II SA/Po 211/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-03-03

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który został wybudowany samowolnie i wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki?
Ratio decidendi
Wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie jest możliwe tylko w przypadku, gdy nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki. Skoro postępowanie legalizacyjne zakończyło się prawomocną decyzją nakazującą rozbiórkę, brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Stan faktyczny
Skarżący G. M. domagał się pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku warsztatowego. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wydania pozwolenia, wskazując na prawomocną decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, która była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionował prawomocność decyzji rozbiórkowej i domagał się zawieszenia postępowania. Sąd rozpoznał skargę na decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2009r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] nr [..] w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; oddala skargę /-/ M.Kwiecińska /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., po rozpatrzeniu wniosku G. M., na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.), odmówił pozwolenia na użytkowanie budynku o wymiarach 4,5mx5m, zlokalizowanego przy ul. S., wybudowanego bez uzyskania pozwolenia na budowę, w którym wytwarzane są artykuły z tworzyw sztucznych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że G. M. złożył w dniu 22.04.2003r. wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku, zlokalizowanego przy ul. S. w P., wybudowanego bez pozwolenia na budowę, po wydaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [..] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [..] nakazującej G. M., na podstawie art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w związku z art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [..] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, ale decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [..]. W związku ze zmianą właściwości rzeczowej, wynikającą z ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, akta sprawy zostały przekazane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., który decyzją z dnia [..] ponownie udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że będące podstawą decyzji o pozwoleniu na użytkowanie decyzje z dnia [..] i [..] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9.02.2005r., sygn. akt II SA/Po 243/03. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [..] nakazał G. M. rozbiórkę przedmiotowego budynku. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] uchylił powyższą decyzję jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej decyzji, wskazując jako podstawę art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Organ stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę w 1990r. i brak jest możliwości jego legalizacji ze względu na jego sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu, wobec orzeczenia rozbiórki budynku brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. wydanie pozwolenia na budowę jest możliwe tylko w stosunku do obiektu budowlanego, dla którego wydano decyzję na podstawie art. 40 tejże ustawy, a więc decyzję legalizacyjną a nie decyzję rozbiórkową. Po rozpatrzeniu odwołania G. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skoro przedmiotowy budynek warsztatowy powstał przed 1.01.1994r., to organ nadzoru budowlanego był zobowiązany przeprowadzić postępowanie na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. i albo nałożyć obowiązek rozbiórki albo nałożyć obowiązki mające doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu tych obowiązków, inwestor mógł wystąpić o pozwolenie na użytkowanie budynku. Skoro jednak postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego zostało zakończone w/w ostateczną decyzją z dnia [..] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [..] nakazującą rozbiórkę budynku warsztatowego, to zgodnie z art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r., brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zatem prawidłowe. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi G. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jako wydanych z naruszeniem przepisów art. 40 prawa budowlanego z 1974r. Skarżący podniósł nadto, że wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10.05.2007r., sygn. akt II SA/Po 131/08, oddalającego skargę skarżącego od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..], a więc decyzja rozbiórkowa nie jest prawomocna. Zatem organy winny zawiesić postępowanie o pozwolenie na użytkowanie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10.05.2007r. Skarżący wskazał też, że organy nie wzięły pod uwagę, że skarżący wykonał obowiązki nałożone na niego w postępowaniu legalizacyjnym na podstawie decyzji z dnia [..], w której stwierdzono, że budynek nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz spełnia warunki techniczne, a jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestniczka postępowania, A. M. wniosła o oddalenia skargi. Postanowieniem z dnia 22.10.2008r postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie II SA/Po 131/07. Wyrokiem z dnia 24.11.2008r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1464/07 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10.05.2007r. w sprawie II SA/Po 131/07. Postanowieniem z dnia 15.01.2009r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało podjęte. Na rozprawie w dniu 3.03.2009r. skarżący poinformował, że na jego wniosek zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy w celu legalizacji inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze na działce przy ul. S. w P. i w związku z tym wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego. Postanowieniem z dnia 3.03.2009r. wniosek o zawieszenie postępowania został oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności decyzji sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art.145 § 1 p.p.s.a. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, iż jest ona zgodna z prawem. Niespornym było w sprawie, że przedmiotowy budynek warsztatowy został wybudowany przez skarżącego bez pozwolenia na budowę w 1990r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r.Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do samowoli budowlanej, która powstała przed dniem 1.01.1995r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 i 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami, organ po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., przeprowadza postępowanie legalizacyjne. Jednym z etapów postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej jest wydanie pozwolenia na użytkowanie. Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że skoro postępowanie legalizacyjne obiektów budowlanych powstałych przed 1.01.1995r. przeprowadza się na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974r., to w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej ustawy, w tym przepis art. 42. Jak wynika z przepisów art. 37, 40 i 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r., uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego w ramach samowoli budowlanej jest możliwe jedynie w przypadku ustalenia, że nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki wymienione w art. 37 ust. pkt 1 i 2. Organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie co do możliwości legalizacji przedmiotowego budynku, które zakończyło się wydaniem prawomocnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [..] nakazującej rozbiórkę budynku na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że zgodnie przepisami art. 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974r., brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wobec treści powołanych wyżej przepisów, żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie mógł zostać uwzględniony. Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. /-/ M.Kwiecińska B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie wyroku podpisała sędzia Barbara Drzazga MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło