II SA/Po 177/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-08-22
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej, w tym nowej lokalizacji przepompowni, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej, w szczególności w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i obowiązku uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organy administracji obu instancji nie dopełniły obowiązku należytego uzasadnienia swoich decyzji. Brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów skarżących dotyczących niezgodności lokalizacji przepompowni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego (zasady przekonywania i pogłębiania zaufania) stanowiło podstawę do uchylenia decyzji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien był samodzielnie zinterpretować plan miejscowy i wyjaśnić w uzasadnieniu, z jakich zapisów wywodzi zgodność projektu z planem, zwłaszcza w obliczu sprzecznych opinii prawnych.Stan faktyczny
Skarżący J. i L.R. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej wraz z przepompownią. Skarżący zarzucili niezgodność lokalizacji nowej przepompowni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, kwestionowali potrzebę budowy nowego obiektu w pobliżu istniejącego, podnosili obawy dotyczące wpływu inwestycji na wartość nieruchomości, hałas, zapachy oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego. Podkreślili również, że nie zostali prawidłowo zawiadomieni o postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot wpisu i kosztów zastępstwa procesowego oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i L.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu oraz kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w postępowaniu sądowym, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ B. Kamieńska
Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...]. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie T. pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej wraz z pompownią ścieków sanitarnych i deszczowych – kategoria XXVI na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] położonych w rejonie ulicy [...] w C. gmina T..
W uzasadnieniu organ orzekający wyjaśnił, iż uwzględnił wniosek "mając na uwadze zgodność przedłożonego projektu budowlanego z :
• miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej we wsi C. – Z. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy T. z dnia [...]. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Woj. z 2003r. Nr 15, poz. 267 z dnia 7 lutego 2003r.;
• uproszczonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego w C. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy T. z dnia [...] . opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Woj. P. Nr 14, poz. 163 z dnia 29 października 1993r.;
• ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Wójta Gminy T. z dnia 07.04.2006r. znak sprawy [...].
Zdaniem organu orzekającego, protesty właścicieli działek przylegających do terenu inwestycji dotyczące obniżenia wartości ich nieruchomości, negatywnego wpływu na organizację ruchu na osiedlu, podwyższenia ryzyka kolizji drogowych czy zadeklarowanie, że część osób zamieszkujących ul. [...] nie stanie się użytkownikami tej kanalizacji "są nieuzasadnione i nie mogą odnieść skutku w stosunku do wniosku inwestora z dnia [...].09.2006r."
Obawy mieszkańców, że realizacja inwestycji zwiększy poziom hałasu. drgań i nieprzyjemnych zapachów nie są uzasadnione. Z wyjaśnień z dnia [...] listopada 2006r. uzupełniających opis techniczny projektu wynika bowiem, że emisja hałasu oraz drgań na zewnątrz komory pompowni jest praktycznie zerowa, gdyż jest to zamknięty zbiornik żelbetowy o głębokości około 5 m poniżej poziomu terenu i masie około 10 ton. Przy tak znacznej masie pompowni i niewielkiej (około 20 kg) masie zainstalowanych pomp nie występują w pobliżu odczuwalne drgania. Z kolei przewidziana w projekcie technicznym szczelna tłocznia charakteryzująca się brakiem otwartej komory ze ściekami oraz zastosowanie wentylacji mechanicznej z filtrami odorów sprawia, że zaprojektowana pompownia ścieków nie wymaga utworzenia pasa ochronnego.
Za nową wyznaczoną lokalizacją przemawia fakt, że przeniesienie przepompowni z terenu prywatnego w pas pobocza ul. [...] ułatwi dojazd i eksploatację. Parametry pracy istniejącej kanalizacji deszczowej i sanitarnej wydają się niewystarczające dla powiększonego obszaru spływu wód rozbudowanego Z. i ulega ona licznym awariom.
Odwołania od tej decyzji wnieśli L. i J.R. oraz R. i B. J. .
Pierwsi ze skarżących zgłosili "zastrzeżenia w zakresie zmienionej lokalizacji przepompowni ścieków sanitarnych PS1 oraz deszczowych Pd1 projektowanej na działce [...]". Zarzucili, że planowane zagospodarowanie części tej działki na cele przepompowni jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia [...]., który przeznacza na tę funkcję cześć działki nr [...], gdzie już istnieje przepompownia ścieków. Zgodnie z § 5 ust. 8 pkt II tekstu planu, teren posadowienia przepompowni podlega adaptacji i ma być otoczony wysoką zielenią o funkcji krajobrazowo – izolacyjnej. Natomiast działka nr [...] jest oznaczona na planie symbolem KD, co determinuje jej przeznaczenie wyłącznie na cele komunikacyjne (§ 3 ust. 1.4 i ust. 4.3).
W ocenie skarżących nieuzasadnione, ze względów ekonomicznych i funkcjonalnych, jest budowanie nowego obiektu technicznego (nowej przepompowni) niespełna 50 m od istniejącego i pełniącego tę samą funkcję, a w dodatku przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący uznali, że lokalizacja przepompowni na działce nr [...] "wydaje się problematyczna" ze względu na uwarunkowania rzeźby terenu oraz może powodować niebezpieczeństwo kolizji na ruchliwej drodze dojazdowej do osiedla.
Wskazali też na zagrożenie wzrostu hałasu emitowanego przez urządzenia pompowe oraz wystąpienia nieprzyjemnych czynników zapachowych. Projekt przewiduje lokalizację przepompowni w odległości około 20 m od okien budynków mieszkalnych.
Skarżący wyjaśnili, że nie zostali zawiadomieni i nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Uzyskali tylko wiadomość, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana dnia [...]. przez Wójta Gminy T. nie dotyczy przedmiotowej, nowej przepompowni, a jedynie remontu i przebudowy istniejącej przepompowni.
Prawdopodobnym skutkiem realizacji przedmiotowej przepompowni w projektowanej lokalizacji będzie znaczna utrata wartości sąsiednich nieruchomości.
Wojewoda decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W lakonicznym uzasadnieniu uznał, że postępowanie administracyjne organu I instancji zostało wnikliwie przeprowadzone z uwzględnieniem uwag wniesionych przez strony, dotyczących okresowego zalewania ulicy [...], poziomu hałasu, drgań i odorów związanych z inwestycją, a uzasadnienie tej decyzji zawiera wyczerpujące wyjaśnienie tych kwestii.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty "że argumenty dotyczące organizacji ruchu na osiedlu, wpływu inwestycji na wartość nieruchomości oraz deklaracji o odmowie użytkowania kanalizacji są bezzasadne. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa inwestycja służy podniesieniu standardu infrastruktury technicznej osiedla".
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez L. i J.R. . Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu i wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Wytknęli, że w lakonicznym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda nie ustosunkował się do najpoważniejszych zarzutów odwołania.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Organ odwoławczy może wydać na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję wtedy, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa pod względem materialnym i proceduralnym.
Integralną częścią decyzji – wydanej zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji – jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Obowiązek uzasadnienia decyzji wiąże się z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, a zwłaszcza z zasadą przekonywania (art. 11 kpa) oraz wyrażoną w art. 8 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Uzasadnienia decyzji organów orzekających w obu instancjach nie spełniają wymogów art. 107 § 1 kpa oraz naruszają powołane zasady ogólne.
Inwestor nie dołączył do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji celu publicznego decyzji lokalizacyjnej, gdyż na tym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobu i warunków jego zagospodarowania następuje na podstawie planu. Zatem obowiązkiem organu orzekającego było dokonanie samodzielnie interpretacji obowiązującego planu w celu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 38 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji). Sprawdzenie to winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji przez wskazanie z jakich zapisów planu organ architektoniczno - budowlany wywiódł przekonanie o zgodności z planem projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego. Obowiązku uzasadnienia decyzji w tym zakresie nie spełnia zamieszczona w uzasadnieniu organu I instancji wzmianka, że organ rozstrzygał sprawę "mając na uwadze" zgodność przedłożonego projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej we wsi C. – Z. z [...] grudnia 2002 r., a tym bardziej odwołanie się do wygasłego uproszczonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego w C. z 1993 r.
Zgodność z planem miejscowym przedmiotowej inwestycji budziła wątpliwości – w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach organu pierwszej instancji znajduje się nie tylko pismo Wójta Gminy T. z dnia [...] października 2006 r. wypowiadające się pozytywnie w tej kwestii, ale i odmienna opinia prawna radcy prawnego (k. 24 i 25 akt administracyjnych I instancji).
Zarzut niezgodności z planem miejscowym przedmiotowej inwestycji, a zwłaszcza lokalizacji nowej pompowni, skarżący podnieśli w odwołaniu, a to nakładało na organ II instancji obowiązek ustosunkowania się do tego zarzutu – wskazującego na naruszenie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Trzeba przyznać rację skarżącym, że uzasadnienie organu odwoławczego tego obowiązku nie spełnia, co oznacza naruszenie art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 kpa.
Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie, który nie był w ogóle przedmiotem oceny organu odwoławczego (patrz: uzasadnienie wyroku NSA z 13.03.2007 r. sygn. II OSK 443/06).
Wadę proceduralną organu I instancji polegającą na niewłaściwym uzasadnieniu decyzji objętej odwołaniem, powinien był usunąć organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ogólne powtórzenie za organem I instancji – i to dopiero w odpowiedzi na skargę – że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z [...] grudnia 2002 r. tego obowiązku nie zastąpi. Poza tym odpowiedź na skargę nie należy do postępowania administracyjnego.
W toku dalszego postępowania organ drugiej instancji obowiązany będzie odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Z tych względów, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
/-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ B. Kamieńska
MP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło