II SA/Po 191/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2017 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić wniosek. /-/ Jakub Zieliński W skardze na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), bliżej opisane w rubrum niniejszego postanowienia, strona reprezentowana przez pełnomocnika procesowego zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K.) nr [...] z dnia [...] 2016 r. (sprostowanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2016 r.) wydanego w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia w oznaczonym terminie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego obiektu gospodarczego o wymiarach 5,45 m x 7,40 m zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w m. [...]. Na uzasadnienie wyniku skarżący podniósł, że wykonanie postanowienia PINB w K. o nałożeniu obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej wiąże się z koniecznością poniesienia dość znacznych środków pieniężnych na wykonanie ekspertyz, dlatego też zasadny jest wniosek o wstrzymanie wykonania tegoż postanowienia do czasu rozpatrzenia przez WWINB zażalenia na to postanowienie. WWINB zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem – uznając, że stronom nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia – stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB w K. z dnia [...] 2016 r., nakładające na skarżącego przedmiotowy obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika zatem, że prawodawca przewidział rozszerzenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że dyspozycją tego przepisu objęte są także akty administracyjne wydane w pierwszej instancji. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 495/04, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet bowiem, jeżeli rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 – dostępne jw.), to jednak wciąż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. W konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08 – dostępne jw.). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być zatem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i dla swej skuteczności prawnej wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 116/12 – dostępne jw.). Skutków takich niewątpliwie nie wywołuje zaskarżone postanowienie WWINB o niedopuszczalności zażalenia. Postanowienie to nie jest aktem podlegającym wykonaniu, gdyż nie stwierdza i nie tworzy po stronie skarżącego żadnego obowiązku prawnego ani uprawnienia. Ponadto zaskarżony akt nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a jedynie skutki procesowe. Z kolei wskazane we wniosku postanowienie PINB w K. nakładające na skarżącego obowiązek przestawienia ekspertyzy technicznej "nadaje się do wykonania" w wyżej przedstawionym rozumieniu, a więc potencjalnie możliwe byłoby wstrzymanie jego wykonania przez sąd w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić jednakże należy, że w świetle przywołanego przepisu, to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. że w danym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewskazanie we wniosku takich okoliczności oznacza, co do zasady, brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 201/05, dostępne jw.). W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB został przez skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, bardzo lakonicznie umotywowany, wobec czego Sąd nie był w stanie zweryfikować jego merytorycznej zasadności. Samo tylko stwierdzanie, że wykonanie postanowienia PINB w K. wiąże się z koniecznością poniesienia dość znacznych środków pieniężnych na wykonanie ekspertyz, nie stanowi uprawdopodobnienia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, a tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia i niekorzystnych dla strony skutków. Brak przedstawienia chociażby oszacowania wysokości kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej w stosunku do niewielkiego budynku gospodarczego oraz wpływu poniesienia takich kosztów na sytuację finansową, czy szerzej materialną skarżącego lub jego rodziny, nie pozwala na stwierdzenie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przesądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński