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Również w protokole z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie stwierdził naruszeń bezpieczeństwa oraz żadnych uchybień w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami. Reasumując, skoro organy administracji nie ustaliły, czy w tym konkretnym przypadku zmiana sposobu użytkowania warsztatu skarżącego doprowadziła do następstw określonych w art. 71 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, to doszło do naruszenia przepisów postępowania art.7 kpa i art. 77 § 1 kpa nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy winny wnikliwie zbadać czy wprowadzona zmiana użytkowania warsztatu wywołuje następstwa określone w art. 71 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego. Niezależnie od w/w uchybień procesowych, zaskarżone postanowienia zapadły z naruszeniem prawa materialnego - art. 50 prawa budowlanego. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przewidziane w art. 50 prawa budowlanego mogło być wydane jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych. Nie może dotyczyć robót budowlanych już zakończonych, jak również nie może obejmować innego rodzaju nakazów np. wstrzymania prowadzenia określonej działalności. Zatem powołana w zaskarżonych postanowieniach podstawa prawna została określona wadliwie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., IV SA 532/97, lex nr 46771, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., II SA/Kr 337/96, Pr.Gosp. 1997/7/39). Skoro zatem postanowienia będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 1533, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek MK