II SA/Po 1851/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie NSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant ref.-staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A. we [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia \[...]r. nr \[...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Europejskiego Funduszu Leasingowego we [...] kwotę 20(dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MB Prokuratura Rejonowa w [...] pismem z dnia [...] r., w trybie art. 182 i art. 184 § 1 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 1 kpa złożyła sprzeciw wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., którą po rozpatrzeniu wniosku K. W. i S. J., dokonano rejestracji jako samochodu ciężarowo-specjalizowanego marki [...][...] nr rej. [...]. W związku ze złożonym sprzeciwem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w trybie art. 61 § 4 kpa wysłało zawiadomienia o wszczęciu postepowania K[...] W[...], S[...] J[...] i A[...] J[...]. Zawiadomienie to doręczono A[...] J[...] (k. 17 akt adm.), K[...] W[...], w imieniu którego odebrała żona (k. 16 akt adm.). Natomiast nie doszło do doręczenia pisma, mimo kilkakrotnych prób, S[...] J[...] na adres [...] wskazany w aktach sprawy. W toku postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uzyskało informację z Centralnego Biura Adresowego oraz dwie informacje z Urzędu Gminy w [...] o stałym pobycie S[...] J[...] pod adresem[...]. Najpierw wskazano, że S[...] J[...] wymeldował się z [...] kierując się do [...], ale z posiadanej dokumentacji wynika, że pod tym adresem nie zameldował się. Następnie poinformowano o spełnieniu, w odniesieniu do kolejno wysłanych trzech w/w zawiadomień na adres w [...], warunków doręczenia zastępczego, na podstawie art. 44 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] nr rej. [...] jako samochodu cieżarowo-specjalizacyjnego z powodu dokonania tej rejestracji bez uzyskania świadectwa homologacji na dany typ pojazdu przed dokonaniem zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowo-specjalizowany. Powyższej decyzji nie udało się doręczyć, mimo kilkakrotnych prób ani K[...] W[...], ani S[...] J[...]. Pismem z dnia [...] r. [...] S.A. we [...] złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. podnosząc, że jako właściciel przedmiotowego samochodu, z przyczyn od niego niezależnych, nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją. W piśmie z dnia [...] r. Samrządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało [...] S.A. we[...], że do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania decyzja z dnia [...] r. nie została doręczona wszystkim stronom postępowania i w związku z tym nie stała się ostateczna. W tej sytuacji wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] r. Kolegium Odwoławcze potraktowało jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, przesyłając decyzję z dnia \[...] r. i informując o treści art. 10 § 1 kpa. W piśmie z dnia [...] r. [...] przedstawił swoje stanowisko w sprawie zarzucając naruszenie przepisów Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...] podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Decyzji z dnia [...] r. nie udało się skutecznie doręczyć, mimo kilku prób, K[...] W[...] i S[...] J[...]. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. [...] S.A. podniósł przede wszystkim, że uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. i zaskarżonej decyzji są niewystarczające ponieważ Kolegium pominęło wiele przesłanek, które zobowiązane było przeanalizować, w szczególności kwestię charakteru naruszenia prawa przez organ administracyjny. Zdaniem skarżącego Kolegium naruszyły przepisy postępowania przyjmując art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako podstawę unieważnienia decyzji o rejestracji samochodu jako ciężarowo-specjalizowanego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przepisów proceduralnych. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają ropoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W pierwszej kolejności należało rozpatrzeć zarzuty natury formalnoprawnej. Ich potwierdzenie stanowi o konieczności eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, niezależnie od jej ewentualnej wadliwości materialnoprawnej. Na wstępie trzeba podkreślić starania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] , zarówno dotyczące skutecznego doręczenia obu decyzji, jak i rzetelnego: obszernego i szczegółowego ich uzasadnienia. Organ nie uniknął jednak błędów, w tym i takich, które uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] , że jego decyzja z dnia[...] ., stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., skierowana do K. W. i S. J. , nie została doręczona S. J. Faktem jest, że w tym postępowaniu nie doszło do skutecznego doręczenia S. J. żadnego pisma, począwszy od Zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ( w tej sytuacji nie można mówić o "doręczeniu zastępczym", o którym pisał Urząd Gminy, k-26). Pojawił się zatem problem kwalifikacji pisma [...] z dnia [...] r., ówczesnego właściciela przedmiotowego pojazdu, które według jego intencji miało być wnioskiem o wznowienie postępowania. Organ uznał, że pismo to może jedynie potraktować jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i przytoczył pogląd B. Adamiak, który organowi taki właśnie wniosek nasunął . Kwestii powyższej przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego (ustawa z dnia 14.06.1960r., t. jedn. Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 168 ze zm.- dalej kpa) wprost nie normują. Orzecznictwo i piśmiennictwo w tym zakresie są skromne, nie mniej jednak problemy te są rozważane. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13.07.1997r., IV SA 703/97, zaaprobowany przez M. Jaśkowską i A. Wróbla w publikacji: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005, str. 759-760: "Odwołanie strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1 kpa, art. 129 § 2 kpa). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił dcyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 kpa staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa." Podobne stanowisko zajęła B.Adamiak: " W sytuacji gdy strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, wniesie odwołanie po upływie terminu, wówczas organ administracji publicznej powinien potraktować to odwołanie jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, bowiem tylko w ten sposób zostanie stronie zapewnione poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania (w: Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz. C.H. Beck 1996r., str. 565). W oparciu o powyższe poglady, w odniesieniu do sytuacji [...] w niniejszej sprawie, nasuwają się następujące wnioski. [...] S.A. jako właścicielowi samochodu, przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowanie pojazdu, wydanej na rzecz poprzednich właścicieli (wyrok NSA W-wa, z dnia 10.11.2004r., OSK 802/04; ONSA i WSA 2005/3/53). Niezależnie od tego, że decyzji wydanej w pierwszej instancji w w/w sprawie nie doręczono jednej stronie, przysługuje mu żądanie wznowienia postępowania. Ponadto Sąd zwraca uwagę na niewykorzystaną możliwość wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej (art. 34 kpa). Wykorzystanie tej możliwości skróciłoby tok postępowania i wyeliminowało ewentualne wątpliwości w kwestii skuteczności doręczeń, a w związku z tym, także ostateczności decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Nie orzeczono o wykonalności wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ponieważ zaskarżoną decyzją nie nałożono obowiązku. /-/E.Krecichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/D.Rzyminiak-Owczarczak