II SA/Po 232/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-05-21

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. z powodu niewystarczającego uzasadnienia i braku obliczenia współrzędnych punktów granicznych, mimo że dane ewidencyjne dotyczące działki stały się ostateczne po modernizacji ewidencji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. naruszył ten przepis, ponieważ nie wskazał konkretnych okoliczności, które organ pierwszej instancji powinien uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a jedynie ogólnikowo stwierdził błędy w uzasadnieniu i brak obliczeń. Ponadto, organ odwoławczy nie rozważył dopuszczalności wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w sytuacji, gdy dane stały się ostateczne po modernizacji, a jedynie opierał się na historycznej mapie katastralnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na zmianie przebiegu granicy działki oraz przywróceniu jej powierzchni zgodnej z Księgą Wieczystą i operatem z 1962 r. Organ pierwszej instancji, Starosta, dokonał tych zmian, uznając błąd w poprzednich pomiarach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty, wskazując na błędy proceduralne i brak wystarczającego uzasadnienia. Skarżący domagali się przywrócenia stanu ewidencji sprzed 1962 r. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. M. i L. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na rzecz skarżących kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Starosta S. decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], na podstawie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 z późn. zm.), § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", wprowadził w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegające na: 1) zmianie w części graficznej operatu ewidencji gruntów gminy O., obręb [...], polegającej na zmianie przebiegu wschodniej granicy działki nr [...], zgodnie z mapą ewidencyjną stanowiącą załącznik graficzny do decyzji; 2) przywróceniu działce ewidencyjnej nr [...] położonej w gminie O., obręb [...], powierzchni zgodnej z Księgą Wieczystą nr [...] oraz z operatem założenia ewidencji gruntów obrębu [...] z 1962 r. tj. powierzchni 0,2630 ha. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że R. M. w dniu 12 lipca 2011 r. wystąpił do Starosty z prośbą o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...] zapisanej w prowadzonej dla niej Księdze Wieczystej (0,2630 ha), a powierzchnią ujawnioną w operacie ewidencji gruntów i budynków (0,1530 ha). Prowadząc przedmiotowe postępowanie Starosta ustalił, na podstawie dokumentacji znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, że działka nr [...] składała się do 1962 r. z dwóch parceli: [...] i [...] o pow. 2630 m2. W 1962 r., w momencie zakładania ewidencji gruntów, obie powyższe działki zostały połączone w jedną działkę o nr [...], o powierzchni 2630 m2. Przy tworzeniu nowej mapy ewidencyjnej błędnie określono jednakże granice działki nr [...], gdyż nie pokrywały się one z dotychczasowymi granicami działek [...] i [...]. W 2002 r. przy tworzeniu numerycznej mapy ewidencyjnej dla obrębu [...] powielono błąd z 2002 r. i obliczono na nowo powierzchnię działki nr [...], co było podstawą jej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu, posiadane dokumenty wskazują jednoznacznie na błąd, jaki popełniono w 1962 r. Poprawny przebieg granic został uwidoczniony na załączniku do decyzji. Mając na względzie powyższe ustalenia Starosta, decyzją z dnia [...] października 2011 r.. orzekł o wprowadzeniu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków. Decyzja powyższa została jednakże uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2012 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził na wniosek pełnomocnika strony – J. B., wizję lokalną, w której pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie wzięła ona udziału. Organ dokonał również badania Księgi Wieczystej ustalając, że nie dokonano żadnych czynności prawnych, których skutkiem mogło być zmniejszenie powierzchni działki. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ orzekł o dokonaniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. B., reprezentowana przez M. Z.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 89 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 94 § 2 K.p.a. polegające na przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej poza siedzibą organu, pomimo, że była to rozprawa odroczona; naruszenie art. 90 § 2 K.p.a. oraz art. 91 § 1 K.p.a. polegające na wadliwym określeniu w wezwaniu miejsca przeprowadzenia rozprawy oraz wadliwym pouczeniu o prawie do składania wyjaśnień; naruszenie art. 22 i art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne polegające na dokonaniu wpisu w ewidencji gruntów z pominięciem postępowania rozgraniczeniowego. W odwołaniu podniesiono również zarzut niewykonania zaleceń określonych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. W treści odwołania podniesiono, że w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów niedopuszczalne jest dokonanie zmiany granic nieruchomości. Zdaniem skarżącej usunięcie powstałych wątpliwości dotyczących przebiegu granic jest możliwe jedynie w drodze postępowania rozgraniczeniowego, a nie w drodze postępowania aktualizacyjnego. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące wadliwości przeprowadzonej rozprawy administracyjnej wyjaśniając, że naruszenie przepisów postępowania dotyczących rozprawy administracyjnej, a w konsekwencji brak jej stawiennictwa na rozprawie, uniemożliwił organowi uzyskanie oświadczenia, o jakim mowa w § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a więc oświadczeń współwłaścicieli co do przebiegu granicy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, na podstawie art. 138 § 1 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczono treść przepisów regulujących problematykę aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że w 1962 r. miało miejsce założenie ewidencji gruntów dla obrębu [...]. Ewidencja gruntów dla obrębu [...] założona została na bazie mapy katastralnej z 1943 r. z uzupełniającym pomiarem miar czołowych granic działek. Powierzchnię działek i użytków obliczono metodą analityczno – graficzną z dokładnością do 0,01 ha. W czasie prac związanych z założeniem ewidencji gruntów połączono parcele nr [...] o powierzchni 0, 0740 ha i parcelę nr [...] o powierzchni 0,1890 ha i utworzono jedną działkę ewidencyjną o numerze [...] i powierzchni 0,2630 ha. Taka też powierzchnia została wprowadzona do operatu ewidencyjnego i ujawniona w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. W ramach prowadzonych prac została również opracowana mapa ewidencyjna. Na mapie tej wykazano inny przebieg wschodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...] niż wynikałoby to z mapy katastralnej z 1943 r., przy czym powierzchnia działki nr [...] ujawniona w części opisowej ewidencji gruntów nie uległa zmianie i nadal wynosiła 0,2630 ha. W latach 2002-2003 na obszarze obrębu ewidencyjnego [...], gmina O. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. Modernizacja była przeprowadzona w trybie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zakres modernizacji obejmował przetworzenie mapy analogowej do postaci numerycznej. Przy definiowaniu w bazie danych granic działek w pierwszej kolejności korzystano z dokumentacji źródłowej znajdującej się w ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej (mapa katastralna, operat z założenia ewidencji gruntów z 1962 r.). W ramach prac modernizacyjnych, na podstawie dokumentacji źródłowej znajdującej się w zasobie (szkice z rozgraniczenia, z pomiarów sytuacyjnych), obliczono współrzędne punktów załamania granicy działki nr [...] i na ich podstawie obliczono powierzchnię działki, która wyniosła 0,1530 ha. Taka też powierzchnia została wprowadzona do operatu ewidencji gruntów i budynków. Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 08 kwietnia do 23 kwietnia 2003 r. O wyłożeniu projektu operatu został powiadomiony właściciel działki nr [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru z 25 marca 2003 r.). Z protokołu wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego wynika, że strona nie stawiła się w terminie i miejscu wyłożenia do wglądu osób zainteresowanych operatu opisowo-kartograficznego oraz nie zgłosiła swoich uwag i zastrzeżeń do tego projektu. Postępowanie modernizacyjne zostało zakończone wydaniem przez Starostę S. decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina O., przy czym, jak wyjaśnił organ odwoławczy, dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące przedmiotowej działki stały się ostateczne. Analiza protokołu, przeprowadzonej w dniu 07 sierpnia 2012 r. rozprawy administracyjnej wskazuje, że w zasobie geodezyjnym jak i w zbiorze dokumentów ksiąg wieczystych brak jest dokumentów pomiarowo-prawnych określających przebieg granicy. Z uwagi na błędy popełnione w części graficznej przy zakładaniu ewidencji gruntów w 1962 r., jak również błędy popełnione w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, obecny przebieg wschodniej granicy działki nr [...] jest niezgodny ze stanem pierwotnym ustalonym w 1943 r. Ponadto z analizy zbioru dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej nr [...], w której ujawniona jest działka nr [...] wynika, iż względem przedmiotowej działki nie dokonywano żadnych czynności prawnych, wskutek których mogło nastąpić zmniejszenie jej powierzchni. Organ odwoławczy zwrócił jednakże uwagę, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego zmienił przebieg wschodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...] na postawie mapy katastralnej z 1943 r. Stwierdzono przy tym, że sama mapa katastralna nie może być dokumentem stanowiącym podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Prowadziłoby to bowiem do dokonywania ustaleń faktycznych, co do granic i podmiotów, którym przysługują prawa do gruntu nie na podstawie stosownych dokumentów urzędowych (orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych itd.) lecz opracowań odzwierciedlających historyczne stany prawne i faktyczne. Jak wyjaśniono, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu II Instancji Starosta wydając zaskarżoną decyzję zaniechał wyczerpującego uzasadnienia przesłanek, jakimi kierował się przy dokonaniu przedmiotowej zmiany. W szczególności nie dokonał obliczenia współrzędnych punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...], a także nie przedstawił dokumentów, na których oparł się wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Błędy powyższe musiał skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że w zawiadomieniu z dnia 18 lipca 2012 r. nieprawidłowo określono miejsce przeprowadzenia rozprawy (brak dokładnego adresu). Ponadto w wezwaniu na rozprawę brak było pouczenia o prawie do składania wyjaśnień, zgłaszania żądań, propozycji i zarzutów oraz przedstawienia dowodów na ich poparcie, co z kolei narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym oraz zasadę prawdy obiektywnej. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. M. podnosząc, że choć nie ma sporu pomiędzy sąsiadami, co do przebiegu granicy to jednak konieczne jest przywrócenie stanu do stanu ewidencji sprzed 1962 r., a więc przed popełnieniem błędu na mapie ewidencyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 07 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącego – aplikant radcowski K. B., wskazała, że wbrew temu, co przyjął organ II instancji w treści zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie istniał jeden z dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, którym była mapa katastralna służąca, na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, założeniu katastru nieruchomości i ewidencji gruntów. Została ona bowiem przyjęta do Państwowego Zasobu Kartograficznego i Ewidencyjnego i określała prawidłowo powierzchnię działki oraz przebieg jej granic. Pełnomocnik nie umiał jednakże odnieść się do załącznika graficznego decyzji organu I instancji, a w szczególności do wyjaśnienia, czy jest on tożsamy z mapą katastralną z 1943 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 r., który uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wwprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegające na: 1) zmianie w części graficznej operatu ewidencji gruntów gminy O., obręb [...], polegającego na zmianie przebiegu wschodniej granicy działki nr [...], zgodnie z mapą ewidencyjną stanowiącą załącznik graficzny do decyzji; 2) przywróceniu działce ewidencyjnej nr [...] położonej w gminie O., obręb [...], powierzchni zgodnej z Księgą Wieczystą nr [...] oraz z operatem założenia ewidencji gruntów obrębu [...] z 1962 r. tj. 0,2630 ha. Rozpoznając przedmiotową sprawę, w pierwszej kolejności, należy rozważyć poprawność podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia z punktu widzenia przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać ją do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, po pierwsze, stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a po drugie nakłada na organ odwoławczy obowiązek wskazania organowi I instancji okoliczności, które powinien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Po trzecie wreszcie, decyzja ta, jak każda decyzja administracyjna, winna być prawidłowo uzasadniona zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 K.p.a., a więc powinna zawierać uzasadnianie faktyczne i prawne, co w niniejszym przypadku oznacza, że winna wykazać i uzasadnić istnienie konieczności zastosowania przepisu art. 138 § 2 K.p.a. W ocenie Sądu wymogom tym nie odpowiada zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, szeroko omawia regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej jako "ustawa") oraz w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (dalej jako "rozporządzenie"). Chodzi tu przede wszystkim o § 46 ust. 2 rozporządzania, który określa – na jakiej podstawie wprowadza się zmiany w danych ewidencyjnych. I tak, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Kolejnym przepisem mającym istotne znaczenie w niniejszej sprawie jest § 36 rozporządzenia, określający w jaki sposób i na podstawie jakiej dokumentacji wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków przebieg działek ewidencyjnych. Jest to dokumentacja geodezyjna, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w latach 2002 – 2003 na obszarze obrębu ewidencyjnego [...], gmina O., przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków (obejmującą m.in. teren spornej działki). Postępowanie modernizacyjne zostało zakończone wydaniem przez Starostę S. decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina O. Zgodnie zaś z § 43 pkt. 2 rozporządzenia ta ostatnia decyzja, w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego stanowiła dla Starosty podstawę do przyjęcia operatu ewidencyjnego oraz baz danych ewidencyjnych do państwowego zasobu. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące przedmiotowej działki stały się ostateczne, a sama mapa katastralna z 1943 r., zgodnie z którą organ I instancji zmienił, zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r., przebieg granicy działki [...] z działką [...] nie może być dokumentem stwarzającym podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Prowadziłoby to bowiem do dokonania ustaleń faktycznych, co do granic i podmiotów, którym przysługują prawa do gruntu, nie na podstawie stosownych dokumentów (orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych itp.) lecz na podstawie opracowań odzwierciedlających historyczne stany prawne i faktyczne. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego należy się zgodzić, gdyż było ono niejednokrotnie wyrażane w orzeczeniach sądów administracyjnych, gdzie wskazywano, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, LEX 758828; wyrok WSA w Warszawie Inaczej dnia 04 maja 2009 r., sygn. akt IV Sa/Wa 125/08, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro bowiem w niniejszej sprawie została wydana w postępowaniu modernizacyjnym ostateczna decyzja administracyjna zatwierdzająca operat opisowo-kartograficzny, stanowiąca podstawę do przyjęcia tego operatu ewidencyjnego oraz baz ewidencyjnych do zasobu państwowego (por. przytoczony powyżej § 43 pkt. 2 rozporządzenia), to mamy do czynienia z sytuacją, w której wcześniejsze dane dotyczące granic działki, w tym przypadku wynikające z mapy katastralnej z 1943 r., zyskują walor danych historycznych i jak słusznie stwierdza organ odwoławczy, nie mogą stanowić podstawy dla dokonania zmian w ewidencji. W rezultacie jednak niezrozumiałym staje się w tych warunkach uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania na podstawie ary. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na to, że decyzja ta nie została prawidłowo i wyczerpująco uzasadniona, a także nie zostały również obliczone współrzędne punktów granicznych wyznaczające przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...]. W sytuacji bowiem, o jakiej mowa w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, a mianowicie, że na podstawie mapy katastralnej z 1943 r., a więc dokumentu mającego jedynie znaczenie historyczne, doszło do zmiany granicy działki (co nie może być, w świetle przytoczonych przepisów, zaakceptowane), nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skoro w postępowaniu dotyczącym aktualizacji danych ewidencyjnych, w zakresie przebiegu granicy działki, brak jest dokumentów o których mowa w § 36 rozporządzenia, organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję, winien odmówić uwzględnienia żądania, chyba, że doszedłby do wniosku, że w postępowaniu tym możliwe jest wytworzenie jednego z dokumentów, o których mowa w powyższym przepisie. Jeżeli nie jest to możliwe pozostaje procedura określona w § 37 rozporządzenia, zgodnie z którym w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Przepis ten zamieszczony został co prawda w rozdziale 2 rozporządzania zatytułowanym "Zakładanie ewidencji gruntów i budynków" ale wydaje się, że nie ma przeszkód, żeby znalazło on odpowiednie zastosowanie również w przypadku danych ewidencyjnych, co znajdowało swój wyraz w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1264/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1845/06, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednakże, by uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy miał na uwadze taką możliwość. Jakkolwiek wskazano, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji nie dokonał obliczenia współrzędnych punktów granicy działki nr [...] z działką nr [...], co mogłoby sugerować o konieczności przeprowadzenia postępowania, o jakim mowa w § 37 rozporządzenia, jednakże wyraźnie z treści uzasadnienia organu odwoławczego to nie wynika. W tym miejscu ponownie należy przypomnieć, że wydające rozstrzygnięcie oparte na treści art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy winien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Elementu tego zabrakło jednak w zaskarżonej decyzji. Trudno bowiem uznać ogólnikowe stwierdzenia, że decyzja organu I instancji nie była prawidłowo uzasadniona, za wyczerpanie przesłanek, o jakich mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Wymogów tych nie spełnia również wskazanie, że organ I instancji nie dokonał obliczenia współrzędnych punktów granicznych, wyznaczając przebieg granicy działki, skoro równocześnie organ odwoławczy uchylił się od dokonania oceny, czy w ogóle w tym postępowaniu, a jeżeli tak, to w jakim trybie i w oparciu o jakie przepisy, możliwym jest ujawnienie w ewidencji zamienionego przebiegu wschodniej granicy działki nr [...]. Reasumując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że uchylając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 2 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku oraz rozważyć dopuszczalność wprowadzenia w niniejszym postępowaniu zmian dotyczących przebiegu granic. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło