II SA/Po 221/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2008r. sprawy ze skargi L. P. i H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 200-,zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ M. Kwiecińska Burmistrz Gminy P. decyzją z dnia [..] - wydaną na podstawie art. 34 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. nr 62, poz. 628 ze zm.) oraz art. 61 § 1 i art. 107 k.p.a. - nakazał H. P. i L. P., współwłaścicielom nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] położonej w J. w gminie P., usunięcie z tej nieruchomości w wyznaczonych terminach odpadów komunalnych, pobudowlanych, mas ziemi oraz pni i korzeni. Wskazał też sposób wykonania decyzji: zawarcie przez zobowiązanych, z przedsiębiorcami posiadającymi odpowiednie zezwolenia ,umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsc składowania lub unieszkodliwiania oraz miejsca składowania poszczególnych rodzajów odpadów. W uzasadnieni wyjaśniono, że odpady zgromadzone na nieruchomości H. i L. P. powinny zostać unieszkodliwione względnie składowane w miejscu do tego przeznaczonym. Takim miejscem nie jest przedmiotowa działka, stanowiąca grunt rolny. L. i H. P. wnieśli odwołanie od tej decyzji zarzucając, iż odpady są składowane na działce nr [..], a nie - jak błędnie wskazano w decyzji na działce nr [..]. Wyjaśnili, że składanie tych odpadów odbyło się bez ich wiedzy i wyrazili przekonanie "że sprawcy będą pociągnięci do odpowiedzialności". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [..] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając, iż odwołujący się są właścicielami zarówno wskazanej w decyzji organu I instancji działki nr [..], jak i działki nr [..]. Wyjaśniło też, że stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 13 cytowanej ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumieć należy każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną) z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez L. i H. P. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji zarzucając, iż przepis art. 34 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach nie daje podstawy do przyjęcia, że skarżący jako właściciele nieruchomości rolnej oznaczonej numerem geodezyjnym [..], położonej w J., byli posiadaczami odpadów znajdujących się na tej nieruchomości. Udokumentowana w załączniku do skargi okoliczność, którą organy administracyjne obu instancji zaniechały ustalić, a mianowicie to, że "w dacie bezprawnego składowania odpadów na tej nieruchomości osobą władającą tym gruntem była M. D. (...) na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 września 2006 r." w ocenie skarżących obala domniemanie zawarte w art. 3 ust. 3 pkt 13 omawianej ustawy, jakoby byli oni posiadaczami odpadów znajdujących się na ich nieruchomości. W myśl art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest także posiadacz zależny, w tym również dzierżawca. Natomiast faktycznym posiadaczem odpadów był ich wytwórca, czyli A. Spółka z o.o. w P. Odpady te powstały w czasie budowy na przełomie 2006/2007 Zakładu B. w P. Skarżący poinformowali, że podjęli względem Spółki działania zmierzające do skłonienia jej do usunięcia przedmiotowych odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do dołączonej do skargi umowy dzierżawy zwrócono uwagę na fakt, iż skarżący oddali swój grunt w dzierżawę na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., a zaleganie odpadów na tym gruncie stwierdzono po tej dacie - dnia 14 września 2007 r. Nadto pod umową podpisała się inna osoba niż dzierżawca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący nie zaprzeczają, iż na jednej z działek stanowiących ich własność, mającej charakter rolny, położonej w J., są zgromadzone odpady. Mimo to sprzeciwiają się skierowaniu do nich na podstawie art. 34 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 251) decyzji nakazującej usunięcie tych odpadów twierdząc, iż nie są ich posiadaczami w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 omawianej ustawy, bowiem "w dacie bezprawnego składowania odpadów na tej nieruchomości osobą władającą tym gruntem była M. D. (...) na podstawie umowy z dnia 2006 r." Obrona skarżących nie może odnieść skutku już chociażby dlatego, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte w połowie września 2007 r., natomiast powołana - i to dopiero w skardze - umowa dzierżawy z dnia 1 września 2006 r. została zawarta na czas oznaczony (1 rok) a zatem wygasła jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Tymczasem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ocenia się biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. Na marginesie wskazać należy i na to, że pod treścią umowy dzierżawy z dnia 1 września 2006 r. podpisała się inna osoba niż wskazana w treści umowy M. D. (k. 8 akt sądowych). Przepis art. 3 ust. 3 pkt 13 in fine cytowanej ustawy o odpadach wprowadza domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Skarżący przedłożoną w postępowaniu sądowym umową dzierżawy nie obalili tego domniemania, a wręcz przeciwnie, potwierdzili ustalenie organów administracyjnych obu instancji, że jako właściciele gruntu są posiadaczami odpadów składowanych na tym gruncie. Nawet gdyby przyjąć za skarżącymi, iż przed wszczęciem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie powierzchnią gruntu należącego do skarżących władała przez rok - jako dzierżawca – M. D. i właśnie w tym okresie trafiły na ten grunt odpady, to i tak organ nie mógłby skierować do tej osoby nakazu usunięcia odpadów, gdyż w dacie wydania decyzji nie miała już ona żadnego tytułu do władania gruntem skarżących. Wejście na działkę skarżących przez osobę która utraciła tytuł do władania działką miałoby cechy bezprawnego działania. Z kolei pozostawienie odpadów na gruncie rolnym skarżących po zakończeniu umowy dzierżawy oznaczałoby niewywiązanie się przez dzierżawcę z obowiązku określonego w art. 705 k.c., ale roszczenia powstałe na tym tle między stronami umowy dzierżawy są rozpoznawane przez sądy powszechne. Nic do sprawy nie wnosi drugi załącznik do skargi - pismo Spółki z o.o. A. z dnia 17 października 2007 r. skierowane do skarżących, gdyż nie zawiera ono żadnych informacji pozwalających na obalenie domniemania, że skarżący nie władali gruntem w okresie objętym postępowaniem administracyjnym. Mimo to skarga okazała się uzasadniona, bowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił zarzutu skarżących podniesionego w odwołaniu, iż organ pierwszej instancji nakazał im usunięcie odpadów z działki nr [..], podczas gdy odpady te są składowane na działce nr [..]. Niewyjaśnienie tej okoliczności rzutuje w sposób istotny na wynik sprawy, bowiem objęty zaskarżoną decyzją nakaz usunięcia odpadów z tej działki skarżących, na której nie są one składowanie mógłby okazać się niewykonalny. Nie można przecież na podstawie decyzji nakazującej skarżącym usunięcie odpadów z konkretnie oznaczonej działki egzekwować obowiązku usunięcia odpadów z innej działki, nawet jeśli obie działki należą do skarżących. Działki skarżących oznaczone numerami [..] i [..] stanowią odrębne nieruchomości, zapisane w dwóch różnych księgach wieczystych (informacja z rejestru gruntów - akta administracyjne). Dla wyjaśnienia powyższej kwestii, przez przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości skarżących, należało uchylić zaskarżoną decyzję. Wewnętrzna notatka służbowa nie stanowi dowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż czynności procesowe należy przeprowadzać z udziałem stron - art. 67, 69, art. 75 w zw. z art. 77, art. 79 k.p.a. (patrz wyrok WSA w Krakowie z dnia 12.12.2006 r. sygn. akt III SA/Kr 1185/05, Lex nr 295905). Poza tym w notatce służbowej z dnia 19 września 2007 r. brak jest określenia na jakiej działce stwierdzono składowanie odpadów. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ M.Kwiecińska MK