II SA/Po 222/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-14
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w Obornikach w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren z udokumentowanym złożem kopalin na cele rolnicze, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo ochrony środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miejskiej w Obornikach dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren z udokumentowanym złożem kopalin na cele rolnicze, nie narusza przepisów prawa. Mimo że plan ogranicza sposób wykorzystania nieruchomości skarżących, uwzględnia istnienie złoża i nie uniemożliwia jego przyszłej eksploatacji. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa ochrony środowiska nie nakładają obowiązku przeznaczenia złoża do natychmiastowej eksploatacji, a jedynie zapewnienia warunków jego bezpiecznego wykorzystania w przyszłości. Przeznaczenie terenu na cele rolnicze zostało uznane za uzasadnione w kontekście istniejącej eksploatacji kruszyw w okolicy i potrzeby zrównoważenia gospodarki przestrzennej oraz ochrony środowiska i mieszkańców.Stan faktyczny
Skarżący A. D. i M. D. zakwestionowali uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 25 października 2017 r. nr XLIII/642/17, która przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu ich działki, przeznaczając ją pod cele rolnicze i zakazując nowej zabudowy. Skarżący, właściciele działki z udokumentowanym złożem kruszywa naturalnego, zarzucili naruszenie przepisów dotyczących uwzględniania złóż kopalin, racjonalnej gospodarki zasobami środowiska oraz walorów ekonomicznych przestrzeni. Argumentowali, że plan uniemożliwia im działalność wydobywczą, mimo poniesionych kosztów udokumentowania złoża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. D. i M. D. na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 25 października 2017 r. nr XLIII/642/17 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Uchwałą z dnia [...] 2017 r., [...] Rada Miasta (zwana dalej "Radą") przyjęła "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]" (zwany dalej "planem"). Uchwałę opublikowano w Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2017 r., poz. [...].
W planie, co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, dla całego jego obszaru ustalono przeznaczenie terenu jako rolnicze, znacząco ograniczając przy czym dopuszczalne sposoby jego użytkowania, w tym w szczególności zakazując wykorzystania na cele inne niż rolne, ogrodnicze, sadownicze lub hodowlane, a także zakazując sytuowania nowej zabudowy (zob. § 3 i § 8 pkt 3 planu)
Z ustaleniami planu nie zgodzili się A. D. i M. D. – właściciele działki [...]. W skardze, powołując się na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073, dalej "u.p.z.p."), art. 94 w zw. z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (na datę skargi tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 994, dalej "u.s.g.") oraz art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały [...], ewentualnie stwierdzenie jej niezgodności z prawem. Wystąpili także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
A. D. i M. D. zarzucili zaskarżonej uchwale naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie tekst jedn. tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2018 r., poz. 799 – uw. WSA, dalej "P.o.ś.") poprzez nie uwzględnienie, że plan powinien zapewnić warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalnego gospodarki zasobami środowiska, w szczególności uwzględniać obszary występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż. Zwrócili także uwagę, że nie ustalono programu rozsądnego gospodarczego wykorzystania kopalin. Zdaniem skarżących Rada naruszyła także art. 1 ust. 2 pkt 6 i ust. 3 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie w planie walorów ekonomicznych przestrzeni oraz nieuwzględnienie analiz ekonomicznych przy ustalaniu przeznaczenia terenu i potencjalnego sposobu zagospodarowania i korzystania z działki.
W motywach skargi A. D. i M. D. wyjaśnili, że plan uniemożliwia im działalność wydobywczą na terenie działki [...], którą nabyli z zamiarem prowadzenia na niej działalności gospodarczej w postaci wydobywania kopalin. Skarżący zaznaczyli, że 13 grudnia 2016 r. A. D. wystąpiła o zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy terenów objętych obecnie planem na tereny górnicze o funkcji "obszar eksploatacji kruszywa naturalnego". Pokreślili także, że ponieśli znaczne koszty związane z udokumentowaniem złoża na ich nieruchomości, w tym koszty sporządzenia i zatwierdzenia dokumentacji przez organy geologiczne, a także koszty badań złoża. A. D. i M. D. wyjaśnili, że zgodnie z art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm., dalej "P.g.g.".) udokumentowane złoża kopalin w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa. W terminie do 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej przez właściwy organ administracji geologicznej obszar udokumentowanego złoża kopaliny oraz obszar udokumentowanego kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla obowiązkowo wprowadza się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W myśl art. 96 ust. 1 P.g.g. w przypadku, gdy gmina nie wykona nałożonego na nią obowiązku, Wojewoda uzyskuje kompetencję do wprowadzenia udokumentowanego złoża kopalin do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i wydaje w tej sprawie zarządzenie zastępcze. A. D. i M. D. zaznaczyli, że w sprawie ujawnienia złoża kopalin informowali Wojewodę [...], który interweniował w sprawie.
Niezależnie skarżący zauważyli, że plan dotyczy jednej działki, a jego celem jest uniemożliwienie wydobycia znajdujących się na niej złóż, a nie ochrona i kształtowanie ładu przestrzennego. Organy tymczasem powinny kierować się ładem przestrzennym oraz zasadami zrównoważonego rozwoju.
A. D. i M. D. wskazali dalej na art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. zaznaczając, że decydowanie przeznaczeniu obszarów kopalin powinno uwzględniać program racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi. Ponadto należy uwzględnić występowanie złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji złóż. W planie natomiast znalazła się krótka wzmianka (§ 6 pkt 3 planu) o istnieniu udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego [...] i nie ma jakiegokolwiek odniesienia do obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji i programu racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi.
A. D. i M. D. zaznaczyli wreszcie, że w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada powołuje się na analizy środowiskowe i społeczne, nie odnosząc się w ogóle do przeprowadzenia jakichkolwiek analiz ekonomicznych, co jest wymagane zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 u.p.z.p. Nadto art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. wymaga uwzględnienia w planie walorów ekonomicznych przestrzeni. Ujawnienie złoża kopalin na działce skarżących definiuje potencjał ekonomiczny ich nieruchomości, którego organ w ogóle nie uwzględnił.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...], występujący w imieniu Gminy [...], wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów A. D. i M. D. zwrócił w szczególności uwagę, że przy sporządzaniu planu dążono do spełnienia przesłanki wymagań urbanistycznych i architektonicznych, jak i zaspokojenia potrzeb publicznych i prywatnych. U podstaw inicjatywy planistycznej legł interes społeczny, a więc zobiektywizowane potrzeby społeczności lokalnej, która nie wyraziła akceptacji dla lokalizacji planowanej, kolejnej kopalni kruszywa naturalnego. Organ mając na względzie ochronę udokumentowanego złoża naturalnego [...] ujawnił je w planie dla terenu działki [...] położonej w miejscowości [...]. Burmistrz dodał dalej, że [...] stanowi wieś o powierzchni ca 227 ha, w tym część terenu ca 70 ha zagospodarowana jest pod tereny górnicze, gdzie inwestorem są skarżący, co potwierdzone jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie miejscowości [...], gmina [...] zatwierdzonym uchwałą [...] Rady Miasta z dnia [...] 2013 r. Prowadzona przez skarżących na [...] wschodzie wsi eksploatacja kruszyw naturalnych powoduje dysfunkcje środowiska przyrodniczego oraz uciążliwości dla jakości życia mieszkańców (hałas na skutek prac wydobywczych, hałas generowany na skutek transportu kruszywa, emisja pyłów i gazów). Przeznaczenie terenu działki [...] znajdującej się na [...] wschodzie wsi pod eksploatację kruszywa skumulowałyby negatywne oddziaływania na życie ludzi, faunę, florę, krajobraz zarówno kulturowy, jak i przyrodniczy. Zachowując równowagę w zagospodarowaniu terenów organ nie wyklucza w przyszłości możliwości eksploatacji kruszywa zlokalizowanego na terenie przedmiotowej działki, natomiast obecne uwarunkowania prawne nie pozwalają na przeznaczenie jej pod tereny górnicze. Teren opracowania obejmuje krajobraz typowo rolny. Przeważającą część działki stanowią użytki rolne, nieprzedzielone drogami polnymi. W części frontowej znajdują się dwa budynku gospodarczo-inwentarskie, a także dwa budynki, najprawdopodobniej o takiej samej funkcji, będące od lat w budowie.
Dalej Burmistrz nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 28 ust 1 u.p.z.p. przestrzennym w związku z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. Wyjaśnił, że złoże kruszywa naturalnego udokumentowane decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2014 r., [...] zostało wykazane w planie. Nie ma jednocześnie obowiązku ukształtowania planu w taki sposób, aby umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jej eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba.
Dalej organ – odnosząc się do zarzutów dotyczących art. 72 P.o.ś. i powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 7 lipca 2015 r., II OSK 2949/13) – podkreślił, że odstąpienie organu planistycznego od ustalenia "programu wykorzystania złóż" nie może w warunkach sprawy prowadzić do przyjęcia, iż doszło do naruszenia prawa. Burmistrz zaznaczył, że gospodarowanie środowiskiem rozpatrywane jako element trwałego i zrównoważonego rozwoju, w którym wykorzystywana jest struktura środowiska lub jego wyróżnione komponenty (zasoby, cechy, wartości), wiązać się musi z koniecznością uwzględniania wzajemnego oddziaływania elementów struktury środowiska przy kształtowaniu jednego lub kilku z tych elementów. Wysoka ranga aktów planistycznych jako narzędzi ochrony i kształtowania środowiska czyni koniecznym określenie w tych aktach szczególnych wymagań stosownie do poszczególnych cech elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań, co jest możliwe dzięki dokonywanym w toku prac planistycznych opracowaniom. Burmistrz podkreślił, że sporządzono wymagane ustawowo dokumenty dotyczące planu, to jest "Opracowanie ekofizjograficzne" i "Prognozę oddziaływania na środowisko", które wypełniają wymogi ustawowe w tym wynikające z art. 72 P.o.ś. Z opracowania ekofizjograficznego wynika, że zawarta została w nim charakterystyka środowiska przyrodniczego obejmująca w układzie komponentowym dane dotyczące m.in. budowy geologicznej i rzeźby terenu, wód powierzchniowych i podziemnych, gleby. Opracowanie zawiera również analizę w zakresie przyrodniczych predyspozycji do kształtowania struktury funkcjonalno-przestrzennej oraz wniosków co do uwarunkowań ekofizjograficznych dla obszaru objętego planem. Wprawdzie nie sporządzono "programu" wykorzystania złoża kruszywa naturalnego znajdującego się w obrębie nieruchomości stanowiącej własność skarżących, jednak zdaniem organu nie stanowi to uchybienia mogącego prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub części. Kwestia ochrony złóż na przyjętym do opracowania terenie została bowiem unormowana poprzez wprowadzenie w treści skarżonej uchwały oraz na załączniku graficznym do skarżonej uchwały złoża kruszywa [...].
Zdaniem Burmistrza w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. tylko przykładowo wymieniono działania służące utrzymaniu równowagi przyrodniczej i racjonalnego gospodarowania gruntami. Celem tych działań jest ochrona środowiska i zapewnienie zrównoważonego rozwoju w rozumieniu art. 3 pkt 50 P.o.ś. Ustawodawca, godząc się z postępującym rozwojem społecznym i gospodarczym, jednocześnie określa granice i warunki tego rozwoju chroniące środowisko - także dla przyszłych pokoleń. Celem ustawy - jak sam jej tytuł wskazuje – jest zapobieganie degradacji i ochrona środowiska. W tym przede wszystkim kontekście odczytywać należy także te przepisy ustawy, które odnoszą się do eksploatacji złóż. Nie wynika z nich w żaden sposób obowiązek przeznaczenia rozpoznanego złoża do eksploatacji, czy też określenia terminu, w którym będzie to możliwe.
Przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r. pełnomocnik A. D. i M. D. nadesłał kopię postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2017 r., [...] o uzgodnieniu w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego [...], na terenie działki [...]. W ocenie skarżących dokument ten dowodzi, że konieczność ochrony środowiska przed planowaną inwestycją nie daje podstaw do uchwalenia zaskarżonego planu (k. 46-53 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały [...] Sąd podkreśla, że podstawą wniesienia skargi jest art. 101 u.s.g., w myśl którego "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego".
W planie zatwierdzonym zaskarżoną uchwałą określono, że teren, na którym położona jest działka [...] będąca własnością skarżących, ma mieć przeznaczenie rolnicze (§ 3 planu), w którym dopuszcza się utrzymanie i niewielką modyfikację istniejącej zabudowy rolnej (§ 8 planu). Przepisy takie, w kontekście faktu, że A. D. i M. D. są właścicielami działki i znajdującego się na niej złoża kruszywa, ocenić należy jako naruszające ich interes prawny. W istocie bowiem plan ogranicza skarżącym sposób wykorzystania przedmiotu własności.
Sąd nie miał więc wątpliwości, że A. D. i M. D. przysługuje legitymacja do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego obejmującego kontrolę legalności uchwały [...].
Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, że sam zaskarżony akt jest z prawem niezgodny w takim stopniu, który nakazywałby jego usunięcie z obrotu prawnego. Kryteria oceny studium pod tym względem zostały określone w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem nieważność planu powoduje jedynie naruszenie zasad jego sporządzania, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów. Skarżący nie kwestionują trybu sporządzania planu ani właściwości organów. Uchybień w tym zakresie nie dopatrzył się także Sąd rozpoznający sprawę.
Na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały nie ulega zmianie przeznaczenie działki [...] należącej do skarżących. Plan nie wprowadza także zmian w stosunku do studium, które przewiduje – najoględniej ujmując – rolniczy charakter rozważanego obszaru.
Paradoksalnie owy opisany wyżej brak zmian jest zarzewiem sporu jaki wynikł w sprawie. A. D. i M. D. prowadzą bowiem w miejscowości [...] działalność gospodarczą pod firmą [...] a dla działki [...] – czyli działki objętej planem – [...] października 2014 r. uzyskali zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego [...] w kat. [...]. Dokumentację zatwierdził decyzją [...] Marszałek Województwa [...] (zob. k. 12 akt administracyjnych).
Wskazując na powyższe skarżący w całości argumentacji skargi zmierzają do wykazania, że doszło do wydania uchwały planistycznej w warunkach naruszenia art. 28 u.p.z.p., co wyraża się przede wszystkim w naruszeniu art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. oraz art. 1 ust. 2 pkt 6 i ust. 3 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez: 1) ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami; 2) uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż.
W przepisie tym zatem tylko przykładowo wymieniono działania służące utrzymaniu równowagi przyrodniczej i racjonalnego gospodarowania gruntami. Celem tych działań jest ochrona środowiska i zapewnienie zrównoważonego rozwoju. Stosownie do art. 3 pkt 50 P.o.ś. zrównoważony rozwój to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Wprowadzając takie regulacje ustawodawca, godząc się z postępującym rozwojem społecznym i gospodarczym, jednocześnie określa granice i warunki tego rozwoju chroniące środowisko – także dla przyszłych pokoleń. Celem ustawy – jak sam jej tytuł wskazuje – jest zapobieganie degradacji i ochrona środowiska. W tym kontekście odczytywać należy także te przepisy ustawy, które odnoszą się do eksploatacji złóż. Tak więc rzeczywiście organ uchwalający plan powinien, zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 P.o.ś., ustalić program racjonalnego wykorzystanie ziemi, w tym na terenie złóż, oraz uwzględnić obszar złoża, obecne i przyszłe potrzeby eksploatacji. Treść cytowanych przepisów potwierdza powyżej sformułowaną tezę. Z przepisów tych nie wynika jednak obowiązek przeznaczenia rozpoznanego złoża do eksploatacji, czy też określenia terminu, w którym będzie to możliwe. Wynika natomiast obowiązek podjęcia takich działań i czynności, które – na wypadek przeznaczenia złoża do eksploatacji – zapewnią bezpieczne dla środowiska jego wykorzystanie. Przepis ten nie sprzeciwia się przyjęciu w planie założenia, że obszar, na którym zlokalizowane jest rozpoznane złoże kruszywa, nadal będzie wykorzystany na cele rolnicze. Formułowanie takiego założenia mieści się w kompetencjach organu planistycznego. W jego zaś kontekście tworzenie odrębnego programu eksploatacji złoża jest zbędne.
Niewątpliwie zaskarżony plan nie zawiera i nie opiera się na "programie" wykorzystania złoża kruszywa [...] – co przyznaje organ w odpowiedzi na skargę. Plan nie określa też szczegółowo obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tego złoża. Skoro jednak zakłada, że obszar, na którym złoże jest położone, nadal będzie wykorzystany rolniczo, nie można stwierdzić, aby została naruszona jedna z zasad, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Niezależnie podkreślić jednak trzeba, że złoże [...] zostało w planie uwzględnione. Informacja o tym znalazła się w § 6 ust. 3 planu, który stanowi, że "Dla obszaru, na którym występuje udokumentowane złoże kruszywa naturalnego [...] w kat. [...] zatwierdzone decyzją Marszałka Województwa [...] (znak: [...]) z dnia [...] października 2014 r. w formie jednego pola o powierzchni [...] ha określa się obowiązek uzgodnienia planowanych prac ziemnych z Marszałkiem Województwa [...]" oraz – co nawet bardziej istotne – w części graficznej planu stanowiącej jego integralną część, granice złoża zostały opisane i określone przestrzennie.
W ocenie Sądu określenie rolniczego wykorzystania obszaru, w którym położone jest złoże [...] zabezpiecza wykorzystanie obszaru, chroni złoże i nie uniemożliwia jego eksploatacji w przyszłości.
Nietrafne są także sugestie skargi, że złoże nie zostało należycie ujawnione (skarżący omawiają wymogi z art. 95 ust. 1 P.g.g., a następnie podkreślają, że "w zaskarżonej uchwale znalazła się krótka wzmianka [...] o istnieniu udokumentowanego złoża kruszywa"). Z planu wynika, że złoże [...] jest złożem z zatwierdzoną dokumentacją geologiczną i sprecyzowane zostały jego granice.
Nawiązując do treści art. 72 ust. 1 P.o.ś. dodać także trzeba, że przepis ten odwołuje się do takich wartości jak równowaga przyrodnicza i racjonalna gospodarka zasobami środowiska. Podkreślić należy, na co zwraca uwagę Burmistrz i co jest okolicznością bezsporną, że [...] stanowi wieś o powierzchni ca 227 ha, w tym część terenu ca 70 ha zagospodarowana jest pod tereny górnicze, gdzie inwestorem są skarżący. To ostatnie potwierdza treść aktu prawnego, to jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie miejscowości [...], gmina [...] zatwierdzonego uchwałą [...] Rady Miasta z dnia [...] 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2013 r., poz. [...]). Zważając na skalę prowadzonej przez skarżących działalności obejmującej eksploatację kruszyw naturalnych, można się zgodzić z Burmistrzem (wyraził swe stanowisko w odpowiedzi na skargę), jak i samą Radą, że dla rodzących się przez tą działalność dysfunkcji środowiska przyrodniczego oraz uciążliwości dla jakości życia mieszkańców [...] przeznaczenie działki [...] na cele rolnicze stanowi swoiste zrównoważenie gospodarki przestrzennej okolicy.
Analizując niniejszą sprawę – uwzględniając dane z mapy na k. 3 akt administracyjnych oraz pomocniczo wspomagając się publicznie dostępnymi danymi z serwisu mapy.geoportal.gov.pl – Sąd dostrzegł też, że przeznaczenie działki [...] na cele eksploatacji kruszywa naturalnego w zestawieniu z ustaleniami planu [...] prowadziłoby do sytuacji, w której miejscowość [...] zostałaby niemalże otoczona (w całości od [...] i [...]) przez żwirownię A. D. i M. D.. W takich okolicznościach już prima facie nasuwa się wniosek, że równowaga przyrodnicza i racjonalna gospodarka zasobami środowiska (człowiek też jest jego elementem i przedmiotem ochrony – zob. art. 3 pkt 39, por. B. Wierzbowski, B. Rakoczy, Prawo ochrony środowiska, zagadnienia podstawowe, Warszawa 2010, s. 17) usprawiedliwiają ograniczenie, przynajmniej w obecnym okresie, przeznaczania okolic [...] na cele aktywnej eksploatacji kopalin.
Nietrafne zdaniem Sądu są także zarzuty skargi odwołujące się do art. 1 ust. 2 pkt 6 i ust. 3 u.p.z.p. Przepisy te stanowią, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wiele wartości, w tym między innymi walory ekonomiczne przestrzeni (art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.), natomiast "ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne."
Sąd zdaje sobie sprawę, że pozostawanie na obszarze działki [...] złoża kopalin podnosi jej walory ekonomiczne, a także bierze pod uwagę, że A. D. i M. D. dodatkowo zainwestowali (uzyskując zatwierdzenie dokumentacji geologicznej złoża kruszywa), aby posiadane złoża wykorzystać. To wszystko jest ważnym argumentem przemawiającym za dopuszczeniem eksploatacji kopalin. Uwarunkowania ekonomiczne nie mogą jednak przysłonić innych – opisanych wyżej – uwarunkowań. Rada przeznaczyła znaczące złoża do eksploatacji, a uprawnionym do ich wykorzystania są skarżący. Przekroczenie pewnej skali działalności zrodziła się po stronie Rady potrzeba zagwarantowania ochrony walorów środowiska, w tym ochrony mieszkańców [...] przed uciążliwościami. W ocenie Sądu z tych właśnie powodów przeznaczenie działki [...] na cele rolnicze odpowiednio waży cele z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. i nie stanowi nadużycia władztwa planistycznego.
Końcowo należy wskazać, że przedłożone przez pełnomocnika skarżących postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony środowiska w [...] z dnia [...] marca 2017 r., [...] nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Co więcej, wbrew oczekiwaniom A. D. i M. D., postanowienie to tylko potwierdza, że na działce [...] projektowane jest przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego zakłada się skumulowane oddziaływanie z eksploatacją złoża [...]. Dodać można, że fakt, iż przedsięwzięcie nie będzie w założeniu powodować przekroczenia dopuszczalnych norm określonych w prawie ochrony środowiska nie oznacza, że prawodawca miejscowy (rada gminy) musi je dopuścić w planie miejscowym.
Ostatecznie stwierdzić więc trzeba, że zaskarżona uchwała nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Dlatego też skargę A. D. i M. D. należało, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło