II SA/Po 236/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-05
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie fermy norek, może zostać wydana bez uwzględnienia wszystkich aspektów oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi, w tym kwestii ucieczek zwierząt i uciążliwości zapachowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły oddziaływanie planowanej inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi, uwzględniając zarówno raport pierwotny, jak i jego uzupełnienie. Zastosowane środki zaradcze, w tym rozbudowane ogrodzenie, systematyczne usuwanie odpadów i przeniesienie płyty obornikowej, minimalizują potencjalne negatywne skutki. Uciążliwości zapachowe, choć nie są normowane prawnie, zostały uwzględnione poprzez nałożenie obowiązków dotyczących utrzymania czystości i monitoringu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi następców prawnych R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na rozbudowę fermy norek. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niepełnej oceny oddziaływania na środowisko, uciążliwości zapachowych, ucieczek norek oraz zastosowania nieobowiązujących przepisów. Postępowanie miało złożoną historię, w tym uchylenie wcześniejszego wyroku WSA przez NSA i zawieszenie postępowania z powodu śmierci skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi następców prawnych R. B. –H. B., A. B., M. B., S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia; oddala skargę
Wnioskiem z dnia 2 marca 2006 r., wniesionym w dniu 8 marca 2006 r., R. G. i A. D. zwrócili się do Wójta Gminy K. o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie fermy norek na działce nr [...] w miejscowości S., gmina K.. W uzasadnieniu wniosku podano, że inwestycja obejmuje rozbudowę funkcjonującej już fermy o 22 nowych pawilonów, zaplecza chłodniczego, zbudowanie dróg dojazdowych, wykonanie ogrodzenia fermy oraz obsadzenie fermy pasem zieleni. Przedsięwzięcie przewidziano do realizacji na działce nr [...] o powierzchni [...] m˛. Obecnie hodowla prowadzona jest z obsadą [...] matek, w wyniku zrealizowania planowanej rozbudowy nastąpi zwiększenie stada podstawowego do [...] matek, co doprowadzi do osiągniecia docelowej obsady (matki + małe) [...] sztuk norek i co odpowiada 150 Dużym Jednostkom Przeliczeniowym (DJP). W zakresie gospodarowania odpadami wytworzonymi w procesie hodowli norek podano, że przewidziano zainstalowanie płyty obornikowej (na etapie projektu budowlanego) o pojemności umożliwiającej systematyczne składowanie i wywożenie obornika. Lokalizację płyty przewidziano na działce nr [...] (t.I k. nr [...] akt administracyjnych – str. [...] wniosku). Do wniosku załączono mapę ewidencyjną obejmującą obszar objęty inwestycją oraz jego sąsiedztwo.
Postanowieniem z dnia 25.05.2007 r. (k. [...], t. [...]) Wójt Gminy K., po zasięgnięciu opinii Starosty [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (k. [...], t. [...]), nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek.
Raport o oddziaływaniu spornego przedsięwzięcia na środowisko sporządził biegły z listy Wojewody W. mgr inż. P. S. w lipcu 2007r. (k. [...], t. [...]). Jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie tytułowej Raportu, został on sporządzony dla przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji na działce nr [...]. Do raportu załączono decyzję z dnia 6 czerwca 2000 r., którą ustalono warunki zabudowy dla inwestycji – pobudowania pomieszczeń do hodowli norek – stado podstawowe [...] szt. matek na działce nr [...] wraz z załącznikiem graficznym do decyzji - mapą geodezyjną obejmującą działkę nr [...] oraz jej sąsiedztwo. Z ustaleń autora raportu wynika, iż ferma norek od północy graniczy z działką nr [...], stanowiącą drogę gminną. Od strony południowej działka nr [...] sąsiaduje z drogą wojewódzką, natomiast od strony wschodniej i zachodniej przylega do rowów melioracyjnych. Równocześnie wskazano, iż otaczające fermę od północy, wschodu i południa obszary stanowią tereny rolne. Po przeciwnej stronie drogi gminnej przyległej do dz. nr [...], znajduje się zwarta zabudowa wiejska. Z uwagi na lokalizację projektowanego obiektu nie stwierdzono występowania konfliktów społecznych ze względu na emisję zanieczyszczeń do powietrza. Do raportu załączono wyniki pomiarów emisji amoniaku wraz z graficznym przedstawieniem wynikiem rozkładu stężeń amoniaku dla poszczególnych wartości. Wyniki te omówiono przyjmując, że stężenia maksymalne dotrzymują wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 1 poz. 12 z 2003 r.). Stężenia amoniaku tworzone przez emisje z obornika znajdującego się na fermie poza granicami działki nr [...] spełniają standardy jakości powietrza – na podstawie wyników obliczone stężenia maksymalne dotrzymują wartości dopuszczalnych określonych w wskazanym rozporządzeniu. Autor raportu stwierdził, ze ferma będzie spełniać wszystkie wymagania określone przepisami ochrony powietrza. Oceniono oddziaływanie fermy na gospodarkę wodno-ściekową. Podano, że w skali roku przy obsadzie [...] matek przewiduje się uzyskanie około 150 ton odchodów, które magazynowane będą na kompostowniku, gdzie po rocznym leżakowaniu wykorzystywany będzie rolniczo jako nawóz na polach należących do właścicieli firmy. Załączono wyniki badań poziomu hałasu. Biegły stwierdził ponadto, że teren planowanej inwestycji położony jest poza granicami form ochrony przyrody, w tym poza obszarami NATURA 2000, a projektowane przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu na ten obszar, jak również na formy ochrony przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Wskazano, ze planowane przedsięwzięcie nie będzie źródłem konfliktów społecznych.
W toku postępowania Starosta [...] postanowieniem z dnia 23.06.2008 r. (k.[...], t. [...]) oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. z 27.06.2008 r. (k.[...], t. [...]) uzgodnili pozytywnie sporne przedsięwzięcie. Postanowienia uzgodnieniowe nie zostały skutecznie zaskarżone i mają walor ostatecznych.
W odpowiedzi na pismo Wójta z dnia 16.09.2008 r.(k.[...], t. [...]) przedstawione zostało Uzupełnienie do raportu (k.[...], t. [...]), opatrzone datą 06.10.2008 r. Uzupełnienie Raportu podpisane zostało przez obu inwestorów oraz opatrzone parafką P. S. - autora Raportu z lipca 2007 r. Przedłożony dokument zawiera ustalenia dotyczące magazynowania odchodów pochodzących od norek i związanej z tym emisji amoniaku, dezynfekcji klatek, eliminacji potencjalnych konfliktów społecznych. Zawiera szczegółowy opis przedsięwzięć, które w świetle podnoszonych przez mieszkańców S. mają wyeliminować kwestie konfliktowe – uciążliwości zapachowe oraz ucieczki norek z fermy. Zwiększono częstotliwość usuwania odpadów. Wskazano, że płyta obornikowa położona jest poza granicami działki na której zlokalizowana jest ferma. Jej lokalizację przewidziano na sąsiedniej działce, w odległości około 100 m od granicy działki nr [...]. Obie działki oddziela gminna droga polna. Płyta wyposażona zostanie w zbiornik na odcieki. Podano, że przyjmując procesy zachodzące w pryzmie podczas kompostowania ocenia się, że nie będzie ona uciążliwa dla otoczenia. Przyjęto dodatkowe zabezpieczenia mające wyeliminować ewentualne ucieczki zwierząt, poprzez ogrodzenie fermy betonowym płotem o wysokości 1,5-2 m i wpuszczonym w grunt na głębokość ok. 0,80 m. Wskazano, że przyjęte rozwiązania powinny zapobiec potencjalnym konfliktom społecznym. Załączono wyniki pomiarów emisji amoniaku oraz gazów. Omawiając wyniki tych pomiarów podano, że obliczone stężenia maksymalne dotrzymują wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002.
W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego odbyła się rozprawa administracyjna (k. [...], t. [...]), w toku której mieszkańcy S. i okolicznych podnosili kwestie uciążliwości związanych z funkcjonowaniem fermy. Wskazywano na uciążliwości zapachowe, wzrost ilości gryzoni, zagrożenie skażeniem gruntu i wód. R. B. podniósł kwestię ucieczek norek z fermy i podał, że on sam na terenie swojej działki złapał norkę (uciekinierkę z fermy). Ucieczki norek, a także uciążliwe sąsiedztwo fermy powodują, że wręcz niemożliwym stało się otwieranie okien oraz korzystanie z ogrodu. R. B. wskazał, iż fakt powtarzających się ucieczek norek z fermy potwierdzają również inni sąsiedzi tej inwestycji. Na rozprawie administracyjnej wskazano też, że pomimo pierwotnej akceptacji dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy norek, wobec spowodowanego jej funkcjonowaniem pogorszenia warunków życia, mieszkańcy sprzeciwiają się rozbudowie tej inwestycji.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 15.10.2008 r. ([...] – t[...] k. [...]) w odpowiedzi na skierowane do niego zapytanie poinformował organ, że lokalizacja płyty obornikowej na działce nr [...] została wskazana w pkt 5b wniosku o wydanej decyzji środowiskowej, lecz obowiązek przechowywania nawozów naturalnych na nieprzepuszczalnych płytach wchodzi z dniem 1 stycznia 2009 r., jednakże ferma w S. temu obowiązkowi nie podlega. Odchody zwierząt futerkowych stanowią odpad z rolnictwa. W sytuacji, gdy z odchodów takich po wymieszaniu ze słomą uzyskuje się kompost, a taki proces ma miejsce na fermie, to można go stosować jako nawóz. Podano, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 09.09.2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. Nr 165 poz. 1359 ze zm.) nie określa składników nawozowych występujących w glebach, stąd nie można w świetle obowiązujących przepisów określić stopnia skażenia tymi związkami miejsc pod klatkami oraz pod pryzmą obornika.
Ustalono, na podstawie pisma Spółdzielni Mieszkaniowej w R. z dnia 23.09.2008 r. ([...]), ilości wody dostarczonej do fermy w 2007 r. oraz w okresie od 01.01.2008 r. do 22.09.2008 r.
Z ustaleń organu wynika ponadto, iż dla przedmiotowej działki nr [...] plan zagospodarowania przestrzennego utracił ważność, a nowego nie uchwalono.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia 14 lipca 2009 r. Nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek na działce nr [...] w miejscowości S. gmina K. wraz z określoną we wniosku infrastrukturą. Podano, że przedsięwzięcie polega na rozbudowie fermy norek do docelowej obsady 150 DJP, a planowana rozbudowa przewiduje dobudowanie 14 pawilonów. Decyzja została wydana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4 oraz art. 56 ust. 2 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm. – dalej P.o.ś.) w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 – dalej ustawa z dnia 3 października 2008 r.), § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573) i art. 104 k.p.a. Organ wyjaśnił z jakich przyczyn miały zastosowanie przepisy P.o.ś. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie nowelizacji tej ustawy spowodowanej ustawą z dnia 3 października 2008 r. wskazując, że postępowanie w sprawie nie zostało prawomocnie zakończone do dnia wejścia w życie znowelizowanej ustawy.
W decyzji określono warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz zagrożenia dla terenów sąsiednich.
I tak określono, iż w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia (pkt II ppkt 2 decyzji) należy uwzględnić:
– ograniczenie uciążliwości zapachowych poprzez ciągły nadzór nad utrzymaniem czystości i porządku w klatkach norek i na drogach dojazdowych,
– systematyczne usuwanie odchodów spod klatek; 2 razy w miesiącu w okresie od czerwca do końca września, a w pozostałym okresie raz w miesiącu,
– podłoże pod klatkami należy szczelnie zaizolować, klatki ze zwierzętami winny być zadaszone,
– prowadzenie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej w oparciu o pisemne umowy,
– odcieki z płyty gnojowej oraz wody opadowe powstałe z odwodnienia płyt gnojowych należy odprowadzać do zbiornika bezodpływowego,
– prowadzeniem prawidłowej gospodarki odpadami,
– w trakcie prowadzenia hodowli należy zapewnić opiekę weterynaryjną oraz dokonywać dezynfekcji w celu wyeliminowania ewentualnych chorób czy epidemii,
– w celu zapobieżenia rozmnażaniu się owadów i grzybów konstrukcje pawilonów dla zwierząt należy zaimpregnować środkami grzybo- i owadobójczymi,
– zapewnić wentylację w pawilonach hodowli norek,
– stosować Dobrą Praktykę Rolniczą,
– stosować się do ustawy o nawozach i nawożeniu,
– prowadzić monitoring w celu wykluczenia zanieczyszczenia powietrza i środowiska gruntowo-wodnego,
– opracować plan działań awaryjnych,
– zapotrzebowanie na wodę ma zostać określone w pisemnej umowie,
– ograniczenie oddziaływanie inwestycji do granic działki.
Określono wymogi, które należy uwzględnić w projekcie budowlanym (pkt III decyzji):
– budowa szczelnej płyty do przechowywania odchodów w czasie kompostowania,
– pawilony norek winny zostać posadowione na podłożu betonowym, a klatki winny posiadać dwuspadowe zadaszenie,
– strefy wolnej od zabudowań pawilonami – 190 m od osi jezdni drogi powiatowej K.-P. nr [...],
– zainstalowania wylotów grawitacyjnych, zgodnie z projektem technicznym,
– drogi wewnętrzne należy zaprojektować jako utwardzone betonem,
– część hodowlana fermy winna zostać ogrodzona z pełnych płyt betonowych uniemożliwiających przedostanie się zwierząt poza obszar fermy, wystawionym min. 1,6-2m ponad poziom terenu i zapuszczonym w ziemię min.0,80m. Część ogrodzenia należy wykonać z betonu lub płyty metalowej. Na betonowym ogrodzeniu zaprojektować dodatkowe zabezpieczenie w formie drutów pod napięciem bezpiecznym prądu stałego tzw. "elektryczny pastuch". Przy bramach i narożnikach ogrodzenia zastosować trójkątne chwytacze umożliwiające złapanie norek po ich ucieczce z klatek,
– wody opadowe z dachów oraz terenów utwardzonych odprowadzać do gruntu,
– teren fermy obsadzić wzdłuż granic terenu zielenią zimozieloną nisko- i wysokopienną o wys. 2,5m,
– wszystkie obiekty i instalacje zaprojektowane i wykonane powinny być zgodne z obowiązującymi przepisami prawa,
– projekty technologiczne i budowlano-instalacyjne należy uzgodnić w zakresie sanitarno-higienicznym
nadto.
– inwestor powinien opracować plan działań w sytuacjach awaryjnych.
Nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (pkt V decyzji).
Nałożono obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i emisji amoniaku do powietrza w terminie 1 roku od dnia oddania fermy do użytkowania (pkt VII).
W zakresie oddziaływania na powierzchnię ziemi wskazano, że zebrany spod klatek odpad stanowiący odchody zwierzęce magazynowany będzie na płycie obornikowej wyposażonej w zbiornik na odcieki.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wyjaśnił, że inwestycja jest przedsięwzięciem wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a więc stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym przedsięwzięcie, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. Organ dopuścił jako dowód przedłożony przez inwestora Raport wraz z jego uzupełnieniem oraz wyjaśnieniami autora tych dokumentów, złożonymi w odrębnych pismach. Odmówiono uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez mieszkańców dotyczących wpływu fermy na stan zdrowia, obniżenia wartości nieruchomości. Nie wykluczając możliwości wystąpienia takiego związku wskazano, na brak dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności. Uznano, że ilość zużytej przez fermę wody pokrywa się z ilością wody podaną w Raporcie.
Organ dokonał oceny oddziaływania inwestycji w fazie realizacji i eksploatacji. W kwestii oddziaływania na ludzi stwierdzono, że funkcjonowanie projektowanego przedsięwzięcia może powodować uciążliwość, ze względu na emisje substancji odorowych nienormowanych przepisami prawa. W zakresie oddziaływania na zwierzęta i rośliny wskazano, że na terenie projektowanego przedsięwzięcia i na działkach przyległych nie występuje obszar Natura 2000, ani inne formy ochrony środowiska. W sąsiedztwie S. znajdują się 4 obszary chronione: Park Krajobrazowy Puszcza [...] (w odległości ok. [...]km), Park Krajobrazowy P. (ok. [...] km), L. Park Krajobrazowy (ok. [...]km) oraz obszar Natura 2000 – [...], powołany jako obszar specjalnej ochrony ptaków (ok. [...]km). Teren fermy norek zostanie ogrodzony, a zastosowane ogrodzenie i zabezpieczenia mają uniemożliwić ucieczkę zwierząt z fermy. Oceniając oddziaływanie fermy na powietrze wskazano, iż będzie ona emitować do powietrza amoniak. W dalszej kolejności określono oddziaływanie inwestycji na powierzchnię ziemi oraz grunt i wody podziemne. W kwestii oddziaływania na klimat ustalono, że inwestycja nie spowoduje zmian klimatu. Stwierdzono, że inwestycja nie będzie źródłem transgranicznego oddziaływania zanieczyszczeń na środowisko. Wskazano, że przyjęte rozwiązania powinny zminimalizować uciążliwości związane z funkcjonowaniem fermy, co zapobiegnie utrzymywaniu się sytuacji konfliktowej ze społeczeństwem. Kończąc organ uznał, że po przeprowadzeniu zgodnie z art. 47 P.o.ś. postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i po uzgodnieniach dokonanych z organem ochrony środowiska i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w G. w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a, że brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Odwołanie od decyzji I instancji wniósł K. G. (k. [...], t. [...]) oraz R. B. (k. [...], t. [...]). W odwołaniach podniesiono, iż w toku postępowania administracyjnego zgromadzonych zostało wiele dowodów świadczących o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na zdrowie i życie ludzkie. Podniesiono, że organ nie wyjaśnił dlaczego prowadząc postępowanie zastosował przepisy już nieobowiązujące. W toku postępowania dowodowego pominięto istotne dla sprawy opracowanie z 2004 r. autorstwa I. C. i J. K. dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko, podczas gdy jak podniesiono w odwołaniu, opracowanie to jest niezwykle ważne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 sierpnia 2009 r. Nr [...], na [podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzją organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium szczegółowo przedstawiło przebieg postępowania. Wyjaśniono podstawę prawną decyzji oraz wskazano, iż w toku postępowania organ I instancji wzorcowo starał się zapewnić, zgodnie z art.53 Poś, udział społeczeństwa, co potwierdzają akta administracyjne sprawy. Biorąc pod uwagę treść art. 28 kpa oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska prawidłowo ustalono strony postępowania i informowano je o czynnościach podjętych w postępowaniu poprzez obwieszczenia. W ocenie Kolegium organ I instancji zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu i zagwarantował możliwość zapoznania się z aktami sprawy a także zgłaszania wniosków i opinii. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji ustosunkował się do wszystkich wniosków i zarzutów zgłoszonych w trakcie prowadzonego postępowania. Zgoda na realizację inwestycji została oparta na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art.46 ust. 3, art. 47 oraz art. 48 ust. 1, art. 55 Poś. Organ odwoławczy po ponownym zbadaniu sprawy w całości, uznał że postępowanie administracyjne przeprowadzono w sposób prawidłowy, a sama decyzja i jej uzasadnienie zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym wynikające z przepisu art. 47 i art. 56 ust. 8 Poś. Wskazano, iż organ I instancji wyjaśnił na jakich podstawach podjął decyzję merytoryczną i dlaczego wydał środowiskową zgodę na realizację przedsięwzięcia. Podzielono stanowisko organu I instancji odnośnie spełnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku inwestorów Odnosząc się do zarzutów odwołujących wskazano, że postępowanie w sprawie oceny środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest postępowaniem szczególnym, poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania organu I instancji polegającego na nie przeprowadzeniu oceny negatywnego wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi a także nie uwzględnienia zgłaszanych wniosków Kolegium uznało, że zarzuty te nie znajdują potwierdzenia, bowiem wszystkie wnioski i uwagi zgłaszane w toku postępowania były rozpatrzone przez organ I instancji, lub organ I instancji przekazał te wnioski i uwagi do organu uzgadniającego oraz do inwestora, celem uzyskania odpowiedzi od właściwego podmiotu. Wszystkie te działania znalazły odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, które były dostępne dla wszystkich stron postępowania. Wpływ inwestycji na środowisko, w tym życie ludzi, został zbadany w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, co potwierdza Raport oddziaływania na środowisko, opinie organów uzgadniających oraz ocena własna organu realizacji przedsięwzięcia i jego wpływu na środowisko. Wskazano, że wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia szkodliwego zostało oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, którego granice w tym przypadku nie zostały przekroczone. Kolegium wyjaśniło, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera nie tylko opis przebiegu postepowania, ale także zawiera merytoryczną ocenę planowanej inwestycji. Ocena organu oparta została na analizach własnych, opiniach organów uzgadniających, a także na raporcie oddziaływania na środowisko. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia opracowania autorstwa I. C. i J. K. z 15.09.2004 r. Kolegium uznało, że zarzut ten jest bezzasadny. Wskazano, ze jest to dokument prywatny, który organ I instancji mógł nie uwzględnić w swojej decyzji gdyż dysponował uzgodnieniami i raportem, które sporządzone zostały przez kompetentne osoby (organy). Kolegium podniosło, że tożsame stanowisko zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 30.10.2007 r. sygn. akt II SA/Po [...]. Sąd uznał dokument podnoszony przez Skarżących za dokument prywatny, nie mający wartości opinii biegłego. Kończąc Kolegium wyjaśniło, że brak było podstaw do wyłączenia organu I instancji, co wprost wynika z art. 46a ust. 7a ustawy Prawo ochrony środowiska. Okoliczność, ze gmina jest właścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji nie oznacza, że organ I instancji ulega wyłączeniu.
W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł R. B.. Skarżący podniósł, że Kolegium pozbawiło go przymiotu strony w rozpoznawanej sprawie. W toku postępowania przed organem II instancji zastosowano teorie formalnej oceny dowodów. W dalszej kolejności podniesiony został zarzut naruszenia przepisów dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27.06.1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U.UE.L. Nr 175, s. 40 – dalej dyrektywa Rady 85/337/EWG). Skarżący podniósł nadto, że organ nie wyjaśnił dlaczego prowadząc postępowanie zastosował przepisy już nieobowiązujące.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylił zaskarżoną przez R. B. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 14 lipca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie fermy norek na działce nr [...] w miejscowości S., gmina K.. W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił organowi dowolność poczynionych ustaleń, nie wyjaśnienie rzeczywistego miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia jak i jego rzeczywistych rozmiarów. Sąd wskazał, iż wyjaśnienia wymaga, czy przedmiotem decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań była inwestycja obejmująca rozbudowę fermy norek tj. (wg wniosku) budowę 22 nowych pawilonów na działce nr [...], czy też rozbudowa fermy wraz z zainstalowaniem płyty obornikowej na działce nr [...]. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko powinno dotyczyć całego przedsięwzięcia, co odnosi się to także do wymaganych przepisem art. 48 ust. 2 p.o.ś. uzgodnień. Tymczasem wniosek inwestora wraz z raportem z lipca 2007 r. dotyczył tylko samej rozbudowy fermy w zakresie dobudowy pawilonów na działce nr [...], wyłącznie tej działki dotyczą również uzgodnienia uprawnionych organów. Sąd zakwestionował sporządzony w dniu 6 października 2008 r. dokument mający stanowić uzupełnienie do raportu, który powinien zostać sporządzony przez autora pierwszego raportu, a nie przez inwestorów. Zakwestionowano brak przedłożenia uzupełnienia raportu organom uzgadniającym oraz brak należytego rozważenia podnoszonej w toku postępowania kwestii ucieczek norek z fermy. W opinii Sądu oceniając przedłożony raport organ powinien mieć na względzie, czy sporządzający raport uwzględnił podnoszone okoliczności co do ucieczek norek w świetle oddziaływania na obszary chronione. W tym zakresie celowym jest zwrócenie się do Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa W. , który w toku postępowania przed organem I instancji zgłosił sprzeciw przeciwko rozbudowaniu spornej fermy. Sąd uznał, że niewyjaśniona została kwestia wpływu fermy na obszar NATURA 2000, wskazując w tym zakresie na wymóg uzyskania uzgodnienia wojewody. Analizy wymaga również kwestia możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli inwestorzy – R. G. i A. D..
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Po [...], przekazując sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie przeprowadził właściwej kontroli ustalonego w sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Podzielono stanowisko Sądu I instancji, że ocena oddziaływania na środowisko powinna objąć całą inwestycję polegającą na rozbudowie przedmiotowej fermy norek lecz w zakresie przedsięwzięć powiązanych technologicznie czyli w tej sprawie fermy i płyty obornikowej, jednakże za błędny uznano pogląd Sądu I instancji, że dokument inwestora będący uzupełnieniem raportu z lipca 2007 r., który został sporządzony przez mgr inż. P. S. ówczesnego biegłego z listy Wojewody [...] powinien być wyłącznie uzupełniony przez ten sam podmiot. Podkreślono, że przedmiotowy raport ma charakter dowodu lecz nie jest to tylko dowód z opinii biegłego, co oznacza, że nie ma prawnego obowiązku sporządzenia przez biegłego raportu, a za jego przedłożenie odpowiada wnioskodawca, który może go opracować samodzielnie. Wskazano, że raport musi spełniać wszystkie wymagania stawiane przez ustawodawcę (art. 52 P.o.ś.) i musi z niego wynikać kto go sporządził. Zdaniem sądu kasacyjnego uzupełnienie raportu powinno być traktowane jako sam raport i nie musi być sporządzone przez ten sam podmiot. Tym samym będące w aktach sprawy uzupełnienie do raportu (karta nr [...] akt adm.) jest raportem, o którym stanowi art. 52 P.o.ś. Sąd podkreślił, że uzupełnienie do raportu z dnia 6 października 2008 r. zostało wywołane pismem organu I instancji, tj. Wójta Gminy K. z dnia 16 września 2008 r. skierowanym do R. G. i A. D. o uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko danego przedsięwzięcia złożonego w dniu 10 sierpnia 2007 r. w Urzędzie Gminy K. . W konsekwencji, dopuszczenie jako dowodu w sprawie danego uzupełniającego raportu oznacza także nową ocenę "kwestii ucieczek norek z fermy", którą podniósł Sąd I instancji. Na s. [...] przedmiotowego uzupełnienia do raportu jest bowiem jednoznaczne stwierdzenie, że projektowana ferma zostanie ogrodzona płotem o wysokości min. 1,5-2 m zapuszczonym w ziemię do około 0,80 m. Ponadto w tym raporcie podniesiono, że realizacja powyższych zabezpieczeń spowoduje, że brak będzie jakiegokolwiek wpływu tej projektowanej fermy na obszar Natura 2000 (s. [...] treści uzupełnionego raportu). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzupełniony raport jako nowy dowód w sprawie musi być także poddany ocenie zgodnie ze swobodną oceną dowodów w świetle dyspozycji art. 80 k.p.a. w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego pod kątem analizy czy projektowane przedsięwzięcie wywoła potencjalne (możliwe) konflikty społeczne w rozumieniu dyspozycji art. 52 ust. 1 pkt 11 P.o.ś. (s. [...] uzupełnionego raportu). W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotowe uzgodnienia Starosty jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego warunków realizacji tego przedsięwzięcia były pozytywne, stąd uzupełnienie raportu dokonane na wniosek właściwego organu do wydania decyzji środowiskowej powinno spowodować obowiązek powtórnego uzgodnienia tylko w przypadku zmiany warunków realizacji danego przedsięwzięcia i to tylko w ramach wyłącznie właściwości rzeczowej organu uzgadniającego (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy p.o.ś.). Zdaniem tego Sądu kontrola stanu faktycznego w tej sprawie powinna również zawierać ocenę prawną dokumentu autorstwa I. C. i J. K. z dnia 15 września 2004 r. (s. [...] uzasadnienia decyzji SKO [...] z dnia 19 sierpnia 2009 r.). Podkreślono, że dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli ocenić właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego w tej sprawie.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na śmierć skarżącego R. B., co nastąpiło [...] lipca 2011 r. Z nadesłanego przez pełnomocnika H. B., upoważnionego do działania w jej imieniu w przedmiotowej sprawie, Aktu notarialnego – umowy o dział spadku nr Rep. [...] sporządzonego w Kancelarii Notarialnej Notariusza S. Ł. w dniu [...] lutego 2012 r. wynika, że następcami prawnymi R. B. są: jego żona H. B. oraz dzieci S. K., A. B. oraz M. B.. Pełnomocnik H. B. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie. Sprawa dalej prowadzona jest pod sygnaturą akt II SA/Po [...].
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 22 maja 2012 r., którą Sąd przeprowadził uznając skuteczność doręczeń stron i uczestników postępowania oraz ich pełnomocników (zawiadomienie o terminie rozprawy osobiście odebrane przez pełnomocnika H. B. – k. nr [...] akt sądowych t. [...]), pełnomocnik uczestników postępowania: A. D. i A. D. wniósł o oddalenie skargi. Na okoliczność zaistniałych w międzyczasie zmian w stanie prawnym przedmiotowej fermy i jej statusu pełnomocnik odwołał się do dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 09.07.2009 r. i wniósł o przeprowadzenie w tym zakresie dowodu z tychże akt. Pełnomocnik wyjaśnił, że w aktach tych znajduje się dokument zgłoszenia fermy do użytkowania i dotycząca tego zgłoszenia decyzja PINB z dnia 16.09.2011 r.
Sąd wniosek pełnomocnika uczestników postępowania oddalił uznając, że kwestia aktualnego statusu fermy nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie dalszych rozważań należy podkreślić, iż Sąd rozstrzygnął sprawę mając na uwadze, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 – dalej p.p.s.a.) przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II OSK [...]. W konsekwencji wskazanego wyroku wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest przeprowadzić ponowną ocenę merytoryczną sprawy, uwzględniając wskazania sądu kasacyjnego. Sąd zobowiązany był również uwzględnić nową okoliczność, która nastąpiła już po wyroku sądu kasacyjnego – śmierć skarżącego R. B., którego następcami prawnymi są dzieci zmarłego: S. K., A. B. i M. B. oraz jego żona H. B., która ustanowiła pełnomocnika do działania w jej imieniu w niniejszym postępowaniu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 14 lipca 2009 r. Nr [...], którą określone zostały środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy norek na działce nr [...] w miejscowości S., gmina K.. Decyzja organu I instancji wydana została w rozpatrzeniu wniosku inwestorów z marca 2006 r. (k.[...], t. [...]).
W pierwszej kolejności zważyć należy, iż w dacie wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy działu V i VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego weszły w życie przepisy ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227 – dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku weszła w życie w listopadzie 2008 r., a więc gdy postępowanie w niniejszej sprawie było już w toku. Stąd prawidłowo przyjęły orzekające w sprawie organy, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.
Przepisy P.o.ś., w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanym przypadku, w zakresie regulującym kwestie dostępu społeczeństwa do informacji o środowisku stanowią transpozycję dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska oraz wdrażają postanowienia Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706). Podstawowe zmiany merytoryczne dotyczyły sposobu i zakresu powiadamiania społeczeństwa oraz sposobu zapoznawania się z dokumentacją sprawy i składania uwag i wniosków. W świetle przyjętych rozwiązań ustawodawczych nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż przepisy Prawa ochrony środowiska nie były zgodne z przepisami prawa unijnego. Sąd nie dopatrzył się wykazywanych naruszeń w świetle wyżej wymienionej dyrektywy oraz powoływanych w skardze przepisów unijnych. W świetle powyższych regulacji przeprowadzona przez Sąd ocena zasadności podniesionych w tym zakresie zarzutów skargi prowadzi do wniosku, iż są one nieusprawiedliwione.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter swego rodzaju "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni ona względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Skutki prawne decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla dalszego procesu inwestycyjnego określone są w art. 56 ust. 9 Po.ś, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu wydającego decyzje na dalszym etapie tego procesu (art. 56 ust. 9 w zw. z art. 46 ust. 4a). Określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być zatem na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiąca zgodę na realizację przedsięwzięcia, w istocie przesądza o dopuszczalności realizacji określonego przedsięwzięcia w danym miejscu, czasie i na proponowanych warunkach (por. wyrok NSA z 16.09.2008 r., sygn. II OSK 821/06). Przedsięwzięcie musi więc być realizowane w sposób określony w decyzji środowiskowej, w oparciu o projekt budowlany, którego warunkiem zatwierdzenia jest jego zgodność z taką decyzją. Również zgłoszenie inwestycji do użytkowania i jej odbiór następuje z uwzględnieniem warunków określonych w decyzji środowiskowej.
Planowana do realizacji inwestycja obejmuje rozbudowę fermy norek o kolejne pawilony na działce nr [...] w m. S., co umożliwi zwiększenie prowadzonej hodowli do łącznej obsady w ilości 150 DJP. Na dzień złożenia wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia ferma na działce nr [...] z 40 pawilonami funkcjonowała w oparciu o pozwolenie na budowę z 2000 r. Rozbudowa zakłada dobudowanie kolejnych 14 pawilonów. Tak określona inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Skarga wniesiona została przez właściciela nieruchomości położonej ok. 40 m od terenu inwestycji.
Przeprowadzając kontrolę legalności wydanych w sprawie decyzji należało uwzględnić istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Uwzględnienia wymagał fakt, iż zgodnie z art. 47 ustawy P.o.ś. w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia się bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko i wymagany zakres monitoringu. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, właściwy organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w toku postępowania, m.in. zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem konieczność uwzględnienia tych ustaleń wpływa w decydujący sposób na rodzaj i zakres wymagań dotyczących ochrony środowiska, które organ określa w tej decyzji jak również na rodzaj i zakres obowiązków, jakie organ może nałożyć na wnioskodawcę (por. wyrok NSA z 04 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 2319/10 – dostępne na stronach internetowych NSA – Baza orzeczeń). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej prowadzi do wniosku, że odpowiadają one tym standardom. Zarówno, bowiem treść rozstrzygnięcia, jak i wymagania adresowane do inwestora znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Analiza zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji prowadzi do wniosku, że stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, a organy podjęły w toku postępowania wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W sposób wyczerpujący zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie rozpatrzono, uwzględniając reguły postępowania.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, iż przedmiotowe postępowanie dotyczyło inwestycji na działce nr [...], na której planowana jest rozbudowa istniejącej już fermy norek. Zakresem tego postępowania objęto również inwestycję zaplanowaną na działce nr [...], na której inwestorzy założyli wybudowanie płyty obornikowej, jako miejsca składowania i kompostowania odchodów zwierząt. Działka nr [...] położona jest za działką nr [...], patrząc od strony zabudowań S.. Taką lokalizację miejsca składowania i kompostowania obornika inwestorzy wskazali w treści wniosku, a miejsce położenia dz. nr [...] obrazują załączone do wniosku i Raportu o oddziaływaniu na środowisko z 2007 r. mapy, które to dokumenty zostały przedłożone organom uzgodnieniowym. Na etapie uzgadniania, zarówno organ ochrony środowiska, jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. miały więc wiedzę odnośnie planowanego sposobu zagospodarowania odchodów zwierząt. Wskazać należy, iż w Raporcie z 2007 r. podano jaka ilość odchodów jest wytwarzana przez norki przy założeniu osiągnięcia docelowej wielkości hodowli. Szczegółowe informacje w zakresie sposobu magazynowania i zagospodarowania odchodów zwierząt (jak i wszelkich odpadów, jakie powstają w związku z funkcjonowaniem fermy) zawarto w uzupełnieniu raportu o oddziaływaniu na środowisko (z października 2008 r.). W tym zakresie wypowiadał się również Wojewódzki Inspektor Sanitarny (k.[...] t.[...]), a w związku z podjętymi próbami zaskarżenia wydanych w sprawie postanowień uzgodnieniowych, problem związany z zagospodarowaniem przedmiotowych odpadów wielokrotnie powracał do organu uzgadniającego. W konsekwencji uznać należy, iż o ile w sentencjach wydanych w sprawie decyzji administracyjnych ograniczono się do wskazania działki nr [...] jako miejsca realizacji przedsięwzięcia, to zakresem przeprowadzonego postępowania objęto całą inwestycję polegającą na rozbudowie przedmiotowej fermy wraz z przedsięwzięciem powiązanym technologicznie z fermą - budową płyty obornikowej, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku. Ocena oddziaływania na środowisko w tym przypadku objęła całą, tak określona inwestycję, co potwierdzają uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji. Zauważyć w tym miejscu należy, iż obowiązujące w dacie złożenia wniosku przepisy nie wymagały przechowywania odchodów zwierząt na nieprzepuszczalnych płytach obornikowych, na co w odpowiedzi na pismo organu I instancji zwrócił uwagę Wojewódzki Inspektor Sanitarny (t.[...] k.[...]). Sąd w tym miejscu wskazuje, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane budowa płyty obornikowej wymaga jedynie zgłoszenia, lecz w decyzji organu I instancji nałożono na inwestorów obowiązek uwzględnienia w projekcie budowlanym budowy szczelnej płyty do przechowywania odchodów podczas kompostowania (pkt [...] decyzji).
W dalszej kolejności Sąd uznał, że planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, w tym mieszkańców S., oraz na środowisko naturalne, w tym na znajdujące się w sąsiedztwie S. 4 obszary chronione: Park Krajobrazowy Puszcza [...] (w odległości ok. [...]km), Park Krajobrazowy P. (ok. [...] km), L. Park Krajobrazowy (ok. [...] km) oraz obszar Natura 2000 – [...], powołany jako obszar specjalnej ochrony ptaków (ok. [...]km). Stosownie do treści, art. 47 P.o.ś., w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi (a), dobra materialne (b), zabytki (c), wzajemne oddziaływanie między czynnikami (d), dostępność do złóż kopalin (e); a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że poczynione we wskazanym zakresie ustalenia organów (w tym dotyczące negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi) znajdują oparcie w ustaleniach udokumentowanych w opisanych poniżej materiałach, tj.: postanowieniach uzgodnieniowych Starosty [...] oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G., Raportu o oddziaływaniu na środowisku i jego uzupełnieniu z października 2008 r. oraz wyjaśnieniach autora raportu, zawartych w piśmie do organu I instancji z dnia 12 czerwca 2008 r. (k. [...] [...] t.). Dokumenty te należy traktować jako całość - autorstwa jednej osoby (mgr inż. P. S.), przy czym uzupełnienie raportu podpisane zostało także przez obu inwestorów. Autorstwo to w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, bowiem zarówno powyższe pismo, jak i uzupełniony raport, opatrzone zostały taką samą parafką tej osoby, której autentyczności Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania. Z kolei autorstwo raportu z 2007 r. na żadnym etapie sprawy nie budziło wątpliwości i nie było kwestionowane, również podczas przeprowadzonej przez organ I instancji rozprawy, w której biegły uczestniczył. W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym wyroku kasacyjnym wskazał, że uzupełnienie raportu powinno być traktowane jako sam raport i nie musi być sporządzone przez ten sam podmiot
Z porównania treści Raportu z 2007 r. i jego uzupełnienia z 2008 r. wynika, że rozwiązania zaproponowane w drugim z tych dokumentów zwiększają zabezpieczenie szeroko rozumianego środowiska przed uciążliwościami wynikającymi z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Zabezpieczenia te w szczególności dotyczą zmniejszenia ryzyka wydostawania się norek poza teren fermy oraz zwiększenia rygorów sanitarnych. Wariant zaproponowany w uzupełnionym raporcie przewiduje zadaszenie klatek, ogrodzenie fermy płotem o wysokości min. 1,5-2 m, zapuszczonym w ziemię na głębokość ok. 0,80 m, zamontowanie "elektrycznego pastucha" i chwytaczy. Część płotu zapuszczona w ziemię ma zostać wykonana z wylewanego betonu lub jako płyta metalowa. W uzupełnionym raporcie szczegółowiej wyjaśniono kwestie związane z zagospodarowaniem odchodów z klatek, proponując zwiększenie częstotliwości usuwania odpadów. Omówiono lokalizację płyty obornikowej, sposób magazynowania i kompostowania odchodów, a następnie wykorzystania powstałego w ten sposób obornika. Wyjaśniono, że ten sposób zagospodarowania odchodów jest powszechnie przyjęty i odpowiada standardom unijnym. Podano, że płyta zlokalizowana będzie na sąsiedniej działce, w odległości około 100 m od granicy działki nr [...], od której działkę nr [...] oddziela gminna droga polna. Płyta wyposażona zostanie w zbiornik na odcieki.
W opinii Sądu treść uzupełnienia raportu i przyjęte w nim rozwiązania nakazują uznać, że nie było wymagane przedłożenie tego dokumentu do uzgodnienia organowi ochrony środowiska oraz inspektorowi sanitarnemu. Organy te bowiem pozytywnie uzgodniły inwestycję w oparciu o wniosek inwestorów oraz Raport z 2007 r., który przewidywał mniejsze zabezpieczenia przed ucieczkami norek z fermy, jak również w sposób dostateczny omawiał kwestie związane z zagospodarowaniem odchodów zwierząt oraz odpadów powstałych w trakcie funkcjonowania fermy. Organy uzgadniające miały również wiedzę o miejscu zlokalizowania płyty obornikowej na dz. nr [...], bowiem taką lokalizację inwestorzy wskazali w treści wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym na tym etapie postępowania warunki realizacji inwestycji nie uległy takiej zmianie jakościowej, która powodowałaby konieczność ponownego jej uzgadniania, jak również poszerzenia katalogu organów uzgadniających. W szczególności nie został uprawdopodobniony jakikolwiek wpływ inwestycji na obszar NATURA 2000 oraz na inne obszary podlegające ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92 poz. 880 ze zm.).
W opinii Sądu, z uwagi na gospodarczy charakter hodowli prowadzonej przez inwestorów uprawnione jest stanowisko, iż problem ucieczek norek z ferm ma w tym przypadku charakter marginalny. Takie stwierdzenie potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia mieszkańców S. (w tym również strony skarżącej), którzy zgłaszali pojedyncze przypadku znalezienia norek w swoich gospodarstwach i tego skutków. Również znajdujące się w aktach sprawy pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 22 lipca 2008 r., który zwrócił się o uwzględnienie w postępowaniu faktu położenia fermy w odległości ok. 3 km od obszaru NATURA 2000 i poddaniu ocenie wpływu fermy na ten obszar (t. [...] akt k. [...]) oraz pisma Dyrektora Zarządu Parków Krajobrazowych z 23 lipca 2008 r. t.[...] akt k. [...]), nie pozwalają uznać, że skala problemu jest znacznie większa. Z drugiego z tych dokumentów wynika, że problem norki w środowisku naturalnym istnieje od lat i nie może być łączony wyłącznie z funkcjonowaniem ferm, w tym fermy na dz. nr [...] w S.. Norka amerykańska występuje w naszym środowisko, które warunki okazały się sprzyjające do wzrostu populacji tego gatunku. W świetle wskazanych okoliczności nie można więc stwierdzić, aby przedmiotowa inwestycja w jakikolwiek sposób oddziaływała na obszar NATURA 2000 i wskazywane obszary, co rozpatrujące sprawę organy badały i rozważały przed wydaniem decyzji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że określając warunki środowiskowe w decyzji organu I instancji zalecono zabezpieczenia, które mają na celu zagwarantowanie minimalizacji wpływu na środowisko omawianego przedsięwzięcia w wskazanym zakresie.
W postanowieniu Starosty [...] z dnia 23.06.2008 r. nr [...] (t.[...] k. [...]) odniesiono się do problemu wpływu inwestycji na środowisko. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania uzgodnieniowego inwestorzy zobowiązani zostali przez Starostę do uzupełnienia raportu o informacje dotyczące negatywnego wpływu fermy na środowisko i związanych z tym konfliktów społecznych (T.[...] k. [...]). Starosta zobowiązał inwestorów do wyjaśnienia kwestii zagospodarowania odchodów, w tym zapewnienia na ten cel płyty obornikowej, emisji amoniaku z pryzmy kompostu, opisu możliwych konfliktów społecznych. W świetle powyższego uznać należy, iż uzgadniając pozytywnie przedmiotową inwestycję Starosta, będący właściwym organem ochrony środowiska, ocenił możliwość jej realizacji z uwzględnieniem jej możliwego wpływu na środowisko.
W postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. rozważono wpływ fermy na środowisko w zakresie emitowania uciążliwych zapachów i hałasu oraz na warunki wodno-gruntowe. Wskazano na stosowne zabezpieczenia przed ewentualnymi zanieczyszczeniami, omówiono sposób postępowania z odchodami zwierzęcymi i odpadami tak, aby inwestycja nie naruszała prawa w zakresie gospodarki odpadami. Po to aby ograniczyć emisję amoniaku do powietrza, inwestora zobowiązano m.in. do ogrodzenia fermy i jej obsadzenia zielenią wysoką, do zadaszenia klatek, do stosowania dodatków paszowych. Przeprowadzono analizę emisji amoniaku oraz innych gazów i na podstawie pomiarów stwierdzono, że emisja ta nie przekracza dopuszczalnych norm. Z analizy obu raportów i pisma inwestorów z dnia 10 września 2007 r. (k. [...] tomu akt) wynika, że emitory rozmieszczono na terenie dz. nr [...], która znajduje się w sąsiedztwie zabudowań należących do mieszkańców S.. Z akt sprawy wynika, że ferma funkcjonuje - hodowla prowadzona jest w czterech pawilonach, a odchody zwierząt magazynowane są na terenie tej działki. Na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej rozbudowy w decyzji organu I instancji nałożono na inwestorów obowiązek pobudowania płyty obornikowej, która zlokalizowana ma być na dz. nr [...]. Na terenie dz. nr [...] nie zamieszczono emitora, co jest zrozumiałe z uwagi na obecne zagospodarowanie tej działki (rola). Zważyć należy, że działka ta zlokalizowana jest za dz. nr [...] (patrząc od strony zabudowań S.), w dalszej odległości od zabudowań (ok. 0,5 km od nich), co oznacza, że uciążliwości związane z procesem kompostowania obornika po przeniesienie miejsca kompostowania na dz. nr [...] dla okolicznych mieszkańców będą mniejsze.
Przeprowadzono analizę oddziaływania akustycznego – za jedyne źródło hałasu uznając ruch pojazdów związanych z obsługą fermy. Natężenie ruchu określono jako małe.
Realizując wymogi określone w art. 47 Prawo ochrony środowiska uwzględniono uciążliwości odorowe związane z funkcjonowaniem fermy, które jednak nie są normowane w przepisach prawa polskiego. Stąd też wydając zaskarżoną decyzję szczególną uwagę zwrócono na nałożenie reżimu czystości i sposobu postępowania przy obsłudze zwierząt w celu wyeliminowania zagrożenia dla ludzi. Przyjęcie rozwiązań proponowanych w Raporcie oddziaływania na środowisko pozwala na środowisko wodno-gruntowe proces czyszczenia i mycia klatek (s.21). Zwrócono uwagę na brak informacji na temat kompostowania obornika (k.[...] T. [...] akt). Braki te zostały jednak usunięte w toku postępowania. W Uzupełnieniu Raportu wyjaśniono sposób magazynowania, kompostowania i zagospodarowania odchodów. Wykluczono, przy tym jakikolwiek wpływ inwestycji na ujęcia wód podziemnych.
W świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, uzupełnianej na żądanie organów, oraz wobec jej wyczerpującej treści nie sposób uznać, że rozpatrujące sprawę organy dopuściły się naruszenia art. 47 Prawa ochrony środowiska, opierając się na błędnych ustaleniach, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi.
Stanowiska Starosty [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. uwzględniają uwarunkowania, w jakich planowane zamierzenie inwestycyjne ma funkcjonować, Reasumując, prawidłowość ustaleń organów, w kontekście wymogów art. 47 P.o.ś. nie może budzić uzasadnionych wątpliwości.
W ocenie Sądu za prawidłowe uznać należy ocenę organów co do związania stanowiskiem uzgodnieniowym. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w tym zakresie, należało wskazać na dwie kwestie. Po pierwsze – przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Po drugie – należało zwrócić uwagę, że stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji znajduje swoje oparcie w całokształcie zebranego materiału dowodowego. Jednoznacznie, fakt ten wynika z treści uzasadnień zaskarżonych decyzji. Organy administracji publicznej posłużyły się wskazaniami organu ochrony środowiska i Inspektora Sanitarnego - co do rodzaju – nałożonych na inwestora czynności. Wskazać należy też, iż w myśl art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, ze wskazanymi ustawą organami. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie Starosty [...] oparte zostało na art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Uzgodnienie takie następuje na podstawie przesłanego wniosku o wydanie decyzji i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na ich podstawie organ uzgadniający, po rozważeniu wszelkich okoliczności dotyczących ochrony środowiska i zdrowia ludzi, określa warunki, na jakich dane przedsięwzięcie może być dopuszczone. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu formą prawną uzgodnień, o których mowa, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, powinno być postanowienie wydane w trybie art. 106 kpa. Stosownie do tego artykułu, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo zajęcia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zgodnie z ugruntowanym poglądem występującym w piśmiennictwie, stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję - jest wiążące - dla organu wiodącego (decydującego). Oznacza to, że organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem organu współdziałającego i nie może we własnym zakresie dowolnie ocenić jego zasadności (A. Mucha, Uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska przy realizacji inwestycji, Samorząd Terytorialny 2004/4/55). Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 5 sędziów NSA z 15 lutego 1999 r., OPK 14/98. W świetle powyższego nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w uzgodnieniu" wskazuje, że z mocy przepisu art. 48 ust. 2 Prawa ochrony środowiska stanowisko wyrażone przez organ współdziałający ma charakter wiążący (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. sygn. II GSK 351/09). Wiążący charakter uzgodnienia wydanego - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - na podstawie art. 106 kpa nie wyklucza, bowiem obowiązku dokonywania przez organ wydający decyzję innych ustaleń (por. wyrok NSA z 22.10.2004 r. sygn. OSK 915/04). I podkreślić należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie wydały swoich rozstrzygnięć opierając się wyłącznie na treści postanowienia uzgodnieniowego, ale dokonywały samodzielnych ustaleń (i to w znacznym zakresie) na okoliczność zasadności złożonego wniosku, co w sposób rzetelny dokumentują obszerne akta administracyjne sprawy.
W następnej kolejności wskazać należy, że nie sposób zaskarżonemu orzeczeniu zarzucić naruszenie art. 56 ust.1b Prawa ochrony środowiska - w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r. ,poprzez brak uwzględnienia przy wydaniu decyzji organu I instancji wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, a w szczególności sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w toku całego postępowania społeczeństwu zapewniono w nim udział. Postępowanie przeprowadzone zostało również z poszanowaniem rygorów proceduralnych w omawianym zakresie. Na okresy wymagane przepisami zamieszczano obwieszczenia o kolejnych czynnościach procesowych, w tym o rozprawie, która odbyła się w dniu 23 lipca 2008 r. z udziałem mieszkańców i z której został sporządzony pisemny protokół. Osoby biorące udział w rozprawie w ramach udziału społeczeństwa wskazywały na ucieczki norek z fermy, szkodliwość inwestycji, wzrost liczby gryzoni, zagrożenia epidemiologiczne. W odniesieniu do tych zarzutów zwrócić należy uwagę, że zostały one uwzględnione w treści decyzji I instancyjnej, w zakresie wynikających z niej obowiązków dotyczących monitoringu, uwzględnienia potrzeby niwelowania odorów oraz otoczenia terenu inwestycji płotem odpowiadającym wymogom wskazanym w decyzji. W kwestii podnoszonych w toku postępowania ucieczek norek należy - stosownie do wyroku NSA zawartych w wyroku z 14 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1001/10 - odnieść się do przedłożonego przez inwestora Uzupełnienia Raportu, z treści którego wynika, że zapewnienie gwarancji zapobiegających ucieczkom norek leży przede wszystkim w interesie samego inwestora. Niewątpliwie rezultatem aktywności społeczności lokalnej w toczącym się w rozpoznawanej sprawie postępowaniu jest nałożenia na inwestora obowiązków dotyczących dodatkowych zabezpieczeń w postaci podwyższenia ogrodzenia wykonanego z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt i podkopywanie się, zainstalowania tzw. "elektrycznego pastucha" oraz chwytaczy. Zwrócić również należy uwagę, że z uwagi na podnoszoną przez społeczność lokalną uciążliwość zapachową inwestorowi nakazano zabezpieczyć środowisko gruntowo-wodne, ograniczyć do minimum emisję do atmosfery substancji odorowych, systematycznie usuwać odchody spod klatek. Wreszcie podkreślić należy, że to właśnie z uwagi na zastrzeżenia społeczności lokalnej podjęto czynności na rzecz precyzyjnego ustalenia zapotrzebowania na wodę oraz ilości wytwarzanych przez norki odchodów, a w decyzji środowiskowej nakazano inwestorowi prowadzenie monitoringu poboru wody.
Również ustalenia co do ilości wytwarzanych przez norki odchodów oraz ich zapotrzebowania na wodę zostały poczynione precyzyjnie. W tym zakresie kwestia ta była badana w toku postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania zakwestionowano prawidłowość określonego przez inwestora zapotrzebowania na wodę, lecz zastrzeżenia w toku postępowania zostały wyjaśnione.
Autor raportu w pierwotnej jego wersji przyjął, iż planowana inwestycja nie powinna przyczyniać się do powstawania konfliktów społecznych. W uzupełnieniu raportu z dnia 06 października 2008 r. zachowano wynikający z art. 52 ust. 1 pkt 11 P.o.ś. wymóg przeprowadzenia analizy możliwych konfliktów społecznych z planowanym przedsięwzięciem. Z akt sprawy wynika, że kwestia konfliktów społecznych wywołanych funkcjonowaniem, przedmiotowej fermy była znana organom uzgadniającym i została przez nie oceniona w toku postępowania. W uzupełnionym raporcie podano, w jaki sposób inwestorzy zamierzają przeciwdziałać konfliktom społecznym w związku z planowaną inwestycją i zminimalizować uciążliwości hodowli. Z akt sprawy wynika przy tym, że dokument ten i wskazane w nim rozwiązania były znane organom uzgadniającym (str. [...] Protokołu rozprawy – k.[...] t. [...] akt), a co istotne rozwiązania w nim zaproponowane zostały uwzględnione przez organ I instancji, który dodatkowo zwiększył poziom zabezpieczeń.
W dalszej kolejności za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 75 §1 kpa - polegający na niedopuszczeniu dowodu z opracowania autorstwa I. C. i J. K. z 15.09.2004 r. Na ważkość tego opracowania skarżący R. B. zwrócił uwagę w piśmie z dnia 24 maja 2008 r. (t.[...] k. [...]), żądając przeprowadzenia z niego dowodu na okoliczność oddziaływania fermy na środowisko, w tym na jego nieruchomość. Ocenę wagi procesowej tego dokumentu organy oby instancji przeprowadziły i zawarły ją w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji. Na str. [...] uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, iż kwestia uciążliwości fermy i jej oddziaływania na środowisko została w sposób całościowy zbadana i wyjaśniona w ramach przeprowadzonego postępowania, z uwzględnieniem stanowiska organów uzgodnieniowych, oraz zweryfikowanego Raportu o oddziaływaniu na środowisko. Do akt administracyjnych organu I instancji załączono ponadto orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że przedmiotowe opracowanie sporządzone zostało w 2005 r. i dotyczyło negatywnego oddziaływania na środowisko funkcjonującej już wówczas fermy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji.
Niewątpliwie prawu strony do żądania przeprowadzenia dowodu odpowiada obowiązek organu do ustosunkowania się do tego żądania. Ewentualne uchybienia w tym zakresie rozpatrywać jednak należy z uwzględnieniem faktu, iż uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w niniejszej sprawie przepisów postępowania jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, uwzględniając okoliczności faktyczne – tej konkretnej – sprawy, stwierdzić należy, że naruszenie przepisów postępowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie – w zakresie dotyczącym okoliczności uciążliwości, jaka wiąże się z działalnością istniejących w okolicach ferm norek, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem okoliczność ta została ustalona i udokumentowana w aktach sprawy, a także uwzględniona przy wydawaniu decyzji.
Mieszkańcy S. od lat skarżą się na dochodzące z nich uciążliwe odory. Tymczasem, podkreślić należy, że Prawo ochrony środowiska nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów (por. wyrok NSA z 2 lutego 2010 r., sygn. II OSK 223/09). Należy podkreślić, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. W świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu społeczności lokalnej, nie sposób wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. W Raporcie i jego uzupełnieniu stwierdzono, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne maksymalne wielkości stężeń amoniaku. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż wymogi określone w decyzji organu I instancji zakładają zminimalizowanie tych uciążliwości poprzez zwiększenie częstotliwości usuwania odchodów, dezynfekcji klatek i terenu wokół, stworzenie naturalnej bariery w postaci wysokiej roślinności zimozielonej. Zminimalizowaniu tych uciążliwości sprzyjać będzie przeniesienie miejsca magazynowania odchodów i ich kompostowania na dz. nr [...], która położona jest w dalszej odległości od zabudowań S. i nieruchomości skarżącego. Na inwestora nałożono przy tym obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej określającej poziom emisji amoniaku i gospodarkę wodno-ściekową po okresie 1 roku od dnia oddania fermy do użytkowania, co pozwoli ocenić ten wpływ w fazie magazynowania i kompostowania odchodów na płycie zlokalizowanej na dz. nr [...], co z przyczyn obiektywnych nie było możliwe na etapie postępowania administracyjnego.
Reasumując zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia bowiem wymaga, że ewentualne uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie w sprawie przepisów kpa jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania (a więc kpa) stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takich naruszeń Sąd nie dostrzega.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło