II SA/Po 2336/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-17

Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Makosz Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony w trakcie postępowania, ma zastosowanie do funkcjonariusza, przeciwko któremu akt oskarżenia wniesiono przed wejściem w życie tego przepisu, jeśli postępowanie o zwolnienie ze służby zostało wszczęte po jego wejściu w życie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony z dniem 10 sierpnia 2003 r., ma zastosowanie do funkcjonariusza, przeciwko któremu akt oskarżenia wniesiono przed tą datą, jeśli postępowanie o zwolnienie ze służby zostało wszczęte po tej dacie. Kluczowe jest ustalenie momentu wszczęcia postępowania administracyjnego, które w tym przypadku nastąpiło z dniem wydania pierwszej decyzji przez organ administracji, a nie z dniem wniesienia aktu oskarżenia.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej zwolnił M. K. ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, który przewiduje zwolnienie w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo. Akt oskarżenia przeciwko M. K. został wniesiony w 2001 r., jednak przepis ten wszedł w życie 10 sierpnia 2003 r. Skarżący argumentował, że postępowanie powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych, ponieważ akt oskarżenia wniesiono przed wejściem w życie nowej regulacji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że postępowanie o zwolnienie ze służby zostało wszczęte po wejściu w życie przepisu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr) Sędziowie NSA Ewa Makosz Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w[...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. [...] na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm. - dalej uosc) z dniem 31 sierpnia 2003 r. zwolnił M. K. ze służby. Uzasadniając wskazano, że zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 1 pkt 8a uosc, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. W dniu 9 marca 2001 r. Prokuratura Okręgowa [...] w [...] skierowała do Sądu Rejonowego [...] akt oskarżenia ([...]) przeciwko M. K. oskarżonemu o czyn z art. 271 § 3 kk. W przewidzianym ustawą terminie skarżący wniósł odwołanie w którym podniósł, iż pkt 8a art. 25 ust. 1 uosc został dodany na mocy art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122 - dalej ustawy o zmianie ustawy) i wszedł w życie dnia 10 sierpnia 2003 r. Zgodnie z art. 3 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie celnej, postępowania wszczęte i nie zakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Akt oskarżenia przeciwko M. K. został wniesiony 9 marca 2001 r., a zatem w opinii skarżącego, postępowanie przeciwko niemu wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ wskazał, iż regulacja zawarta w art. 25 ust. 1 pkt 8a uosc została wprowadzona ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, która weszła w życie 10 sierpnia 2003 r. Z tą datą postanowienia znowelizowanego art. 25 dotyczą wszystkich funkcjonariuszy celnych, niezależnie od daty wniesienia aktu oskarżenia. Art. 3 ustawy o zmianie ustawy (...) nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby zostało wszczęte z dniem wydania decyzji, a zatem nastąpiło po dacie wejścia w życie wskazanych przepisów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie do służby na dotychczasowych warunkach oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się na argumenty przedstawione w odwołaniu do organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i do tych jedynie kwestii ograniczają się rozważania Sądu w sprawie objętej skargą. Bezspornym jest, iż [...] r. przeciwko M. K. został wniesiony akt oskarżenia. M. K. oskarżono o czyn z art. 271 § 3 kk, tj. o to, że w dniu [...] r. na przejściu granicznym w [...], będąc zatrudnionym na stanowisku kontrolera celnego w Urzędzie Celnym w [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poświadczył nieprawdę w dokumencie wywozu SAD poprzez potwierdzenie dokonania odprawy wywozowej za granicę towaru w postaci tkaniny bawełnianej, w wyniku czego spółka z o.o. [...] uzyskała z tytułu eksportu towaru zwrot podatku VAT, podczas gdy fakt wywozu tkanin nie nastąpił. Z dniem 10 sierpnia 2003 r. w ustawie o Służbie Celnej wprowadzono zmianę poprzez dodanie do art. 25 w ust. 1 po pkt 8 pkt 8a stanowiącego, iż funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego (art. 2 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy). Jedynie postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegały rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ustalenie, kiedy nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia M. K. ze służby. W ocenie Sądu bowiem, skarżący błędnie wskazuje, iż w jego sytuacji znajduje zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy, w związku z faktem, iż akt oskarżenia przeciwko niemu wniesiono do sądu [...] r., a więc na długo przed wejściem życie pkt. 8a art. 25 ust. 1 uosc. Do postępowania o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 81 uosc). W przypadku gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę określonego obowiązku lub cofnięcie uprzednio przyznanego uprawnienia, regułą jest wszczęcie postępowania z urzędu. Przepisy kpa nie określają jednoznacznie zdarzenia, z którym należałoby wiązać datę wszczęcia postępowania z urzędu. W orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, że ustalając datę wszczęcia postępowania należy wziąć pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji na zewnątrz w stosunku do strony (W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 120). Za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt III SA 7955/98). Pierwszą czynnością organu administracyjnego w postępowaniu w sprawie zwolnienia M. K. ze służby celnej, dokonaną na zewnątrz było wydanie decyzji w dniu [...] r. Postępowanie wszczęto więc po wejściu w życie zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej. Postanowienia znowelizowanego art. 25 dotyczyły w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji wszystkich funkcjonariuszy celnych niezależnie od daty wniesienia przeciwko nim aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Z akt sprawy, a także oświadczeń skarżącego wynika, iż w dacie wydania decyzji przez organ I instancji ziściły się przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 8a uosc. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie. A w tak ustalonych okoliczności faktycznych została dokonana prawidłowa subsumpcja prawna tj. organ zastosował właściwy przepis, który winien był zastosować oraz dokonał prawidłowej wykładni zastosowanego prawa. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska /-/ E. Makosz-Frymus KP/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło