II SA/Po 204/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi R. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę [...] zł ([...] złotych) w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. w istocie wydanym, co odpowiednio sprostowano, w dniu 22 stycznia 2015 r. z powołaniem na art. 129 §2 i art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania . W uzasadnieniu organ podał, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] października 2014r. Nr [...]zobowiązał Pana K. K. do zwrotu kwoty [...] zł wypłaconej z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego K. P. w okresie od 01.10.2012r. do 30.09 .2013r. Powyższą decyzje K. K. odebrał 13 października 2014r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru zawarte w aktach sprawy. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa .: odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji o czym pouczono adresata przy doręczeniu decyzji. Pan K. K. odwołanie z datą 06 listopada 2014r. nadał w dniu 10 listopada 2014r. ( świadczy o tym data stempla pocztowego ), a więc odwołał się po upływie terminu do jego wniesienia . W odwołaniu nie zawarł prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni - w tym przypadku 24 październik 2014r. (piątek ), uważa się za koniec terminu. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym i powoduje ujemne skutki prawne, w tym przypadku pozostawienie odwołania bez merytorycznego rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie SKO skargę do sądu w przepisanym terminie złożył osobiści K. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący postawił zarzut uznaniowej decyzji organu oraz błędne datowanie postanowienia na dzień 22 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że w odwołaniu skarżący nie zawarł prośby o przywrócenie terminu oraz ,że postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. [...]. rozpatrzono prośbę o przywrócenie terminu poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2014 r. Wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu radca prawny R. T. pismem procesowym z dnia 17 lipca 2015 r. złożył skargę na postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. wnosząc o zmianę tegoż postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Gminy z dnia [...] października 2014 r. Następnie pełnomocnik skarżącego pismem procesowym z dnia 11 sierpnia 2015 r. wyjaśnił, że błędnie podał sygnaturę i datę skarżonego postanowienia i podał, że skarży postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. Do pisma dołączył orzeczenie lekarskie wskazujące, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy do 30 listopada 2016 r Na rozprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącego w całości podtrzymał skargę i wniósł o przysądzenie kosztów zastępstwa procesowego nie uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Stosownie bowiem do art. 1 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępnie należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w dniu [...] stycznia 2015 r.- data tego postanowienia została sprostowana z mylnie podanej daty [...] stycznia 2014 na [...] stycznia 2015 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2014 r. którą zobowiązano dłużnika alimentacyjnego K. K. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć należało, że orzeczenie to zostało wydane w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. nakazujący organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma zaś charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika bowiem, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno zostać jednak poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do przekroczenia terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku należałoby stwierdzić, ze postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, Nr 39, poz. 14). W kontrolowanym postępowaniu bezspornym jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącym w dniu [...] października 2014 r. r., co wynika ze zwrotnego potwierdzeń odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy ( k. 60 akt ). Decyzja ta zawierała także prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Poza sporem jest również to, że odwołanie od wyżej wymienionej decyzji skarżący nadali za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 10 listopada 2014 r. ( k.2 akt II instancji ) r. Zgodnie z treścią art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. Bezsporne jest również to, że odwołanie zostało wniesiono bezpośrednio do organu odwoławczego. Okoliczność ta zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla oceny zachowania przez skarżących ustawowego terminu, bowiem w świetle art. 65 § 1 i § 2 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego odwołanie. Odwołanie wniesione do organu odwoławczego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (vide: wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 371/07, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA). W rozpoznawanej sprawie odwołanie zostało jednak wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., bowiem termin ten upłynął w dniu 27 października 2014 r., a nie jak błędnie podano w zaskarżonym postanowieniu w dniu 24 października 2014 r. Uchybienie ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. powoduje zaś bezskuteczność wniesionego odwołania, a następstwem tego jest uzyskanie waloru ostateczności decyzji organu I instancji, którą w tym wypadku była decyzja Wójta Gminy z [...] października 2014 r. Wyjaśnić też należy, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która uzyskała przymiot trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że decyzja Wójta Gminy w dacie wniesienia odwołania przez skarżącego miała już walor ostateczności, a prawidłowo argumentował organ odwoławczy, że skarżący nie złożył w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Tym samym należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).