II SA/Po 212/16

Dnia 27 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 roku sprawy ze skargi M. J. i B. J. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Starosta M. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. C. pozwolenia na rozbiórkę części ściany murowanej położonej w S., przy ul. 8 Stycznia [...], działka nr [...] obręb S.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że w dniu [...] listopada 2016 r. D. C. zwróciła się do organu z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę opisanej powyżej inwestycji. Do wniosku załączono cztery egzemplarze dokumentacji projektowej wraz z niezbędnymi uzgodnieniami. W trakcie postępowania zastrzeżenia dla planowanej inwestycji wnieśli właściciele nieruchomości sąsiadującej – Bogumiła i M. J., wskazując, że ponosi oni koszty utrzymania przedmiotowej ściany w dobrym stanie technicznym. Jak wyjaśnił organ kwestia powyższa jest jednakże regulowana przepisami Kodeksu Cywilnego. Zdaniem Starosty, ponieważ planowana rozbiórka nie zagraża mieniu oraz życzy ludzkiego oraz nie wpłynie negatywnie na środowisko, możliwe było wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Michał i B. J., wyjaśniając, że przedmiotowa ściana jest posadowiona na granicy nieruchomości, a odwołujący ponosili koszty związane z jej utrzymaniem. Jak podniesiono, mur posadowiony w granicy powinien być konserwowany przez właścicieli obu nieruchomości, co jednak nie miało miejsca. Zwrócono również uwagę, że obecna wysokość mury została zaproponowana przez D. C., i jest on obecnie w dobrym stanie technicznym, co oznacza, że nie ma podstaw do jego obniżenia. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że obowiązkiem organu I instancji było w pierwszej kolejności sprawdzenie prawidłowość przedłożonego projektu budowlanego. Jak zauważono przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze historycznego układu urbanistycznego S., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. Inwestor, przed wystąpieniem z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę, uzyskał decyzję W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], gdzie wyrażono zgodę na rozbiórkę ściany do wysokości 3,30 m. Wojewoda podkreślił przy tym, że rozbiórka przedmiotowego urządzenia budowlanego nie została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę (art. 31 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Zdaniem organu odwoławczego, przedłożony wniosek był kompletny, a organ nie mógł odmówić zgody na wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniono, że kwestia utrzymania przedmiotowej jest regulowana przepisami Kodeksu Cywilnego, natomiast w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt III CZP [...], przewidziany w art. 154 § 2 Kodeksu Cywilnego obowiązek ponoszenia kosztów urządzeń znajdujących się na granicy gruntów nie obejmuje kosztów wybudowania nowego urządzenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J. i B. J. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja powyższa narusza własność skarżących oraz niweluje nakłady, jakie dotychczas ponosili na utrzymanie przedmiotowej ściany. Jak wskazano, w sposób nieuprawniony, przed szesnastu laty odmówiono skarżącym budowy oficyny mieszkalnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Jak podkreślono, sprawa odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oficyny mieszkalnej, co nastąpiło decyzją Starosty [...] z dnia 16 sierpnia 2000 r., nr [...], nie miała wpływu na prowadzone obecnie postępowanie. Pismem procesowym z dnia 26 kwietnia 2016 r. skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż inwestor powinien przedstawić decyzję o rozgraniczeniu działek, co ostatecznie wskazywałoby, kto jest ich właścicielem. Jak podkreślono, w dniu 19 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócili się do Burmistrza z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia prawidłowości decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę części ściany murowanej położonej w S., przy ul. [...] [...], działka nr [...] obręb S.. Okolicznością niesporną, niekwestionowaną również przez skarżących pozostaje, że planowana inwestycja polegająca na rozbiórce części ściany murowanej położonej w S., przy ul. [...] [...], działka nr [...], posadowionej na nieruchomości położona na obszarze historycznego układu urbanistycznego S., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] z dnia [...] stycznia 1993 r., wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, co wynika wprost z treści art. 31 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd podziela również stanowisko organów obu instancji, że przedłożony przez inwestora wniosek o pozwolenie na budowę był kompletny, w tym zawierał decyzję W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 listopada 2015 r., nr [...], gdzie wyrażono zgodę na rozbiórkę ściany do wysokości 3,30 m. Analiza akt sprawy wskazuje, że jej istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący zasadnie wskazują, że z uwagi na nakłady ponoszone na powyższą ścianę, jak i fakt, że wnieśli oni o rozgraniczenie ich nieruchomości z nieruchomością, na której posadowiona jest ściana, organy budowlane mogły istotnie wydać decyzje o pozwoleniu na rozbiórkę. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii nakładów ponoszonych na nieruchomość podzielić należy stanowisko organów administracji publicznej, że stosownie do treści art. 154. § 1 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów. To samo dotyczy drzew i krzewów na granicy. Natomiast stosownie do treści art. 154 § 2 Kodeksu, korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania. W powyższym świetle przyjąć należy, że ewentualny spór dotyczący nakładów ponoszonych na utrzymanie urządzeń posadowionych w granicy – w tym również ścian – ma charakter sporu cywilnego. Oznacza to, że podnoszone przez skarżących zarzuty nie mogą mięć wpływu na postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, lecz mogą jedynie być podnoszone w ramach postępowania dotyczącego rozliczenia poniesionych nakładów. Co znamienne, przepisy Kodeksu cywilnego nie normują, kto jest właścicielem obiektów posadowionych w granicy. Równocześnie, stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie podmiotowi, który złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył powyższe oświadczenie. W tym miejscu Sąd podkreśla, że podziela stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1277/10, Baza NSA, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, zastępuje dowody istnienia tego prawa własności do nieruchomości, gdyż stwarza domniemanie, że rzeczywiście przysługuje ono osobie składającej takie oświadczenie. Jest ono skuteczne do tego czasu, gdy inna osoba zakwestionuje jego zgodność z rzeczywistością i przedstawi dowody podważające jego treść. Jak powyżej wskazano, w rozpoznawanej sprawie inwestor załączył stosowne oświadczenie. W dniu złożenia wniosku bezspornie był właścicielem nieruchomości, w granicy której posadowiona jest przedmiotowa ściana. Wszczęcie, już po wniesieniu skargi, postępowania rozgraniczeniowego, nie podważa powyższego oświadczenia, a co za tym idzie, nie może stanowić podstawy do uchylenia wydanej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Podobnie Sąd podziela stanowisko zajęte przez Wojewodę, że sprawa odmowy udzielenia pozwolenia na budowę oficyny mieszkalnej, co nastąpiło decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...], nie miała wpływu na prowadzone obecnie postępowanie. Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stąd tez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.