II SA/Po 232/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-10-10

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie nierozwieralnego okna z przezroczystą szybą w ścianie budynku mieszkalnego, w miejscu istniejącego wcześniej okna, stanowi wykonanie obowiązku zastąpienia okna nierozerwalnym naświetlem, zgodnie z decyzją organu nadzoru budowlanego?
Ratio decidendi
Wykonanie nierozwieralnego okna z przezroczystą szybą nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku zastąpienia okna nierozerwalnym naświetlem. Okno, nawet nieotwieralne, nadal pełni funkcję okna, a nie naświetla, które powinno być wykonane z materiałów przepuszczających światło, ale nie stanowiących okna w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą wykonanie obowiązku i nakazał doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu okiennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zastąpienie okna w budynku mieszkalnym nierozerwalnym naświetlem. Organ pierwszej instancji uznał obowiązek za wykonany, stwierdzając zastąpienie okna nierozerwalnym naświetlem. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, nakazując zamurowanie otworu okiennego, uznając, że wykonano jedynie nieotwieralne okno z przezroczystą szybą, a nie naświetle. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i błędną interpretację prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2018 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego; oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.) stwierdził wykonanie przez A. i S. G. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] położonej w G. obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] 2016 r. nr [...] dotyczącej zastąpienia okna w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki nr [...] nierozerwalnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego PINB ww. decyzją z dnia [...] 2016 r. nałożył na dysponujących nieruchomością [...] i S. G. obowiązek zastąpienia okna w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki nr [...] nierozerwalnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Termin wykonania robót określono na 28 kwietnia 2017 r. Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] W trakcie oględzin w dniu 1 czerwca 2017 r. ustalono, że inwestorzy wykonali nierozerwalne naświetle o wymiarach 86 x 109 cm w pomieszczeniu kuchennym od strony płd-wsch. w miejscu istniejącego okna, spełniając obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] 2016 r. Organ zaznaczył, że w dniu 9 maja 2017 r. strony postępowania M. R., H. D. i M. W. wyrazili opinię co do wykonanych prac, wskazując, że wykonane naświetle ma przezroczyste szyby. Odnośnie powyższego PINB stwierdził, że żaden przepis, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, dalej: rozporządzenie) nie narzuca wykonania naświetli nieprzezroczystych, a tym samym brak jest możliwości wydania takiego nakazu przez organ nadzoru budowlanego. Ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być rozstrzygane na drodze cywilnej. J. R. i H. D. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji PINB zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego – art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że nałożone na inwestorów obowiązki zostały wykonane, w sytuacji, gdy w ścianie pokoju od strony płd.-wsch. tj. od strony dz. [...] znajduje się w dalszym ciągu w odległości 3 m od granicy otwór okienny z przezroczystymi szybami, o nieznanej odporności mechanicznej i ogniowej, który to stan rażąco narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a także prawo własności i prawo do prywatności odwołujących, - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 oraz art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na nieprawidłowej kwalifikacji wykonanego przez inwestorów elementu konstrukcji w ścianie pokoju od strony płd.-wsch. tj. od strony działki [...] jako "naświetla", gdy tymczasem jest to przeszklony, nierozwieralny "otwór okienny" z całkowicie przezroczystymi szybami, a jedyna różnica pomiędzy stanem poprzednim tj. przed nałożeniem orzeczonych obowiązków to fakt jego nierozerwalności, a także - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z § 232 pkt 6 rozporządzenia poprzez brak ustalenia i oceny, czy wykonane przez inwestorów okno spełnia klasę odporności ogniowej EI30 lub E30. Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, względnie zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że orzeczone obowiązki nie zostały wykonane. Rozpatrując odwołanie WWINB decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie przepisu art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazał [...] i S. G. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pomieszczenia kuchennego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w G. , od strony płd-wsch. poprzez zamurowanie otworu okiennego. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. i następnie wskazał, że PINB decyzją z dnia [...] 2016 r. nałożył obowiązek w oparciu o ww. przepis. WWINB przytoczył art. 51 ust. 3 p.b., by wskazać, że podczas kontroli PINB ustalił, że określony ww. decyzją obowiązek został wykonany. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym jeśli chodzi o znaczenie wyrażeń "otwory", "otwory okienne" i "okna" użytych w § 12 ust. 3 i ust. 6 oraz § 57 ust. 2 rozporządzenia, to zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, że gdy nie ma w tekście prawnych definicji legalnych interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba, że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń, stwierdzić trzeba, że w przepisach użyto wyrazów i zwrotów tożsamych. Przyjmuje się, że otwory w ścianie budynku wypełnione przezroczystymi przegrodami zapewniającymi dostęp światła dziennego oraz widok pełnią niewątpliwie taką samą funkcję jak okna, czy też otwory okienne. Kwestia braku otwieralności takich okien nie może mieć znaczenia dla oceny ich charakteru na gruncie § 12 rozporządzenia. Także tradycyjne okna mogą mieć charakter okien, które są otwieralne. Wykładnię taką potwierdza treść innych unormowań rozporządzenia, które w § 38, § 106 ust. 2 pkt 2, czy § 147 ust. 2 wskazuje na istnienie otwieranych okien, jak i okien nieotwieranych. WWINB zauważył, że podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 476/16 w sprawie dotyczącej innych okien w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Sąd ten wskazał, że "... kwestia kwalifikacji technicznej ściany, w której ma się znaleźć otwór wypełniony materiałem przepuszczającym światło - rzeczone naświetle, została należycie wyjaśniona przez WWINB, z odwołaniem się do problematyki branżowej oraz stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, że sformułowanie zawarte w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji ("nierozwieralne naświetle") jest pojęciem zrozumiałym, wskazując na najistotniejsze cechy materiału, z którego miały zostać wykonany ten element ściany. Inwestorzy (projektant, wykonawca robót) mają w tym względzie pewną swobodę wyboru spośród rozwiązań oferowanych na rynku materiałów budowlanych. Trafnie WWINB zaznaczył, że najistotniejsze jest, aby zastosowany został materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, który będzie spełniał wymaganą odporność ogniową, a zarazem aby element ten był nierozwieralny (nieotwieralny). Trafnie też WWINB uznał za nieuzasadnione organ obawy M. L., że wykonanie "samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb będzie stanowiło o wykonaniu decyzji". Stanowisko organów nadzoru budowlanego jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zezwala inwestorowi na pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowany elementem, który byłby w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem." Mając powyższe na uwadze WWINB uznał, że wykonania nieotwieranego okna nie można uznać za wykonanie obowiązków nałożonych decyzją PINB z dnia [...] 2016 r. Stwierdził, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym w miejscu istniejącego obecnie otworu okiennego istniały niegdyś dwa małe okna, widoczne na fotografii okazanej PINB w dniu 26 października 2016 r. przez odwołujących. Z oświadczenia poprzedniego właściciela budynku, który zamieszkiwał w nim w latach 1988-2004 wynika, że dokonał on w okresie władania obiektem przebudowy polegającej na likwidacji w pomieszczeniu kuchennym dwóch małych okienek typu gospodarczego na jedno o podobnym przeszkleniu. W związku z tym WWINB przyjął, że wykonanie jednego okna miało miejsce w latach 1993-2005, a z racji tej, że zdjęcie opatrzone jest datą 22 czerwca 1997 r., najbardziej prawdopodobną datą wykonania okna był okres pomiędzy 22 czerwca 1997 r. a 2005 r., gdyż dokumentacja projektowa do decyzji Starosty [...] z dnia 28 kwietnia 2005 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] wykazuje istniejące 1 okno. Dlatego WWINB przyjął, że skoro 2 małe otwory okienne istniały w czasie dokonania podziału nieruchomości to ich istnienie było dopuszczalne w tym kształcie wraz z istnieniem obiektu. Wykonanie jednego otworu okiennego w miejsce dwóch otworów okiennych oznacza, że inwestorzy utracili niejako przywilej wynikający z podziału nieruchomości polegający na możliwości posiadania otworów okiennych niezgodnych z warunkami technicznymi. Fakt ten oznacza też zdaniem organu II instancji, że nie jest możliwe nakazanie literalnie przywrócenia do stanu poprzedniego ściany pomieszczenia kuchennego, w której wykonano otwór okienny w miejscu małych otworów okiennych, bowiem oznaczałoby to zaaprobowanie stanu niezgodnego z warunkami technicznymi. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem może oznaczać jedynie konieczność zamurowania otworu okiennego w pomieszczeniu kuchni od strony płd-wsch. A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję WWINB. Zarzuciła organowi II instancji: - naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez dokonanie interpretacji na niekorzyść strony normy prawnej pozostawiającej znaczne pole interpretacji i wątpliwości, skutkującej stwierdzeniem, że strona nie wykonała nałożonego obowiązku pomimo uznania przez organ I instancji, iż nałożony obowiązek został wykonany, - naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego, wobec ustalonego i niespornego stanu faktycznego wskazującego, że w miejscu obecnego nierozerwalnego naświetla, przed dokonaną bez wymaganego zgłoszenia przebudową, istniały pobudowane zgodnie z prawem dwa mniejsze otwory okienne; czyni to bezpodstawnym nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego, skoro stan, w którym istniała ściana bez otworów okiennych nigdy nie istniał, - naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez nałożenie bezwzględnego obowiązku zamurowania otworu okiennego, co narusza zasadę adekwatności, wobec możliwości ewentualnego uchylenia decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesną wytyczną precyzującą sposób wykonania obowiązku, co w świetle całokształtu materiału dowodowego uznać należy za działanie adekwatne przy założeniu, że interpretacja WWINB co do sposobu wykonania obowiązku jest prawidłowa. W ocenie skarżącej, powyższe winno być oceniane z uwzględnieniem, że skarżący nabyli budynek z istniejącym otworem okiennym wykonanym w miejscu istniejących wcześniej dwóch mniejszych otworów okiennych – usytuowanych w ścianie budynku zgodnie z prawem, z uwagi na okoliczność następczej zmiany granic nieruchomości (podziału), sytuującego budynek w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki; w ramach postępowania naprawczego inwestorzy wykonali nałożony obowiązek wykonania nierozwieralnego naświetla wg swojej najlepszej wiedzy i woli, w sposób akceptowany przez organ I instancji. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w sposób utrzymujący w mocy decyzję organu I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji, a także wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty od pełnomocnictwa. W motywach skargi podniesiono, że budzą zastrzeżenia działania organu odwoławczego, który w świetle znanych wątpliwości interpretacyjnych norm prawnych regulujących pojęcie "nierozwieralnych naświetleń", w całkowitej opozycji do działań PINB interpretującego w sposób odmienny zakres nałożonych na skarżących działań i uznającego nałożony obowiązek za wykonany przez skarżących, uchyla decyzję organu I instancji, wydając decyzję uchylającą i reformującą w sposób najbardziej dotkliwy dla skarżących. Działanie to nie tylko narusza podstawowe zasady kierujące postępowaniem administracyjnym, w tym w szczególności zasady nakazujące interpretację norm prawnych na korzyść strony, jak i zasadę budowania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w skutek wydawania orzeczeń reformujących decyzje I-instancyjne w sposób możliwie najbardziej dotkliwy dla strony. Zdaniem skarżącej nie można pominąć faktu, iż wszelkie działania inwestorów były wykonywane w oparciu o wydane decyzje w trybie naprawczym, podejmując działania zmierzające do wykonania nakazanego obowiązku zastąpienia istniejącego okna nierozbieralnym naświetlem o gabarytach istniejącego otworu okiennego. Mimo zaś wykonania nałożonych obowiązków w sposób akceptowany przez PINB organ odwoławczy zaskarżoną decyzją wprowadził rozwiązanie skrajnie bolesne dla skarżącej, choć mógł zastosować art. 138 § 2 k.p.a., określając jednocześnie organowi I instancji wytyczne w przedmiocie wykładni przepisów. Skarżąca podkreśliła, że decyzja PINB z [...] 2016 r. nakazywała zastąpienie okna w ścianie pomieszczenia kuchennego nierozwieralnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. Decyzja nie precyzowała z jakich materiałów winno zostać wykonane to naświetle. Również WWINB utrzymując tę decyzję w mocy (decyzja z [...].2017 r.) nie sprecyzował tegoż. Choć w uzasadnieniu decyzji wskazał na wymagania odnoszące się do stosowanych materiałów wypełniających otwory przepuszczających światło, jednakże rozważania te, na podstawie § 232 pkt 1, 2 i 6 rozporządzenia, nie mogą mieć odniesienia do stanu faktycznego sprawy. Skarżąca wskazała, że § 232 rozporządzenia odnosi się do wymagań stawianych elementom oddzielenia przeciwpożarowego. Tymczasem nie ma podstaw, aby ściana, w której obecnie znajduje się naświetle pomieszczenia kuchennego była ścianą przedzielenia przeciwpożarowego. Skarżącej nie są również znane przepisy, z których wynikałby obowiązek, aby w ścianie tej instalować wypełnienie spełniające odpowiednie kryteria odporności ogniowej. Wskazano, że budynek powstał zgodnie z przepisami prawa, a stan zbliżenia do granicy działki na odległość mniejszą niż 4 m powstał w wyniku podziału geodezyjnego dokonanego w 1993 r. Fakt ten może co najwyżej świadczyć o wadliwości decyzji podziałowej, lecz nie można z tego tytułu wyprowadzać wniosku, że wskutek dokonanego podziału ściana budynku, a zatem i cały budynek posiada wadę, bowiem nie odpowiada przepisom rozporządzenia, w tym co do wymogów przeciwpożarowych. W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2018 r. pełnomocnik J. R. i H. D. wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że przepisy art. 7a i art. 7b k.p.a. zostały dodane do k.p.a. na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 roku (Dz. U. poz. 935) zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie zaś art. 16 ustawy zmieniającej k.p.a. przepisy, których naruszenie zarzucono w skardze znajdują zastosowanie do postępowań, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem 1 czerwca 2017 r. Tymczasem, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte jeszcze w 2016 r. W dalszej części rozważań przywołano argumentację tożsamą do podanej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Na rozprawie sądowej w dniu 10 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej podał, że zamurowanie okien będzie sprzeczne z warunkami technicznymi i z § 57 rozporządzenia, a nadto nigdy zamurowane nie były. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako bezzasadną należało oddalić. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WWINB z dnia [...] 2018 r., którą uchylono zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] 2017 r. stwierdzającą wykonanie przez inwestorów [...] i S. G. obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. (polegającego na zastąpieniu okna w ścianie pomieszczenia kuchennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w [...], od strony płd-wsch. tj. od strony działki nr [...] nierozerwalnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego) i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazano [...] i S. G. doprowadzenie do stanu poprzedniego ściany pomieszczenia kuchennego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...], od strony płd.-wsch. poprzez zamurowanie otworu okiennego. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 51 ust. 3 p.b., zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Istotą rozstrzygnięcia na podstawie powołanego wyżej przepisu jest stwierdzenie, czy osoby do tego zobowiązane wykonały obowiązek nałożony nań na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. W niniejszej sprawie obowiązek ten został określony w decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. (utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia [...].2017 r.) jako "zastąpienia okna w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki nr [...] nierozerwalnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem." Termin wykonania robót określono na 28 kwietnia 2017 r. Powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. jako niezaskarżone do sądu administracyjnego stały się prawomocne. Organom nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 51 ust. 3 p.b., podlegała weryfikacji kwestia wykonania ww. obowiązku przez Państwo Goszczyńskich. Organy I i II instancji odmiennie oceniły, czy [...] i S. G. faktycznie wykonali obowiązku określony decyzją PINB z [...] 206 r. PINb uznał, że zastąpili oni okno w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony płd-wsch. nierozerwalnym naświetlem o tych samych co okno gabarytach. WWINB zaś stwierdził, że w rzeczywistości Państwo Goszczyńscy zastąpili dotychczasowe okno innym nieotwieralnym oknem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego. Należy w pełni podzielić pogląd prawny wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II 467/16 odnoszący się do przedmiotowej kwestii wykonania obowiązku zastąpienia okna nierozwieralnym naświetlem. Zaznaczyć przy tym należy, że ów wyrok, jak słusznie dostrzegł WWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, został wydany w stanie faktycznym odnoszącym się do tego samego obiektu, który dotyczy niniejszej sprawy, a jedynie co do innych otworów okiennych. W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, że przedstawienie oceny dotyczącej kwestii bezpieczeństwa pożarowego nie konwaliduje naruszenia przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Uznał, że niemożliwe jest uznanie, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej. Wykonie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej nr [...] w sposób oczywisty narusza właśnie powołany przepis. Wyjaśniono, że zachowanie odległości, jak i warunków konstrukcyjno-materiałowych wymaganych przez przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273 rozporządzenia) co do zasady nie zastępuje wymogów związanych z odległością budynku od granicy sąsiedniej działki budowlanej. W istocie wzajemna lokalizacja budynków względem siebie, jak i względem granic sąsiednich działek budowlanych stanowi wypadkową zastosowania obydwu rodzajów przepisów techniczno-budowlanych. Wobec tego fakt, że wykonane roboty budowlane nie stanowią zagrożenia pożarowego nie mógł przekreślić wymagań wynikających z przepisu § 12 rozporządzenia. Sąd wyjaśnił, że zastosowanie przepisów § 271 rozporządzenia nie ma w ogóle związku z graniczeniem ze sobą działek budowlanych, na których znajdują się budynki. Decydujące znaczenie ma wyłącznie odległość pomiędzy samymi budynkami, nie zaś odległość od granicy, która ma z kolei znaczenie przy zastosowaniu przepisów § 12 i § 272 rozporządzenia. Dalej Sąd stwierdził, że dopuszczalne jest zastąpienie otworu okiennego odpowiednim wypełnieniem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie pustakami szklanymi. Wypełnienie takie zajmie mniej niż 10% powierzchni ściany budynku, co też pozostaje w zgodzie z przywołanymi przez organy przepisami technicznymi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W tych warunkach rozbudowany budynek będzie zwrócony w kierunku granicy sąsiedniej działki ścianą bez otworów okiennych w odległości ponad 3 m, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W ten sposób pomieszczenie nie zostaje pozbawione dostępu do światła naturalnego w rozumieniu przepisu § 57 ust. 1 rozporządzenia. Sąd zważył, że zobowiązanie do wykonania nierozwieralnego naświetla spowoduje, że pomieszczenie to będzie miało dostęp do światła dziennego, wymagany dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 ust. 1 rozporządzenia), a jednocześnie zlikwidowany zostanie otwór okienny i spełnione zostaną wymogi przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Zdaniem Sądu co najistotniejsze z punktu widzenia prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sformułowanie "nierozwieralne naświetle" jest pojęciem zrozumiałym, wskazując na najistotniejsze cechy materiału, z którego miały zostać wykonany ten element ściany. Inwestorzy (projektant, wykonawca robót) mają w tym względzie pewną swobodę wyboru spośród rozwiązań oferowanych na rynku materiałów budowlanych. Najistotniejsze jest, aby zastosowany został materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, który będzie spełniał wymaganą odporność ogniową, a zarazem aby element ten był nierozwieralny (nieotwieralny). Nie będzie stanowić wykonania obowiązku pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowanego elementu, który byłby w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem. Ścianę, w której znajdują się "przeszklenia" wykonane z luksferów czy innego materiału przepuszczającego światło, a posiadającego odpowiednia odporność mechaniczną oraz ogniową należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia. Wypełnienie otworów w ścianie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jest częścią ściany, a nie oknem. Ścianę, w której znajdują się tego rodzaju przeszklenia należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Trafnie też na gruncie aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego WWINB stwierdził, że jeśli chodzi o znaczenie wyrażeń "otwory", "otwory okienne" i "okna" użytych w § 12 ust. 3 i ust. 6 oraz § 57 ust. 2 rozporządzenia, to zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, że gdy nie ma w tekście prawnych definicji legalnych interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba, że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń, stwierdzić trzeba, że w przepisach użyto wyrazów i zwrotów tożsamych. Przyjmuje się, że otwory w ścianie budynku wypełnione przezroczystymi przegrodami zapewniającymi dostęp światła dziennego oraz widok pełnią niewątpliwie taką samą funkcję jak okna, czy też otwory okienne. Kwestia braku otwieralności takich okien nie może mieć znaczenia dla oceny ich charakteru na gruncie § 12 rozporządzenia. Także tradycyjne okna mogą mieć charakter okien, które są otwieralne. Wykładnię taką potwierdza treść innych unormowań rozporządzenia, które w § 38, § 106 ust. 2 pkt 2, czy § 147 ust. 2 wskazuje na istnienie otwieranych okien, jak i okien nieotwieranych. W związku z powyższym nie można było, jak prawidłowo uznał organ II instancji, że zastąpienie przez [...] i S. G. dotychczasowego okna w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony płd-wsch. tj. od strony działki nr [...] oknem nieotwieralnym, z przezroczystą szybą, nie świadczy o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. Nieotwieralne okno z przezroczystą szybą jest bowiem nadal oknem, a nie nierozerwalnym naświetlem. W świetle tego twierdzić należy, że słusznie WWINB uznał, że [...] i S. G. nie wykonali obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] 2016 r., albowiem nie wykonali obowiązku zastąpienia okna w ścianie pomieszczenia kuchennego od strony płd-wsch. (od dz. nr [...]) nierozerwalnym naświetlem, z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. W miejscu tym znajduje się nierozwieralne okno z przezroczystą szybą, nie będące nierozwieralnym naświetlem. Na uwagę zasługuje, że zarówno Państwu Goszczyńskim, jak i organowi I instancji znana była wykładnia pojęcia "okna" i "nierozerwalnego naświetla" zaprezentowana przez Sąd w ww. wyroku z dnia z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II [...], który dotyczył tegoż samego budynku. Nie sposób więc znaleźć zrozumienie wobec działań [...] i S. G., którzy pomimo jasno sformułowanej decyzji PINB z dnia [...] 2016 r., popartej następnie decyzją WWINB z dnia [...] 2017 r. dającą wykładnię w zakresie właściwego rozumienia obowiązków ciążących na właścicielach budynku oraz powołanego wyżej wyroku Sądu, wykonali roboty jawnie nieodpowiadające wymogom § 12 rozporządzenia poprzez zastąpienia okna nierozwieralnym naświetlem. Zważyć należy, że przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nie pozostawia organom nadzoru budowlanego swobody w zakresie rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia, że określony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. nie został wykonany. W takiej sytuacji obligatoryjnie należy orzec albo nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro stan faktyczny w niniejszej sprawie był jednoznaczny i nie pozwalał organowi odwoławczemu na uznanie, że [...] i S. G. wykonali ciążących na nich obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] 2016 r., prawidłowo WWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję PINB z dnia [...] 2017 r., która błędnie stwierdzała wykonanie tychże obowiązków i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. nakazał im doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem ściany pomieszczenia kuchennego przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony płd-wsch. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że przedmiotowe okno powstało w miejsce dotychczasowych dwóch małych okienek gospodarczych w okresie pomiędzy 22 czerwca 1997 r. a 2005 r. tj. po wykonaniu fotografii, na której widnieją jeszcze dwa małe okienka (22.06.1997 r.) a wykonaniem dokumentacji projektowej celem uzyskania pozwolenia na rozbudowę budynku (2005 r.). Jednocześnie organ uwzględnił podział nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek i stwierdził słusznie, że skoro dwa małe okna istniały w czasie dokonania podziału nieruchomości to ich istnienie wówczas było dopuszczalne w tym kształcie, lecz wykonanie jednego otworu okiennego w miejsce dotychczasowych dwóch okienek stanowiło już naruszenie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Dlatego działanie organu faktycznie prowadzi nie do przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego w dosłownym tego pojęcia znaczeniu, lecz doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Przy dokonanym podziale nieruchomości i położeniu przedmiotowego budynku w świetle § 12 ust. 1 rozporządzenia niedopuszczalne byłoby nakazanie przywrócenie poprzednio istniejących w ścianie płd.-wsch. obiektu w pomieszczeniu kuchennym dwóch małych okienek gospodarczych. Słusznie więc doprowadzenie do stanu poprzedniego musi oznaczać konieczność zamurowania otworu okiennego w pomieszczeniu kuchennym. Sąd równocześnie nie podzielił zarzutu strony skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7a i art. 7b k.p.a. Przepisy te nie znalazły w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem zostały dodane do k.p.a. na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 roku (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej k.p.a. powołane przepisy znajdują zastosowanie do postępowań, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem przed dniem 1 czerwca 2017 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zaś wszczęte przed tą datą. Na marginesie zważyć należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie pojawiły się wątpliwości co do treści normy prawnej. Reasumując, uznawszy, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę A. G. oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło