II SA/Po 224/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-11-26
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Tomasz Świstak, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace wykonane w 2009 r. w miejscu dawnej szklarni, polegające na wymianie ścian i dachu, przy zachowaniu fundamentów i parametrów obiektu, stanowią odbudowę czy budowę nowego obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Prace wykonane w 2009 r. w miejscu dawnej szklarni, polegające na wymianie ścian i dachu przy zachowaniu fundamentów i parametrów obiektu, należy uznać za budowę nowego obiektu budowlanego, a nie odbudowę. Budowa ta, ze względu na powierzchnię przekraczającą 35 m2, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a jej realizacja bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujące roboty budowlane związane z budynkiem gospodarczym powstałym w miejscu dawnej szklarni. Szklarnia powstała w latach 70. XX wieku, a w 2009 r. inwestor przeprowadził prace modernizacyjne, wymieniając ściany i dach, przy zachowaniu fundamentów i parametrów obiektu. Organy nadzoru budowlanego uznały te prace za budowę nowego obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, co skarżący kwestionował, twierdząc, że były to prace modernizacyjne lub odbudowa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2021 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. K. M. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. W. (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") z prośbą o przeprowadzenie kontroli legalności budowy na działce nr [...] przy ul. [...] w Ś. W. prowadzonej przez J. K. (zwanego dalej "inwestorem" lub "Skarżącym") polegającej na budowie trzech pomieszczeń.
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. PINB zapowiedział kontrolę wyznaczoną na dzień [...] grudnia 2019 r. W toku kontroli zaprotokołowano, co następuje. Na działce nr ew. 885 znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, dwukondygnacyjny, z dachem płaskim, kryty papą, wykonany w technologii tradycyjnej z dobudowanym parterowym budynkiem gospodarczym usytuowanym w granicy z działką nr [...]. Obiekt powstał w 1984 r. z inicjatywy B. i J. małż. K. .
Przed budynkiem gospodarczym, wzdłuż granicy z działką nr [...] pobudowana jest wiata o konstrukcji stalowej o wymiarach 2,7 x 4,5 i wysokości 2,5 m. Dach z tworzywa sztucznego.
W granicy z działką [...] zlokalizowano budynek gospodarczy o powierzchni 29,60 m2, wysoki na 2,5 m. Ściany częściowo murowane i wykonane z blachy. Dach powstał z belek stalowych kratowych. Budynek powstał w latach 1987-1989.
W granicy z działką nr [...] zlokalizowano również budynek gospodarczy o wymiarach 15 x 4 x 2,5 m, z dachem płaskim jednospadowym z płyty warstwowej. Ściany obłożone są siporexem o grubości 6 cm. Konstrukcja nośna jest stalowa. Budynek powstał w latach 70-tych XX. wieku. Wcześniej służył jako szklarnia. Budynek zmodernizowano w 2009 r.
Na przedmiotowe obiekty inwestor nie wykazał decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. Nie stwierdzono zagrożenia ludzi i mienia.
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. PINB zawiadomił inwestora oraz pozostałe strony o wszczęciu postepowania w sprawie legalności zabudowy działki nr [...] w Ś. W..
PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ś. W. oraz Urzędu Miejskiego w Ś. W. o nadesłanie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty związane z budową obiektów powstałych na rzeczonej działce – pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia oraz projekty budowlane. W odpowiedzi na wezwanie, Urząd Miejski wskazał, że nie odnaleziono żadnych dokumentów budowlanych dotyczącej zabudowy przedmiotowej działki ze wskazanych w piśmie lat. Starosta Ś. wskazał, że począwszy od 1990 r. do dnia złożenia odpowiedzi nie odnotowano żadnych zgłoszeń, ani wniosków o pozwolenie na budowę z inicjatywy B. i J. małż. Kopczyńskich.
PINB zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Ś. W. z prośbą o udzielenie informacji, czy w okresie 1986-1995 na terenie obejmującym działkę inwestora obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo czy wydano decyzje o warunkach zabudowy.
PINB zamówił także zdjęcia lotnicze wykonane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Doręczone zdjęcia obejmowały rok 1986 oraz 1995.
Urząd Miejski w Ś. W. nadesłał odpis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta i Gminy Ś. W. z dnia [...] maja 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. P. . z 1994 r. Nr [...], poz. 119. Działka inwestora została objęta tym planem, a jej przeznaczenie oznaczono jako MJ – tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego. Wcześniej obowiązywał plan miejscowy z 1991 r. (uchwała Rady Miasta i Gminy Ś. W. z dnia [...] kwietnia 1991 r.). Obecnie teren nie jest objętym żadnym planem. W latach 1986-1994 nie wydano decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] PINB umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Decyzja dotyczyła budynku mieszkalnego z dobudowanym budynkiem gospodarczym, wiatę oraz wolnostojącego budynku gospodarczego w granicy z działką nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że umorzone postępowanie dotyczy 3 z 4 budynków położonych na przedmiotowej działce. Stwierdzono, że brak jakichkolwiek dokumentów nie oznacza, że budynki powstały w warunkach samowoli.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] PINB nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia do dnia [...] grudnia 2020 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla terenu inwestycji, a także dokumentów z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zmianami, zwanej dalej "p.b.") tj. cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postępowanie dotyczy budynku dawnej szklarni, która została "zmodernizowana" w 2009 r. (zgodnie z oświadczeniem inwestora). PINB stwierdził, że p.b. nie zna pojęcia "modernizacja", stąd należało uznać, że wykonano roboty budowlane, na które inwestor powinien mieć stosowne pozwolenie. Żaden organ nie posiada dokumentacji świadczącej o prowadzeniu postępowania celem realizacji tej inwestycji. Obowiązek posiadania pozwolenia na budowę wynika z obecnego brzmienia p.b.
Zażalenie na postanowienie wniósł pełnomocnik inwestora – r. T.. Postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone w całości. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I instancji obowiązkowi poprzez:
a) brak ustalenia terminu, zakresu oraz charakteru wykonanych przez inwestora prac,
b) pominięcie oświadczeń inwestora w zakresie poczynionych przez niego w stosunku do szklarni prac modernizacyjnych,
c) brak wskazania zakresu wpływu wykonanych prac na parametry budynku, w szczególności jego powierzchnię oraz kubaturę;
2) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w zakresie uznania, iż prace inwestora doprowadziły do powstania nowego budynku gospodarczego, w miejscu dawnej szklarni, tym samym zastępując szklarnię pobudowaną w latach 70-tych XX. wieku, co pozostaje sprzeczne z zaistniałym stanem faktycznym.
3) art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez jego wadliwe zastosowanie, z uwagi na brak dokonania budowy na przedmiotowej działce oraz zastosowanie przepisów p.b. pomimo, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany w latach 70-tych XX. wieku.
W dniu [...] stycznia 2021 r. odbyła się dodatkowa kontrola przeprowadzona przez PINB na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "[...]WINB" lub "organem II instancji"). Podczas kontroli stwierdzono, że budynek posiada fundament i betonową posadzkę o grubości 60 cm, ściany (dawniej szklane) stanowią obecnie siporex obłożony płytkami imitującymi kamień wapienny. Dach jest płaski z płyty warstwowej.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] [...]WINB uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części, w jakiej nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a także wyznaczenia terminu wykonania obowiązków do dnia [...] grudnia 2020 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty poprzez wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z odbudową (budową) budynku gospodarczego o powierzchni 60 m2 posadowionego na działce nr [...], nałożył obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy Burmistrza Miasta i Gminy Ś. W. dla odbudowy (budowy) budynku gospodarczego o powierzchni 60 m2 posadowionego na działce nr [...] oraz wskazał termin wykonania zobowiązania do dnia [...] kwietnia 2021 r. W pozostałym zakresie, [...]WINB utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji uznał, że budynek gospodarczy jest budynkiem w myśl art. 3 pkt 2 p.b. Ponieważ ma powierzchnię 60 m2, wymagał i nadal wymaga pozwolenia na budowę. [...]WINB przyjął, że szklarnia istotnie powstała w latach 70-tych XX wieku. Z oświadczenia inwestora wynika, że w 2009 r. miały miejsce prace modernizacyjne. Mimo braku zmian parametrów obiektu, doszło jednak do prac, które wpisują się w roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia. Nie ma wątpliwości, że dawna szklarnia nie spełnia już tej funkcji. W 2009 r. rozebrano szklarnię, pozostawiono fundament, postawiono ściany murowane. [...]WINB uznał to za odbudowę.
Organ II instancji uznał, że PINB niezasadnie pominął nałożenie obowiązku wstrzymania robót budowlanych, ponieważ miał obowiązek postąpić w ten sposób.
Pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z uwagi na naruszenie prawa, kwestionując zaskarżone postanowienie w całości. Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I oraz II instancji obowiązkowi, poprzez brak pełnego uwzględnienia oświadczeń inwestora w zakresie poczynionych przez niego w stosunku do szklarni prac modernizacyjnych oraz uwzględnienia istniejących do dziś elementów szklarni;
2) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, iż:
a) obecnie, po dokonanej modernizacji, nie pozostały żadne elementy szklarni,
b) prace inwestora doprowadziły do powstania nowego budynku gospodarczego, w miejscu dawnej szklarni, tym samym zastępując szklarnię pobudowaną w latach 70-tych XX wieku, co pozostaje sprzeczne z zaistniałym stanem faktycznym,
c) wykonanie prace mają charakter odbudowy,
d) szklarnia nie jest budynkiem gospodarczym;
3) art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez jego wadliwe zastosowanie z uwagi na brak dokonania budowy (odbudowy) na przedmiotowej działce;
4) art. 3 pkt 6 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zakwalifikowanie wykonanych prac jako odbudowy.
Na tej podstawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB, wstrzymanie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia PINB ewentualnie tylko zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych prawem.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że [...]WINB nie dokonał kwalifikacji szklarni, która niegdyś istniała w miejscu obecnego budynku. Szklarnia także była budynkiem gospodarczym, a więc nie zmieniła się kwalifikacja tego obiektu.
Skarżący jest przekonany, że nadal istnieją elementy szklarni. Wnioski organów nadzoru budowlanego bynajmniej nie wynikają z materiału dowodowego. Nie zmieniły się parametry, istnieje nadal ten sam fundament. Obiekt po modernizacji zachował swoją funkcję.
W niniejszej sprawie nie powinny znaleźć zastosowanie przepisy p.b. skoro szklarnia powstała w latach 70-tych XX wieku. Ponadto, skoro organ stwierdził, że budynek nie narusza przepisów p.b. to zawiadomienie K. M. powinno skutkować umorzeniem postępowania w całości. To z kolei narusza art. 3 ust. 6 p.b.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] [...]WINB wstrzymał wykonanie w całości zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie." Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy postanowienia [...]WINB, w drodze którego doszło do utrzymania w mocy postanowienia PINB w związku z wniesionym zażaleniem. Jest to zatem postanowienie, które podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] października 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] listopada 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem postanowienia [...]WINB utrzymującego w mocy postanowienie PINB w sprawie wstrzymania robót budowlanych. W wyniku rozpoznania skargi, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, stan faktyczny został należycie ustalony przez organy nadzoru budowlanego. Bezspornym jest, że w latach 70-tych powstała szklarnia należąca do Skarżącego. Szklarnia z pewnością istniała także w roku 1995. Wynika to z ustaleń organu I instancji, który dostrzegł ją na zdjęciach lotniczych. Widać na nich wyraźnie jak światło dzienne intensywnie odbija się od dachu szklarni. Odbicie światła jest mocniejsze od wszelkich innych powierzchni o właściwościach lustrzanych. Jednocześnie ustalono, że nie były wydawane pozwolenia na budowę, ani nie dokonywano stosownych zgłoszeń, jak też nie wydano żadnej decyzji o warunkach zabudowy, dla przedmiotowej inwestycji.
Inwestor zeznał, że w 2009 r. przeprowadził "modernizację" szklarni. Fundament pozostał ten sam (grubość 60 cm), jednakże pojawiła się posadzka o grubości 20 cm. Organy nadzoru budowlanego ustaliły także, że zewnętrzna ściana została pomurowana w miejscu dawnej ściany szklanej. Konstrukcja dachowa jak i fundament istnieją od lat 70-tych. Ściany z siporexu oraz pokrycie z dachu wykonano w 2009 r. Parametry budynku pozostały niezmienione tj. 15 x 4 m. Wysokość nadal wynosi 2,5 m.
W wyniku przeprowadzonych prac w 2009 r., pozostały tylko fundamenty i słupki stanowiące konstrukcję dachową. R. elementów szklarni została zlikwidowana, a w ich miejsce postawiono nowe elementy konstrukcyjne. Ściany zostały pomurowane, a także wykonano nową połać dachową. Nie ulega zatem najmniejszych wątpliwości, że przedmiot niniejszego postępowania – budynek powstały w miejsce dawnej szklarni jest budynkiem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 p.b. Jest to bowiem obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (murowane ściany obłożone płytkami imitującymi kamień wapienny) oraz posiada fundamenty (po dawnej szklarni) i dach (dach oparty na dawnej konstrukcji dachu szklarni).
Godzi się zauważyć jednocześnie, że ustawodawca wprowadził generalną zasadę, że roboty budowlane mogą zostać rozpoczęte, gdy inwestor uzyska pozwolenie na budowę w formie decyzji. Co prawda ustawodawca przewiduje wyjątki od tej zasady w art. 29 i art. 30 p.b., jednakże żaden z wymienionych w tych przepisach obiektów nie spełnia kryteriów, które zwalniałyby inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę organu II instancji, że błędnie oznaczył rodzaj przeprowadzonych robót budowlanych jako odbudowę. Roboty budowlane polegające na odbudowie mają tę cechę, że prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu i przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, jednak w parametrach odpowiadających obiektowi pierwotnemu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 870/17, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Przeprowadzonych w 2009 r. robót budowlanych nie można utożsamiać z odbudową, ponieważ w ich wyniku doszło do rozebrania szklarni (dachu i ścian), a na jej miejscu postawiono de facto nowy budynek, który ma te same parametry. Nowo powstały budynek ma nowe, murowane ściany, posadzkę, co uniemożliwia już uprawę oraz nową konstrukcję dachową. Tym co odróżnia budowę od odbudowy jest to, że chociaż w wyniku rozebrania budynku powstaje budynek o tych samych parametrach, to jednak nie spełnia on już tej samej roli. Tak jak w niniejszej sprawie, Skarżący rozebrał szklarnię (dosłownie: budynek ze szkła), która służy co do zasady do celów uprawy roślin spożywczych, czy ozdobnych. Nowy budynek, który powstał na jej miejscu, także spełnia funkcje gospodarcze (miejsce na narzędzia ogrodowe, meble ogrodowe etc.), jednakże ta funkcja wyraźnie różni się od tej poprzedniej, jaką spełniała szklarnia. Nie da się zatem stwierdzić, że nastąpiła odbudowa. Odbudowa, mimo tych samych parametrów i innego materiału budowlanego ma na celu odtworzenie budynku, aby było możliwe dalsze sprawowanie funkcji, która dotychczas była realizowana (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 619/17, wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 948/18, dostępne w CBOSA). Wskazany wyrok dotyczy, co prawda rozbudowy i odbudowy, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreśla, że w budynku odbudowanym należy realizować tę samą funkcję. W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonych w 2009 r. robót, funkcja jest inna.
Pomimo uchybienia ze strony [...]WINB, nie należy tego traktować jako okoliczność uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia. Znamienne jest bowiem to , że przez budowę należy rozumieć, w myśl art. 3 pkt 6 p.b., wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zakres przedmiotowy odbudowy mieści się w zakresie budowy, stąd należy wyciągnąć wniosek, że przeprowadzone w 2009 r. przez Skarżącego roboty budowlane stanowiły budowę.
Mimo, iż powstały w 2009 r. budynek jest budynkiem parterowym, gospodarczym, to nie wpisuje się on w przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. (pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii [ogrodów zimowych] o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki).
Budynek posiada powierzchnię 60 m2, a działka, na której jest posadowiony ma ponad 500 m2. Mimo to, przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. wskazuje ograniczenia w postaci dopuszczenia do dwóch budynków na każde 500 m2 powierzchni działki. Skarżący posiada jeden budynek niemalże dwukrotnie większy, niż dopuszcza to ustawodawca. W związku z tym, inwestycja nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Oznacza to, że Skarżący powinien uzyskać stosowne pozwolenie na budowę zanim rozpoczął roboty budowlane.
Analizując stan prawny obowiązujący w 2009 r. należy stwierdzić, że wykonując roboty budowlane polegające na rozebraniu szklarni oraz budowie nowego budynku, Skarżący miał obowiązek uzyskać pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd stwierdza ich niezasadność w zakresie, w jakim miałyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak pełnego uwzględnienia oświadczeń inwestora w zakresie poczynionych przez niego w stosunku do szklarni prac modernizacyjnych oraz uwzględnienia istniejących do dziś elementów szklarni. Sąd w składzie orzekającym nie podziela tego zarzutu.
Należy zaznaczyć przede wszystkim, że p.b. nie zna pojęcia modernizacja, na co zresztą zasadnie zwróciły uwagę organy nadzoru budowlanego. Prace wykonane w 2009 r. wywołały określony skutek, z którym ustawodawca wiązał i wiąże nadal konsekwencje prawne. Powyżej przedstawiono, iż pomimo pozostawienia określonych elementów konstrukcyjnych szklarni tj. fundamentu i konstrukcji nośnej dachu, całokształt robót budowlanych doprowadził do powstania nowego budynku, który mimo iż jest budynkiem gospodarczym to spełnia inną funkcję niż szklarnia. Oświadczenia inwestora nie miały zatem wpływu na ostateczną konstatację o charakterze wykonanych robót budowlanych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, a także popełnienie błędów na etapie ustaleń faktycznych, Sąd stwierdza ich częściową zasadność. Istotnie, istniejący od 2009 r. budynek posiada elementy konstrukcyjne, które pozostały po uprzednio rozebranej szklarni. Te elementy posłużyły do wykonania nowego budynku, a nie odbudowy poprzedniego. Zasadnie zatem uznał Skarżący, że roboty budowlane wykonane w 2009 r. nie miały charakteru odbudowy. Te roboty doprowadziły do powstania nowego budynku, którego realizacja stanowiła budowę (art. 3 pkt 6 p.b.), a więc wymagały udzielenia pozwolenia na budowę.
Szklarnia istotnie jest budynkiem gospodarczym, tak jak nowy budynek, jednakże dla charakteru budowy i wykonanych robót należy zróżnicować funkcje, jakie spełnia szklarnia i jakie spełnia budynek gospodarczy. Te funkcje wyraźnie różnią się od siebie, co pozwala na konkluzję, iż odbudowa nie miała miejsca.
Zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 p.b. jest nieuzasadniony. Roboty budowalne przeprowadzony w 2009 r. doprowadziły do powstania obiektu budowlanego – budynku gospodarczego, który posiada przegrody, fundament i dach, a także jest trwale związany z gruntem. Budynek ten nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku udzielenia pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b.), a zatem w wyniku stwierdzenia jego wykonania bez wymaganego pozwolenia, zastosowanie instytucji legalizacji samowoli budowlanej jawi się jako zasadne. Ustawodawca daje szansę inwestorowi, aby pomimo uchybienia z jego strony w postaci braku pozwolenia na budowę, mógł uchronić go przed rozbiórką. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b.: "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia".
Aby uzyskać pozwolenie na budowę inwestor jest zobowiązany do wykazania, że istniejąca inwestycja odpowiada wymaganiom stawianym przez obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Wszystkie wymagania, jakie powinien spełnić inwestor zostały określone w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., które zostały prawidłowo zastosowane w niniejszym postępowaniu.
Przechodząc do ostatniego zarzutu tj. naruszenia art. 3 pkt 6 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zakwalifikowanie wykonanych prac jako odbudowy, Sąd stwierdza jego zasadność. Istotnie, tak jak wskazano powyżej, charakteru przeprowadzonych robót budowlanych nie należy identyfikować jako odbudowa, lecz jako budowa nowego budynku. Zasadność tego zarzutu nie zmienia faktu, że odbudowa jest objęta znaczeniem budowy, na co wskazuje bezpośrednio art. 3 pkt 6 p.b. Tak jak odbudowa, również budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż przeprowadzenie obu rodzajów tych robót budowalnych polega na wzniesieniu obiektu budowlanego poprzez ich budowę (art. 3 pkt 7 p.b.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności skargi, w której zakwestionowano zaskarżone postanowienie, gdyż odpowiada ono prawu. Pomimo zasadności niektórych zarzutów podniesionych w skardze, należało stwierdzić, że uchybienia ze strony [...]WINB nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie tego etapu postępowania legalizacyjnego. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło