II SA/Po 209/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odtworzenia dokumentu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący T. G. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 kwietnia 2013 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest kombatantem, a uzyskiwane środki pieniężne mimo, że dość wysokie, w połowie przeznacza na utrzymanie przy życiu. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i wspólnie utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że posiadają jedynie mieszkanie o powierzchni 42,9 m². Nie posiadają innego wartościowego majątku ruchomego, ani innych nieruchomości oraz oszczędności. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano wnioskodawcę przede wszystkim do podania wysokości wszystkich aktualnych dochodów stałych, jak i dorywczych oraz do wskazania źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje on oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wezwano skarżącego do poparcia swoich twierdzeń rocznymi zeznaniami podatkowymi PIT. Zeznania podatkowe najpełniej odzwierciedlają, bowiem wszystkie przychody jakie uzyskują strony ubiegające się o skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy oraz inne osoby, z którymi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez wnioskodawcę rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Zwrócono się do wnioskodawcy o opisanie posiadanego majątku nieruchomego wraz z podaniem dochodów jakie przynosi oraz kosztów jego utrzymania. Nadto istotne było wyszczególnienie kosztów bieżącego utrzymania skarżącego oraz rodziny, w tym kosztów leków i leczenia, gdyż konkretnie wskazuje to na wysokość środków, jakimi wnioskodawca realnie rozporządza. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 10 czerwca 2013 r. i do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Nadto należy podkreślić, że strona musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny, którzy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 252 p.p.s.a.). W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte na formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej jego zdolności finansowej do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że jego dochody w połowie przeznacza na utrzymanie. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia, że nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania chociażby w części. Zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący dotychczas ponosił należne koszty sądowe. Ostatecznie wnioskodawca na wezwanie do uzupełnienia i wyjaśnienia wątpliwości nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, że wnioskodawca nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania. Przedłożone oświadczenie na formularzu nie przekonuje, że w niniejszej sprawie odzwierciedlona została pełna sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania chociażby w części. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska