II SA/Po 235/18

Dnia 30 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] 2017 r., [...] w przedmiocie skierowania odwołującego się na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Dnia 4 sierpnia 2017 r. do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta P. wpłynął wniosek Komendy Miejskiej Policji w E. z dnia 24 lipca 2017 r., [...] o skierowanie A. M. na badania lekarskie z powodu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia jako osoby kierującej pojazdami. Wskazano, że dnia 22 lipca 2017 r. około godziny 20:20 do miejscowości [...] przez osobę trzecią został wezwany funkcjonariusz Policji. Osoba wzywająca była zaniepokojona zachowaniem kierującego pojazdem marki [...] [...], którym był A. M.. Do wniosku została dołączona notatka służbowa sporządzona 22 lipca 2017 r. przez [...] D. K. Komendy Miejskiej Policji, Wydziału Ruchu Drogowego E. (wezwanego do kierującego pojazdem). W notatce zapisano, że podczas przeprowadzonej kontroli drogowej A. M. nielogicznie odpowiadał na pytania, a kontakt z nim był ograniczony; nie wiedział on także gdzie się znajduje i w jakich okolicznościach znalazł się w miejscowości [...]. Interweniujący funkcjonariusz stwierdził, że kierujący pojazdem nie jest zdolny do bezpiecznego prowadzenia pojazdu, zasugerował więc przerwanie jazdy oraz skontaktował się z żoną A. M., która stwierdziła, że choruje on na [...], a tego dnia powinien znajdować się w miejscowości [...]. Wezwane na miejsce pogotowie ratunkowe przewiozło skarżącego do [...] Szpitala [...] w [...], gdzie został zatrzymany na obserwację. Wszystkie przeprowadzone badania wykazały wyniki w normie, a A. M. wypisał się kolejnego dnia na żądanie. Pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r., [...] Prezydent zawiadomił A. M. wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania go na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzją z dnia [...] 2017 r., [...] Prezydent, na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (na datę rozstrzygnięcia tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 138, dalej "u.k.p."), skierował A. M. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W odwołaniu A. M. wskazał – odnosząc się do zdarzenia z 22 lipca 2017 r. - że osobiście poprosił osobę trzecią o wezwanie pogotowia ratunkowego, które pojawiło się przed policją. Skarżący wskazał, że od [...] lat kieruje pojazdami i nigdy nie miał wypadku drogowego, a zaistniała sytuacja był jednorazowym incydentem spowodowanym długą jazdą. Podkreślił także, że nie ma on żadnych problemów zdrowotnych, które mogą wpływać na kierowanie pojazdem. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") utrzymało decyzję Prezydenta w mocy. Wskazało, że przedstawione przez Komendę Policji zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego są uzasadnione. Przedstawione fakty oraz potwierdzenie skarżącego w odwołaniu wystąpienia u niego opisanej przez Policję niedyspozycji zdrowotnej, mieszczą się w zastrzeżeniach o których mowa w art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b u.k.p. Organ uznał, że nie posiada wiedzy do merytorycznego oceniania, czy stan zdrowia kierowcy jest przeszkodą do prowadzenia pojazdu, dlatego uzasadnionym jest wystąpienie o opinię Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Kolegium stwierdziło, że skierowanie na badania lekarskie jest niezbędne dla zabezpieczenia bezpieczeństwa skarżącego oraz innych uczestników ruchu drogowego. A. M. pismem z dnia 31 stycznia 2018 r. wniósł skargę domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że chwilowa niedyspozycja zdrowotna była spowodowana tylko zmęczeniem, co jest potwierdzone poprawnymi wynikami badań, które zostały przeprowadzone po incydencie w Szpitalu w [...]. Zwrócił także uwagę, że organ pierwszej instancji nie wykonał żadnych samodzielnych ustaleń w sprawie i ograniczył się wyłącznie do powołania informacji przekazanych przez Komendę Policji. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie uzasadniając, że niedyspozycja zdrowotna A. M. wystąpiła w trakcie kierowania pojazdem, co mogło wpłynąć na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Organ powtórnie wskazał, że nie ma uprawnień do merytorycznego określenia, czy było to jednorazowe, incydentalne pogorszenie stanu zdrowia czy następstwo złego, stałego stanu zdrowia kierowcy. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie jest potwierdzeniem, że jest on osobą zdolną do kierowania pojazdem pod względem fizycznym i psychicznym (art. 3 ust. 1 u.k.p.). Dnia 25 lutego 2018 r. do akt organu pierwszej instancji złożono nadane przez [...] Centrum Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie z dnia 9 stycznia 2018 r., [...] o istnieniu u A. M. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Dnia 11 maja 2018 r. Kolegium nadesłało do akt sądowych orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 27 kwietnia 2018 r., [...] wydane w trybie odwoławczym od orzeczenia [...] Ośrodka Medycyny Pracy. Stwierdzono w im także istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. W toku rozprawy A. M. wyjaśnił, że jednorazowe zdarzenie (zatrzymanie, które miało miejsce 22 lipca 2017 r. – uw. Sądu) nie może być podstawą do skierowania na badania lekarskie. Zdarzenie to było wynikiem wyjątkowego zmęczenia związanego z wyjazdem w miejsce, w którym skarżący nie był [...] lat. Nie było natomiast spowodowane chorobą. Skarżący wyjaśnił, że przyczyną uznania, że jest niezdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych były [...], przy czym zaznaczył, że [...] leczy się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Sąd wskazuje, że wysłuchał i przyjął ze zrozumieniem wyjaśnienia A. M. przedstawione w trakcie rozprawy w dniu 30 maja 2018 r. Sąd zaznacza, że rozstrzygając sprawę miał na względzie, że zdarzenie, które spowodowało wszczęcie postępowania (pogorszenie stanu zdrowia skarżącego podczas podróży) było dla niego nieprzyjemne, wiązało się z silnymi emocjami i zmęczeniem oraz że skarżący generalnie czuje się na siłach, aby prowadzić pojazdy mechaniczne. Sąd zaznacza jednak, że celem postępowania dotyczącego skierowania kierowcy na badanie lekarskie jest obiektywna weryfikacja jego stanu zdrowia przez uprawionego do tego specjalistę. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Z kolei stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Wydanie decyzji w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza ich wysokie prawdopodobieństwo (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1051/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa nie precyzuje dokładnie, jakie zastrzeżenia mogą być podstawą do skierowania osoby na badania lekarskie. Należy uznać więc, że stwierdzenie "uzasadnione" zostało użyte przez ustawodawcę w celu umożliwienia indywidulnej interpretacji konkretnego przypadku i w celu zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W ocenie Sądu przenosząc powyższe na grunt sprawy należy uznać, że ustalenia poczynione przez organy obu instancji są prawidłowe. Sąd nie ma wątpliwości, że zdarzenie takie jak złe samopoczucie kierowcy podczas podróży (objawiające się w [...]) i wymagające interwencji karetki pogotowia świadczy o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skierowanie kierowcy na badania lekarskie jest zasadne już wówczas, gdy występuje prawdopodobieństwo, że zły stan zdrowia kierującego może być przeciwskazaniem do prowadzenia pojazdu, nie jest więc wymagana pewność w tym zakresie. Takie rozstrzygnięcie może wydać tylko osoba do tego uprawniona, którą jest lekarz odpowiedniej jednostki. Należy jednocześnie podkreślić, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest, sama w sobie, stwierdzeniem braku możliwości kierowania pojazdami, a jedynie pełni funkcję nakazu wyjaśnienia istniejących w tym zakresie uzasadnionych zastrzeżeń. Badanie ma na celu więc zweryfikowanie, czy wątpliwości organu są uzasadnione. Skarżący twierdzi, że jego problemy zdrowotne nie wpływają na zdolność kierowania pojazdem, ponieważ leczy on [...]. Subiektywne przekonanie A. M. nie pozwala jednak przejść organom do porządku nad faktem, że u skarżącego obiektywnie doszło do incydentalnego pogorszenia jego stanu zdrowia, w tym [...], a do tego nastąpiło to podczas podróży. Ubocznie Sąd zauważa, że nie bez znaczenia dla ogólnej oceny sprawy pozostaje fakt, że [...] Centrum Medycyny Pracy orzeczeniem lekarskim z dnia 9 stycznia 2018 r., [...] orzekło o istnieniu u A. M. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii, a orzeczenie to zostało w trybie odwoławczym utrzymane przez orzecznika Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 27 kwietnia 2018 r., [...] Orzeczenia obu jednostek potwierdzają tylko, że orzeczone skierowanie na badania lekarskie było usprawiedliwione. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta nie naruszają prawa. Skarga podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.").