II SA/Po 203/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-07-19
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie ustawy o Policji, jest zasadna, gdy strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego, mimo istnienia prawomocnego wyroku sądu cywilnego, który oddalił powództwo o odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, uznając istnienie stosunku najmu z gminą?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydana na podstawie ustawy o Policji jest zasadna, jeśli strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego, nawet w sytuacji gdy prawomocny wyrok sądu cywilnego oddalił powództwo o odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, uznając istnienie stosunku najmu z gminą. Sąd administracyjny uznał, że rozważania sądu powszechnego zawarte w uzasadnieniu wyroku nie wiążą organów Policji, a kluczowe jest ustalenie braku tytułu prawnego do lokalu w świetle przepisów ustawy o Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego. Organ Policji ustalił, że R. Ł. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, mimo że lokal był pierwotnie przydzielony funkcjonariuszowi Policji, a następnie jego żonie. Strona skarżąca podnosiła, że lokal nie należy do zasobu Policji, a prawomocny wyrok sądu cywilnego potwierdził istnienie stosunku najmu z gminą. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zasadność decyzji o opróżnieniu lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 roku sprawy ze skargi R. Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant Miejski Policji w P. (dalej w skrócie: KM Policji) decyzją z 19 [...] 2016 r. o nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu Postępowania Administracyjnego i art. 90, art. 95 ust. 3 pkt 3 i 4 oraz art. 95 ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego orzekł o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. przez R. Ł. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż lokal mieszkalny w P. na ul. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w P.. Na podstawie decyzji nr [...] z dnia 09 sierpnia 2005 roku W. Komendanta Policji przyznano przedmiotowy lokal mieszkalny M. Ł.. W decyzji nie wskazano osób uprawnionych do zamieszkiwania z wymienioną. Aktualnie, po śmierci M. Ł., lokal ten zajmowany jest przez R. Ł.. W toku postępowania administracyjnego organ Policji ustalił, iż R. Ł. nie jest uprawniony do świadczeń emerytalnych lub rentowych MSW- nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW.
Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji organów Policji przysługuje na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r. policjantowi w służbie stałej oraz na podstawie art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z dnia 18 lutego 1994r. emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach oraz zmarłych emerytach i rencistach.
Tym samym R. Ł. jest osobą nieuprawnioną do zajmowania wskazanego lokalu w świetle obowiązującej ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Ponadto R. Ł. zalega w zapłacie czynszu. W toku prowadzonych czynności stwierdzono, że na dzień 30 września 2015 r. z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu zobowiązany zalega z opłatami czynszowymi na kwotę [...]zł. Fakt zadłużenia mógłby być kolejną, samodzielną podstawą do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdyby strona dysponowała tytułem prawnym do niego.
Odwołanie wniósł pełnomocnik R. Ł. wskazując, na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 1991 r. K 1/91, który orzekł iż przepisy: - art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji oraz - art. 77 ustawy z tej samej daty o Urzędzie Ochrony Państwa w części odnoszącej się do dalszego bezterminowego dysponowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną, a zwolnionymi przez osoby, które decyzje o przydziale tych lokali uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych - z uwzględnieniem wyjątku przewidzianego w art. 33 ust. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe - są niezgodne z art. 7 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Tymczasem przedmiotowy budynek nie jest własnością państwa, należy, bowiem do zasobu gminy. Zaznaczono, iż Komendant Policji nigdy nie podejmował jakichkolwiek czynności związanych z tym lokalem, w szczególności nie naliczał i nie pobierał opłat, w tym z tytułu czynszu najmu lub odszkodowania za bezumowne korzystanie z mieszkania. Ponadto prawomocnym wyrokiem w sprawie sygn.. akt : XII C [...] z powództwa [...] Sp. z o.o. przeciwko R. Ł. Sąd oddalił roszczenia [...] zasądzenia na jego rzecz od R. Ł. kwoty [...]zł tytułem odszkodowania za zajmowanie bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P. oraz opłat za świadczenia za okres od 01 sierpnia 2010 r. do 30 kwietnia 2013r, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a nadto kwoty [...]zł tytułem skapitalizowanych odsetek, obliczonych na dzień 30 kwietnia 2013r. W uzasadnieniu tego wyroku potwierdzono prawo R. Ł. do zajmowania lokalu w oparciu o stosunek najmu z Miastem P.. Ustalenie to ma charakter wiążący dla wszystkich podmiotów, w tym również organów Policji - art. 365 § 1 k.p.c. Wskazano też, konkretne czynności podejmowane przez Miasto P., z których wynika, iż jest ono stroną stosunku najmu z R. Ł. i że lokal ten wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego Miasta P. jak również, że to wyłącznie Miasto P. jest jego dysponentem, a także że to wyłącznie ono może wypowiedzieć tę umowę żądając opróżnienia lokalu. Strona zakwestionował także podana w decyzji kwotę zadłużenia jak też zarzut dotyczący braku wskazana osób, których oprócz R. Ł. dotyczy decyzja o opróżnieniu przedmiotowego lokalu.
Komendant Policji (dalej: KW Policji), decyzją z [...] 2016 r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. dnia [...] 2016 r. Nr [...] o opróżnieniu i opuszczeniu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] zajmowanego przez R. Ł..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Jest to prawo ustanowione na cudzej własności, gdyż jednostki Policji, jako jednostki budżetowe Skarbu Państwa, nie mają osobowości prawnej i nie mogą być podmiotem prawa własności. Prawo dyspozycji funkcjonuje w sytuacjach, gdy właścicielem lokalu jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Wymienione w art. 90 ustawy o Policji prawo dyspozycji stricte ogranicza się jedynie do prawa przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych nie dając organom Policji żadnego innego władztwa nad tymi lokalami. Miasto P. i podległe mu podmioty zajmujące się gospodarką mieszkaniową w P. honorują dyspozycję organów Policji do lokali mieszkalnych przyznanych na podstawie decyzji administracyjnych.
Dalej KW Policji wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przysługuje policjantowi w służbie stałej. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwania wraz z policjantem są członkowie jego rodziny, m.in, współmałżonek oraz dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia. Prawo do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji mają również emeryci i renciści policyjni. W stosunku do tej grupy zastosowanie ma art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Organ wyjaśnił, iż regulacje te stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Dalej wskazano, iż zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast przepis art. 95 ust. 2-4 ustawy o Policji wyznacza przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zgodnie z zapisem art. 95 ust. 3 pkt 3 decyzję o opróżnieniu wydaje się, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
Lokal mieszkalny w P. przy ul. [...] został przydzielony uprawnionemu funkcjonariuszowi F. Ł. i jego rodzinie. Po jego śmierci prawo do lokalu nabyła uprawniona wdowa M. Ł. na podstawie decyzji [...] Komendanta [...] Policji w [...] nr [...] z dnia [...] 2005 roku. Na dzień wydania decyzji dzieci M. Ł. : B. M. i R. Ł., nie byli członkami jej rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, dlatego nie zostali oni uwzględnieni w powyższej decyzji. Natomiast po śmierci M. Ł., obecnie w wymienionym lokalu zamieszkuje jej syn R. Ł., który jest osobą nieuprawnioną do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji.
KW Policji zauważył, iż jedynym podmiotem mogącym kwestionować dyspozycyjność organów Policji do tego lokalu jest Miasto P.. Jednak ten podmiot tego nie podważa, a wręcz w przypadku wystąpienia zadłużeń czynszowych zobowiązuje organy Policji do podjęcia działań wynikających z ustawy o Policji i nakazujących w takim przypadku wydanie decyzji o opróżnieniu takiego lokalu. W toku postępowania uzupełniającego [...] Sp. z o.o. w P. potwierdził, że prawo dyspozycji Policji do lokalu mieszkalnego w P. przy ul. [...] w dalszym ciągu przysługuje i w żaden sposób nie ustało.
Organ zauważył, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. TK 1/91 z dnia 28 maja 1991 r., dotyczył lokali znajdujących się w domach prywatnych nie stanowiących zasób lokalowy gminy. Zdaniem KW Policji faktu pozostawania ww. lokalu w dyspozycji Policji nie zmienia treść powołanego w odwołaniu wyroku Sądu Rejonowego [...] w P.. Jako kluczowy dla wydania decyzji o opróżnieniu lokalu pozostaje okoliczność braku tytułu prawnego R. Ł. do lokalu, choć kwesta zadłużenia czynszowego, stanowi również samodzielną przesłankę do wydania decyzji o opróżnieniu.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik R. Ł. zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 8. art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenia nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym, że przedmiotowy lokal został prawidłowo przekazany jednostce Policji do jej dyspozycji oraz co do osób zajmujących lokal,
- art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z art. 107 K.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu przez naruszenie wymagań formalnych wobec decyzji o opróżnieniu lokalu i niewskazanie wszystkich stron postępowania, które są zobowiązane do opróżnienia lokalu tj. niewskazaniu B. D. wraz z jej małoletnim synem K. D..
- art. 95 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przez błędne ustalenie, że przedmiotowy lokal znajduje się w dyspozycji organów Policji i jest objęty powołaną ustawą.
Strona skarżąca wskazała, iż w decyzji o opróżnieniu lokalu nie wskazano B. D. oraz małoletniego K. D. którzy powinny zostać objęci ww. decyzją.
Zdaniem skarżącego przedmiotowy lokal mieszkalny nie należy do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Przekazanie tego lokalu powinno nastąpić na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. o przekazaniu go na rzecz Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. lub Komendy Miejskiej. Organy Policji nie powołały żadnej podstawy prawnej w oparciu o którą lokal ten został przekazany do dyspozycji ówczesnej Milicji Obywatelskiej a następnie resortu spraw wewnętrznych, jak również nie wskazały na istnienie koniecznej decyzji o przekazaniu przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P.. Sam fakt dokonania przydziału lokalu w dniu 2 sierpnia 1955r. funkcjonariuszowi MO przez ówczesną KWMO nie stanowi podstawy prawnej o przekazaniu tego lokalu tej jednostce ani nie wiążę się z nim żadne domniemanie prawne takiego faktu. Organ winien ustalić czy istniała podstawa prawna do uznania już w 1961 r., że lokal ten jest mieszkaniem funkcyjnym dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem. Zauważono, iż z jednej strony Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych Sp. z o.o potwierdza prawo do dysponowania lokalem przez organy Policji, a z drugiej wystąpił przed sądem powszechnym o eksmisję w stosunku do skarżącego i pozostałych osób zajmujących lokal.
Odpowiadając na skargę KW Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżoną decyzją Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z [...] 2016 r.(nr [...]), którą nakazano opróżnienie i opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. przez R. Ł. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w tym lokalu.
Zważyć należy, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.). Zgodnie z art. 90 tej ustawy na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów. Z kolei art. 95 ust. 3pkt 3 tej ustawy stanowi, iż decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż "dysponowanie lokalem", o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, czy posiadania, czy innego stanu władania prawa. Jest oderwane zwłaszcza od własności. Zatem organy Policji mogą dysponować lokalami, którymi nie są właścicielami. Dysponowanie lokalem przez organy Policji nie musi wynikać z obowiązujących norm prawnych. Lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Oznacza to, że dysponowanie lokalem związane jest z prawem organu Policji do decydowania o jego przydziale bądź opróżnieniu (patrz. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1292/15 – dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe wynika wprost z wyroku Sądu Najwyższego wydanego w dniu 20 czerwca 2002 r. w sprawie I CKN 683/00. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2016 r. o sygn. V CSK 567/15 dysponowanie lokalem przez organ Policji obejmuje także prawo do wyrażenie zgody przez ten organ na sprzedaż lokalu pozostającego w jego dyspozycji przez właściciela lokalu, którą jest gmina. Sąd Najwyższy zauważył przy tym, iż wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 1991 r. (K 1/91) oraz z 18 września 2008 r. (K 7/07) dotyczyły lokalu znajdujących się w domach stanowiących własność prywatną, należących do zasobu mieszkaniowego Policji. Nie dotyczyły jednak lokali znajdujących się w domach stanowiących własność gminy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie miał wątpliwości, iż lokal położony w P. przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Policji. Świadczy o tym fakt, iż lokal ten był przydzielony na podstawie decyzji właściwych organów najpierw funkcjonariuszowi milicji – F. Ł. (przydział z 2 sierpnia 1955 r.), a następnie żonie zmarłego ww. funkcjonariusza M. Ł. – decyzja W. Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] 2005 r. Zatem kwestia wskazywania lokatora tego mieszkania przez szereg lat pozostawał w gestii organów policyjnych. Ponadto, właściciel tego lokalu – M. P. – nie kwestionuje prawa organów Policji do dysponowania tym lokalem, co jednoznacznie potwierdza uzyskane w toku postępowania odwoławczego stanowisko [...] Sp. z .o.o. w P. (pismo z 7 października 2016 r. – k. 76 akt adm.).
Powyższe, w świetle wskazanego wcześniej orzecznictwa, jest wystarczające do uznania kompetencji organów Policji do orzekania w kwestii przydziału jak też opróżniania ww. lokalu przy ul. [...] w P..
W ocenie Sądu bez znaczenia dla tej oceny pozostają, podejmowane przez [...] Sp. z o.o. w P. w stosunku do R. Ł. działania prawne, w tym występowanie z pozwami wobec skarżącego.
Zwrócić należy także uwagę na prawomocny wyrok Sądy Rejonowego [...] w P. z [...] 2014 o sygn. [...] wydany w sprawie z powództwa [...] Sp. z o.o. w P. przeciwko R. L. o zasądzenie odszkodowania z uwagi na zajmowanie lokalu przy ul. [...] w P. bez tytułu prawnego. Wyrokiem tym oddalono powództwo, gdyż jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, sąd powszechny stanął na stanowisku, iż powód nie wykazał braku tytułu prawnego pozowanego do przedmiotowego lokalu, w szczególności nie wykazał aby lokal ten pozostawał w dyspozycji Policji. W tej sytuacji sąd ten uznał, iż powoda i pozowanego łączy stosunek najmu.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozstrzygnięcie o żądaniach stron sąd zamieszcza w sentencji wyroku. Stosownie do tego przyjmuje się powszechnie, że powagą rzeczy osądzonej o której mowa w art. 365 § 1 K.p.c. objęta jest treść sentencji, atrybutu tego pozbawione jest natomiast uzasadnienie. Uzasadnienie może być pomocne do ustalenia tego, o jakim żądaniu i w związku z jaką podstawą faktyczną rozstrzygnięto. W licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego wyraził pogląd, iż motywy wyroku zawarte w jego uzasadnieniu nie uzyskują cech prawomocności i nie mogą krępować sądu przy wydawaniu innego orzeczenia. Mogą one jedynie służyć wyjaśnieniu treści sentencji (patrz: "Kodeks Postępowania Cywilnego. Komentarz" pod red. T. Erecińskiego, wyd. II, 2016 r. opubl. w System Informacji Prawnej LEX nr 515035 – kom. do art. 365 K.p.c. i powołane w nim orzecznictwo). Zwrócić należy także uwagę na zasadę kontradyktoryjności postępowania cywilnego, która nakłada na strony i uczestników procesu ciężar dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy i powoływania dowodów (art. 3 K.p.c.).
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku z [...] 2014 o sygn. [...] rozważania dotyczące okoliczności pozostawania przedmiotowego lokalu w dyspozycji Policji nie wiązały organów Policji orzekających w niniejszej sprawie. Organy te nie były stroną lub uczestnikiem postępowania cywilnego zakończonego ww. wyrokiem Sądu Rejonowego, a ocena sądu powszechnego zwarta w uzasadnieniu orzeczenia oparta był jedynie o dowody i wyjaśnienia zaprezentowane przez strony tego procesu. Niewykazanie w toku procesu cywilnego przed sądem powszechnym przez [...] Sp. z o.o. w P., iż przedmiotowy lokal pozostaje w gestii Policji nie oznacza, iż okoliczność ta nie ma miejsca. Przeciwnie z nadesłanych akt administracyjnych ewidentnie wynika iż nieprzerwanie od 1955 r. Komenda Wojewódzka Policji dysponuje omawianym lokalem. Uzupełniająco zauważyć należy, iż rozstrzygnięcia sądów cywilnych nie mają także charakteru wiążącego dla sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił też ustalenia organów policyjnych, iż R. Ł. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Prawo do lokalu o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji przysługuje bowiem policjantowi w służbie stałej (art 88 ust. 1 ustawy o Policji) oraz członkom jego rodziny, o których mowa w art. 89 tej ustawy. Ponadto zgodnie art 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j.Dz.U. z 2016 poz. 708) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, zaś stosownie do ust. 2 prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach.
Skoro przedmiotowy lokal nie został przydzielony skarżącemu w formie decyzji administracyjnej oraz skarżący nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji, na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), to w świetle art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji zasadne było wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.
Skarżący nie mógł też nabyć tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego po śmierci matki M. Ł.. Jak to wskazano wyżej do przedmiotowego lokalu mają zastosowanie przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji, w tym przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Przy stwierdzeniu uzyskania prawa do tych lokali nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, bowiem wstąpienie w stosunek najmu nie jest w odniesieniu do lokali będących w dyspozycji organów Policji instytucją prawa cywilnego lecz regulują ją przepisy szczególne zawarte w ustawie o Policji oraz przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (patrz ponownie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1292/15 – dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 95 ust. 4 ustawy o Policji zauważyć należy, iż zgodnie z tym przepisem decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Zgodzić się należy z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 1046/13 (dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), iż decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oparta o przepis art. 95 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji winna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności. Zauważyć jednakże należy, iż decyzja organu I instancji wyraźnie określa osobę zobowiązaną do opróżnienia lokalu tj. R. Ł.. Ponadto organ ten ogólnie wskazał, iż obowiązek ten dotyczy inne, nieokreślone bliżej osoby zamieszkałe w tym lokalu. Zdaniem Sądu takie rozstrzygniecie nie można uznać za nieprawidłowe z uwagi na poczynione przez ten organ ustalenia, z których wynikało, iż przedmiotowy lokal, na czasie wydania decyzji, był zajmowany jedynie przez R. Ł.. W aktach sprawy znajduje się podpisane przez skarżącego oświadczenia z dnia 16 września 2015 r. z którego wynika, iż lokal mieszkalny przy ul. [...] zamieszkuje sam. Również zawiadomienie administratora nieruchomości o wysokości opłat za użytkowanie wyżej wymienionego lokalu, wystawione w dniu 29 października 2015 r. zawiera informację, o jednym mieszkańcu. W aktach sprawy brak było jakiejkolwiek informacji, iż stan ten uległ zmianie do czasu wydania zaskarżonej decyzji.
Dopiero w skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł, iż w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym [...] w P. o sygn. akt [...] ustalono, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkują nadto B. D. i jej małoletni syn K.. D.. Do skargi załączono kopię, zaocznego wobec B. D. i K. D., wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. o sygn. akt [...] z dnia 29 września 2016 r. , którym nakazano B. D. i K. D. opuszczenie, opróżnienie i wydaniu powódce ( [...] Sp. z o.o. w P.) lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, powyższa okoliczność nie była znana organowi odwoławczemu.
W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zaszły okoliczności wskazane w ww. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. co umożliwiałoby uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1lit. b P.p.s.a. Zauważyć należy, że skarżący nie stwierdził jednoznacznie, a tym bardziej nie uprawdopodobnił, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowy lokal zamieszkiwały jeszcze inne osoby niż R. Ł.. Niewątpliwie w dniu 26 września 2016 r. sąd powszechny wydał wyrok eksmisyjny wobec B. D. i K. D. dotyczący przedmiotowego lokalu i nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, co nie oznacza, iż 15 grudnia 2016 r., a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji, te dwie osoby nadal faktycznie zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu. Tym samym Sąd nie dopatrzył w wyjaśnieniach złożonych przez stronę skarżącą jednoznacznych przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z uwagi na konieczność ustalenia kręgu osób zobowiązanych do opróżnienia lokalu pozostającego w dyspozycji Policji.
W tym stanie rzeczy skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło