II SA/Po 207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zgodności zabudowy z prawem postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie: 100 złotych). /-/ B.Drzazga Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. (k. 3-5) Z. M. wniósł skargę na "postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. wydane przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]". W uzasadnieniu stwierdził, iż pismem z dnia [...] lipca 2010 r. domagał się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [w G.] przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zabudowy występującej na działce położonej w [...] przy ul. [...]. W dniu [...] sierpnia 2010 r. PINB wydał decyzję, która nie odnosiła się do jego wniosku, a do tego zawierała szereg uchybień prawnych, w szczególności naruszała art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 2 kpa. W dniu [...] sierpnia 2010 r. zaskarżył przedmiotową decyzję, a wobec braku reakcji ze strony organu II instancji ponownie zwrócił się w dniu [...] listopada 2010 r. do tego organu o poinformowanie co się dzieje w sprawie. Dalej skarżący podał, iż organ II instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nie uwzględnił odwołania, wyjaśniając, iż od decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2010 r. stronie nie przysługuje środek zaskarżenia, gdyż przedmiotowa decyzja nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 kpa. Dalej skarżący przedstawił argumentację, która jego zdaniem przemawia za niesłusznością stanowiska organu II instancji, bowiem załatwienie sprawy administracyjnej może nastąpić tylko poprzez wydanie decyzji. W odpowiedzi na skargę (k. 8) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o odrzucenie skargi. Opisując stan sprawy organ podał, iż w dniu [...] listopada 2010 r. do organu wpłynęło pismo Z. i J. M., w którym podnieśli, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. wnieśli odwołanie od decyzji PINB w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. ([...]); pismo to nie zostało przekazane przez organ I instancji. W związku z powyższym WWINB wystąpił do organu I instancji o przekazanie akt przedmiotowej sprawy oraz zajęcie stanowiska (pismo z dnia [...] grudnia 2010 r.). W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2010 r. organ I instancji wyjaśnił, iż nie wydał żadnej decyzji w przedmiotowej sprawie, a w dniu [...] sierpnia 2010 r. skierował jedynie pismo wyjaśniające do stron postępowania, które "Państwo M. uznali za decyzję administracyjną i wnieśli od niego odwołanie". Dalej WWINB wyjaśnił, iż pismo własne organu z dnia [...] stycznia 2011 r. również nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 kpa i nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia. Stanowi ono jedynie odpowiedź na pismo "państwa M. z dnia [...] listopada 2011 r." oraz wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji domagał się odrzucenia skargi z dnia [...] lutego 2011 r. W piśmie przewodnim z dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. 11) do akt sprawy I instancji PINB w G. wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] lipca 2010 r. J. M. i Z. M. wnieśli przeprowadzenie kontroli istniejącej zabudowy położonej na nieruchomości w [...] przy ul. [...] zarzucając wybudowanie budynku mieszkalnego i [...] niezgodnie z przepisami prawa. W dniu [...] czerwca 2009 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę zabudowy wyżej opisanej nieruchomości i "z uwagi na brak przesłanki uzasadniającej wszczęcie postępowania administracyjnego, o wynikach kontroli pan M. został poinformowany w dn. [...]08.2009 r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga w niniejszej sprawie, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, bowiem zaskarżone pismo nie spełnia kryteriów aktu z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, wykonywaną w formach wymienionych we wskazanym wyżej przepisie. Przepis ten nie obejmuje zakresem właściwości sądów administracyjnych skarg na pisma organów administracji publicznej. Niewątpliwie pismo Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. (k. 23 akt adm. WWINB) nie jest decyzją (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) ani zaskarżalnym postanowieniem wydanym w postępowaniu odwoławczym, lecz stanowi jedynie odpowiedź na pismo Z. M. i J. M. z dnia [...] listopada 2010 r. domagających się udzielenia informacji co do tego na jakim etapie jest "rozpatrywanie wniesionego przez nich odwołania oraz jaki jest przybliżony termin wydania decyzji przez organ odwoławczy w tej sprawie". Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt I OSK 28/05 - niepubl.) przypomnieć należy, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone pismo nie jest postanowieniem organu administracji publicznej rozstrzygającym sprawę co do istoty w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ powołany przepis odnosi się do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, zaś zaskarżone pismo w tym trybie nie zostało wydane (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stwierdził brak podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie zgodności z prawem wyżej opisanej zabudowy). Powyższe pismo nie jest również innym niż decyzja lub postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. W istocie przedmiotowe pismo nie stanowi żadnego aktu ani czynności wymienionej w § 2 art. 3 p.p.s.a. W skardze nie wykazano, że zaskarżone pismo zostało wydane w sprawie indywidualnej, ani też nie wskazano, z jakiego to przepisu prawa wynikają stwierdzone zaskarżonym pismem uprawnienia lub obowiązki indywidualnego podmiotu niepowiązanego organizacyjnie z organem, który je wydał (pogląd przywołany za wyżej wskazanym postanowieniem NSA). Organ II instancji w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. jednoznacznie poinformował zainteresowanych, iż organ ten nie prowadzi żadnego postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji PINB w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], bowiem wniesione do PINB w G. w dniu [...] sierpnia odwołanie nie zostało przekazane organowi wyższej instancji. Ponadto wyjaśnił, że pismo organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r., którego dotyczy odwołanie, jest pismem wyjaśniającym, nie stanowi jednak ono decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, od której przysługuje środek zaskarżenia przewidziany w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 127 § 1 kpa). Przedmiotowe pismo nie jest, jak już wspomniano decyzją ani postanowieniem rozstrzygającym co do istoty sprawy. Nie zostało oparte na żadnych z podstaw z art. 138 kpa wskazujących rodzaj rozstrzygnięć w postępowaniu odwoławczym. Nie jest również postanowieniem wydanym we wstępnej fazie postępowania odwoławczego, o której mowa w art. 134 kpa, w której to organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wprawdzie ogólnie poinformował skarżącego, iż pismo PINB w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. jest pismem wyjaśniającym, które nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 kpa, od której przysługuje środek zaskarżenia, jednakże w ogóle nie badał wniesionego odwołania, które nie zostało mu przekazane w toku instancyjnym. Konstrukcja formalna i merytoryczna zawartość zaskarżonego pisma organu II instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazują, iż nie spełnia ono warunków przewidzianych dla decyzji i zaskarżalnych postanowień, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 oraz art. 124 kpa. Dodać należy, iż treść skargi jednoznacznie prowadzi do wniosku, że Z. M. nie skarży również w tej sprawie bezczynności organów dotyczącej zgodności z prawem zabudowy posadowionej w wyżej opisanej lokalizacji, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ani bezczynności samego organu II instancji w rozpatrzeniu jego odwołania. Przeciwnie, skarżący kwestionuje nieprawidłowy, w swoim przeświadczeniu, sposób rozpatrzenia jego odwołania. Tymczasem takie rozpatrzenie w ogóle nie miało miejsca - ani w fazie wstępnej ani w dalszych fazach postępowania odwoławczego, o czym wprost stanowi pismo organu II instancji z dnia [...] stycznia 2011 r., na które wniesiono skargę. W konsekwencji w sprawie zaszła podstawa do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Jednocześnie zaktualizował się obowiązek orzeczenia o zwrocie uiszczonego wpisu z urzędu i zastosowania przepisów art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ B.Drzazga