II SA/Po 218/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-04-26

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Wiesława Batorowicz, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał pełnego materiału dowodowego dotyczącego składek na ubezpieczenie zdrowotne?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jedynie z powodu potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o zaświadczenie dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne. Obowiązek uzupełnienia takiego materiału dowodowego mieści się w zakresie postępowania uzupełniającego z art. 136 K.p.a., a organ odwoławczy nie może uchylać się od tego obowiązku, przerzucając go na organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto, straty w gospodarstwie rolnym nie mogą być traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a przepisy dotyczące ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego nie przewidują pomniejszenia dochodu o takie straty.
Stan faktyczny
A. G. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków na dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie zebrał pełnego materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nieuwzględnienia strat w gospodarstwie rolnym oraz naruszenia zasad konstytucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniosła skarżąca.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2013 r. i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania A. G. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wnioskodawczyni zasiłku rodzinnego i dodatków na dzieci K. G. i J. G. - utrzymało decyzję w mocy. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 15 października 2012 r. (złożonym tego samego dnia) (k. 9-13 akt administracyjnych), A. G. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci K. G. i J. G. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania tychże dzieci. Wystąpiła także o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dzieci. Do wniosku załączyła zaświadczenie z dnia [...] września 2012 r. [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o wysokości dochodu skarżącej w roku 2011 r. (k. 7 akt administracyjnych) oraz decyzje dotyczące podatku od nieruchomości, w których wskazano ilość posiadanych przez skarżącą hektarów przeliczeniowych w gospodarstwie rolnym (k. 5 i 6 akt administracyjnych). W toku postępowania organ ustalił, że na dochód roczny skarżącej składa się kwota [...] zł (wynikająca z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.) oraz [...] zł (gospodarstwo rolne), co daje miesięcznie [...] zł na osobę w rodzinie. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 10, art. 12a, art. 14, art. 15, art. 23, art. 25, art. 26, art. 32 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992, ze zm., dalej: "u.ś.r."), odmówił przyznania A. G. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu stwierdził, że dochód w rodzinie wnioskodawczyni na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i jest wyższy o [...] zł od ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2012/2013. Wójt wyjaśnił, iż kryterium to wynosi 539,00 zł na osobę w rodzinie. Zaznaczył też, że w 2012 r. nie doszło w rodzinie A. G. do utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r. W odwołaniu A. G. powołała się na fakt, że w 2011 r. na skutek wymarznięć plonów ozimych poniosła znaczące straty w gospodarstwie rolnym i na wiosnę ponownie zmuszona była dokonać prac polowych i zakupić oraz zasiać nasiona. Struktura zasiewów jarych, jakich dokonała, pozbawiła ją realnego dochodu. Podkreśliła też, że jest wdową samotnie wychowującą dzieci w wieku szkolnym. Zdaniem skarżącej organ pomocy społecznej powinien uwzględnić w ustalaniu jej dochodu straty, jakie poniosła w gospodarstwie. Pomimo hektarów przeliczeniowych, gospodarstwo to jest bowiem niedochodowe. Do odwołania skarżąca załączyła protokół szacowania strat. Dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a.") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji orzekał w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co skutkowało błędnym ustaleniem wysokości dochodu rodziny uzyskanego w 2011 r. Kolegium wskazało, że Wójt oparł się jedynie na zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] września 2012 r. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2011 r. Nr 298, poz. 1769) do wniosku należy dołączyć zaświadczenie albo oświadczenie członków rodziny zawierające informacje o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dlatego w ocenie Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt powinien uzyskać od strony zaświadczenie albo oświadczenie o wysokości składek określone w załączniku 8 do rozporządzenia z 2011 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących pomniejszenia dochodu o wartość strat w gospodarstwie Kolegium powołało treść przepisu art. 3 pkt 23 u.ś.r. dotyczącego "utraty dochodu" w rozumieniu ustawy oraz treść art. 5 ust. 8-8b u.ś.r. W oparciu o powołane regulacje organ doszedł do przekonania, że straty w gospodarstwie nie mogą być zakwalifikowane do utraty dochodu. W skardze A. G. podniosła, że Kolegium pominęło kwestię utraconego przez nią dochodu z gospodarstwa. Podkreśliła, że straty w gospodarstwie zostały wykazane dokumentami urzędowymi i powinny być uwzględnione w drodze wyjątku. Skarżąca zaznaczyła też, iż utrzymuje się z gospodarstwa i renty rodzinnej, co nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych warunków socjalno-bytowych. Zdaniem A. G. zaskarżone rozstrzygnięcie narusza też zasadę równości obywateli wobec prawa. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. A. G. dodatkowo oświadczyła, że składając wniosek o zasiłek rodzinny na dwoje dzieci udokumentowała utracony dochód uzyskany z gospodarstwa, załączając stosowne dokumenty w postaci protokołu strat poniesionych w jej gospodarstwie oraz oszacowanego dochodu z trzech lat, opatrzonego stosownymi pieczęciami Komisji powołanej do spraw szacowania strat w gospodarstwach rolnych. Skarżąca odwołała się nadto do art. 30, 32, 67 i 68 Konstytucji RP. Jej zdaniem decyzje organów uwłaczają jej godności i godności jej dzieci. Podniosła, że nie można mówić o równym traktowaniu, w sytuacji, gdy odmawia się świadczenia z powołaniem na istnienie dochodu, którego utrata została udokumentowana. Podniosła też, że jest ciężko chora, a w takiej sytuacji odebranie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków urąga konstytucyjnemu prawu do zabezpieczenia społecznego oraz do ochrony zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesiono. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na kasacyjny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia w całości. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W odniesieniu do zawartych w powyższym przepisie przesłanek (naruszenie przepisów postępowania, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie), które muszą wystąpić łącznie, w piśmiennictwie podkreśla się, że naruszenie przepisów postępowania powinno mieć charakter rażący, co dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Na tym tle zwrócono również uwagę, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (B. Adamiak, [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 519). Art. 138 § 2 K.p.a. jest bowiem wyjątkiem od zasady i nie powinien być interpretowany rozszerzająco (B. Adamiak, op. cit., s. 520). W tej sprawie, mając na uwadze zebrany w aktach materiał dowodowy, nie zachodziły przyczyny określone w art. 138 § 2 K.p.a. Na wstępie zaznaczyć należy dla porządku, że rozporządzenie z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2011 r. Nr 298, poz. 1769, ze zm.), na które powołało się Kolegium, w dacie orzekania przez ten organ już nie obowiązywało. Zostało zastąpione 4 stycznia 2013 r. przez rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013 r., poz. 3). Można się zgodzić, że w poprzednim jak i nowym rozporządzeniu istniał obowiązek złożenia zaświadczenia albo oświadczenia o składkach na ubezpieczenie zdrowotne (§ 2 ust. 2 pkt 6 lit. d rozporządzenia z 2011 r., § 2 ust. 2 pkt 5 lit. d rozporządzenia z 2013 r.). Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt u.ś.r. ilekroć w ustawie mowa o dochodzie, należy przez to rozumieć, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W tej sprawie na tle materiału dowodowego rzeczywiście nie jest do końca jasne czy skarżąca uiszczała składki na ubezpieczenie zdrowotne albo, że takie składki były za nią odprowadzane. Skarżąca podaje, że utrzymuje się renty rodzinnej. W decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2010 r. na k. 8 akt administracyjnych (verte), choć w punkcie 13 wskazano, że co do zasady od renty rodzinnej potrąca się składkę na ubezpieczenie zdrowotne, to jednak z punktu 14 można wnioskować, że od renty w wysokości [...] nie potrącano takiej składki (a jedynie podatek - [...] zł). A. G. w tej kwestii nie wypowiedziała się. Przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji jak i drugiej instancji przeglądała też akta sprawy i nie wnosiła żadnych zastrzeżeń. Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza fakt, że nie wiadomo czy składki na ubezpieczenie zdrowotne były przez skarżącą uiszczane, obowiązkiem Kolegium było w pierwszej kolejności wezwanie skarżącej do złożenia zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne wymaganego rozporządzeniem z dnia 3 stycznia 2013 r. Takie uzupełnienie materiału dowodowego jak najbardziej mieści się w zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 K.p.a., tym bardziej, że chodzi wyłącznie o przedstawienie konkretnego zaświadczenia bądź oświadczenia, który pozwoli zweryfikować czy istnieje czy nie, konkretny składnik kwotowy (składki zdrowotne), który pomniejsza ustalaną wartość dochodu na potrzeby ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Organ odwoławczy nie może natomiast uchylać się od obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego, poruczając ten obowiązek organowi pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. W niniejszej sprawie podstawy do zastosowania tego ostatniego przepisu nie zachodziły, bowiem nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie, a jedynie potrzeba pozyskania dokumentu, który mógł mieć wpływ - i to tylko potencjalnie - na wynik obliczonego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej za rok 2011 r. Po otrzymaniu zaświadczenia albo oświadczenia skarżącej o składkach na ubezpieczenie zdrowotne Kolegium powinno rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. Poprzedzając dalsze wyjaśnienia, pokreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym kontrolowana jest legalność decyzji, a więc jej prawidłowość w świetle obowiązujących przepisów prawa. Sąd nie może wykraczać poza ten wzorzec i stosować przesłanek pozaustawowych. Dlatego też, przy zrozumieniu trudności, jakie niewątpliwie napotyka skarżąca wychowując samotnie dzieci i prowadząc gospodarstwo rolne, Sąd nie ma możliwości zastosowania "w drodze wyjątku" innych kryteriów obliczania dochodu, aniżeli przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do każdego dochodu "utraconego" w potocznym rozumieniu, ale do utraty konkretnych rodzajów stałych dochodów, które zostały wymienione w art. 3 pkt 23 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie mowa jest o utracie dochodu, należy przez to rozumieć utratę dochodu spowodowaną: – uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, – utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, – utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, – utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, – wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, – utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, – utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń. Powołany wyżej przepis nie pozwala zatem na odjęcie od dochodu strat gospodarstwa rolnego, chociażby one obiektywnie miały miejsce. Nie pozwalają na to także przepisy o sposobie ustalania dochodu gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 5 ust. 8 u.ś.r. "w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.)". Art. 5 ust. 8a u.ś.r. stanowi z kolei, że ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8a, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy (art. 5 ust. 8b u.ś.r.), natomiast ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych gospodarstwa rolnego, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy (art. 5 ust. 8c u.ś.r.). Regulacje zawarte w przytoczonych wyżej art. 5 ust. 8-8c u.ś.r. nie zawierają odniesienia do strat z gospodarstwa rolnego, a zwłaszcza nie pozwalają na pomniejszenie dochodu ustalonego według liczby hektarów przeliczeniowych (art. 5 ust. 8 u.ś.r.) o taką stratę. W tym miejscu trzeba też zasygnalizować, że za taką interpretacją przemawia również fakt, iż w niektórych sytuacjach, ustawodawca wydaje przepisy szczególne, w których dopuszcza pewne formy odliczenia wartości strat z gospodarstw rolnych od dochodu obliczanego na potrzeby świadczeń rodzinnych (zob. np. art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, Dz.U. z 2011 r. nr 234, poz. 1385). W odniesieniu do stanu faktycznego (szkody w uprawach w 2011 r. spowodowane ujemnymi skutkami przezimowania) nie wydano jednak przepisów szczególnych, które pozwalałyby takie szkody odliczyć od dochodu na potrzeby świadczeń rodzinnych. Odnosząc się do wątpliwości dotyczących naruszenia przez zaskarżone w tej sprawie rozstrzygnięcia przepisów art. 30, 32, 67 i 68 Konstytucji RP, Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszono w tej sprawie wartości konstytucyjnych. Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, iż przepisy o świadczeniach rodzinnych opierają się zasadniczo na kryterium dochodowym, bądź obliczanym w oparciu o dane faktyczne kwotowe (przychody bądź dochody) bądź dane wynikające z przyjętego, aktualizowanego przelicznika (gospodarstwa rolne). Obniżenie dochodu o dochód utracony może nastąpić w przypadku utraty, określonych, stałych jego składników (art. 3 pkt 23 u.ś.r.). Wprowadzony system zapewnia potrzebującym rodzinom i osobom uczącym się wsparcie w sposób względnie kompleksowy. Oczywiście niektóre rozwiązania prawne ustawy o świadczeniach rodzinnych mogą być przedmiotem krytyki - to jednak nie zawsze musi to być równoznaczne z naruszeniem zasad konstytucyjnych. Skarżąca wskazuje na fakt, iż w roku 2012 r. wystąpiły w jej gospodarstwie obiektywne straty, które zostały udokumentowane i domaga się uwzględnienia ich przy obliczaniu dochodu jej rodziny na potrzeby świadczeń rodzinnych. Ustawodawca nie przewidział możliwości potraktowania takich strat jako dochodu utraconego. Pod adresem takiego rozwiązania (albo przeoczenia) można stawiać zarzuty, iż dopuszcza ono sytuację, w której nastąpi pewna dysproporcja pomiędzy rzeczywistą sytuacją dochodową rodziny a sytuacją dochodową ustaloną według zasad określonych w u.ś.r. Takiego zjawiska nie można jednak całkowicie uniknąć. Nie jest ono też z gruntu niesprawiedliwe (nie narusza zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP). Warto zauważyć, że podobnie jak strat w gospodarstwie rolnym, jako utraty dochodu nie traktuje się strat w pozarolniczej działalności gospodarczej czy innych nagłych wydatków w roku następującym po roku rozliczeniowym. W ocenie Sądu sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego nie urąga też godności człowieka. Wartość ustalonego dochodu z gospodarstwa rolnego ustala się w oparciu o aktualizowany wskaźnik przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha (art. 5 ust. 8 u.ś.r. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, ze zm.), co uwzględnia możliwości produkcyjne gospodarstwa. Na marginesie trzeba też zauważyć, że straty w gospodarstwach rolnych spowodowane czynnikami atmosferycznymi nie są zupełnie ignorowane przez ustawodawcę. Ich stwierdzenie uprawnia prowadzącego gospodarstwo rolne do ubiegania się o preferencyjne warunki finansowania zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U Nr 22, poz. 121). Sąd nie stwierdził też, aby sposób zastosowania przepisów u.ś.r. przez organy w niniejszej sprawie naruszał konstytucyjne gwarancje zabezpieczenia społecznego na wypadek choroby (art. 67 Konstytucji RP) oraz gwarancje ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji RP). Zasiłek rodzinny ma za zadanie częściowo pokrywać wydatki na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 u.ś.r.). Służy zatem zasadniczo innym celom, aniżeli gwarancje zabezpieczenia społecznego na wypadek choroby i gwarancje ochrony zdrowia. Innymi słowy, nie można ustawodawcy postawić zarzutu, że nie uwzględnił wśród przesłanek przyznania świadczeń rodzinnych przesłanki choroby członka rodziny albo związanych z nią wydatków (wyjątkiem jest tu niepełnosprawność dziecka będącego członkiem rodziny, która uzasadnia stosowanie preferencyjnego kryterium dochodowego). Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270) - orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności decyzji postanowiono na w oparciu o art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło