II SA/Po 18/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi U. i W. małż. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek Decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., nr 113, poz. 1209 ze zm.) Prezydent Miasta w Z. odmówił U. i W. H. nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej nr działki [...] o powierzchni 657m kw., stanowiącej współużytkowanie wieczyste wnioskodawców. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, zgodnie z którym, roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym z dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie tejże ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionego w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. nr 46, poz. 340 ze zm.) zabudowanych na cele mieszkaniowe bądź stanowiących nieruchomości rolne, wskazał, że wprawdzie przedmiotowa nieruchomość jest położona na terenie Ziem Odzyskanych, to jednak nie jest objęta dyspozycją tego przepisu. W myśl bowiem art. 1 powołanego przepisu prawo użytkowania wieczystego powinno być nabyte w trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 6 września 1951 r., ewentualnie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi (Dz. U. nr 39, poz. 172), a także ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. nr 13, poz. 95 oraz ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. zmiany do ustawy kompetencyjnej (Dz. U. nr 106, poz. 668). Tymczasem, przedmiotowa nieruchomość została oddana S. i S.H. w użytkowanie wieczyste w dniu [...] lutego 1977 r. w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 22, poz. 159), a na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 1980 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nabyli U. i W. H., każde w - części, i z tych względów ich wniosek rozpatrzono negatywnie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli U. i W. H. podnosząc, że nie zgadzają się z rozstrzygnięciem, gdyż przy spełnieniu takich samych warunków, w innych miastach ustawa jest realizowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001r., nr 113, poz. 1209 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję przytaczając w całości argumentację organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego U. i W. H. zarzucili błędną interpretację powołanego przez oba organy przepisu. Użyty w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. zwrot "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r.(...)" dotyczy jedynie określenia terenów Państwa Polskiego, na których ustawa ma zastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. 113, poz. 1209 ze zm.) w wersji obowiązującej w okresie orzekania przez organy obu instancji. W myśl tego przepisu roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z 6 września 1951 roku o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. 46 poz. 340 z ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Podzielając w pełni stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 29 października 2004 r. (sygn. akt II SA/Po 1934/02) stwierdzić należy, zarówno organ I jak i II instancji dokonały błędnej interpretacji przytoczonego powyżej przepisu. Przepis ten określał bowiem warunki, które musiał spełnić nabywca prawa własności. I tak, dotyczą one określenia: podmiotów regulacji (osoby fizyczne), przedmiotu regulacji (użytkowanie wieczyste lub współużytkowanie), czasu, w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy ([...].05.1990 r. i w dniu wejścia w życie ustawy), rodzaju nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) oraz położenia nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Istota naruszenia prawa materialnego przez organy administracji sprowadza się zatem do błędnej interpretacji ostatniej przesłanki nabycia prawa własności. Otóż, odesłanie w art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości do dekretu z 6 września 1951 o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych odnosiło się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego, nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji - przedmiotu regulacji (ochrona i uregulowanie własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych), a dokładniej - podstawy prawnej nabycia użytkowania wieczystego. Ustawa w art. 1 stanowiła bowiem, że zakresem regulacji objęte są nieruchomości położone na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie, a nie nabyte w sposób przewidziany tym dekretem. Zasięg terytorialny wyznaczał sam tytuł dekretu (na obszarze Ziem Odzyskanych), a doprecyzowywał art. 13 ust. 2 stwierdzeniem, że przez obszar Ziem Odzyskanych należy rozumieć również obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analiza cytowanych przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że dekret z 6 września 1951r. określał przedmiot regulacji i obszar Państwa Polskiego, na którym mógł być stosowany. Tymczasem przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 26.07.2001r. odnosi się tylko do tego ostatniego elementu, bowiem sam formułuje autonomiczny przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Brak jest zatem podstaw, by w postępowaniu uregulowanym ustawą z 26 lipca 2001r., odwoływać się do przedmiotu regulacji dekretu z 6 września 1951r. W świetle przytoczonych przepisów i argumentów bez znaczenia jest sposób nabycia nieruchomości przez skarżących. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271ze. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na marginesie należy zauważyć, że treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości została zmieniona i w brzemieniu nadanym ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 64 poz. 592 ze zm.), nie powinna już powodować wątpliwości interpretacyjnych, bowiem wyeliminowano z niej fragment dotyczący obszarowego (terytorialnego) obowiązywania regulacji. /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/ St. Małek