II SA/Po 237/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-07-28

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego można stosować normy zużycia wody określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r., jeśli odbiorca posiada zamontowany wodomierz i zadeklarował rzeczywiste zużycie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego nie można stosować norm zużycia wody określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r., jeśli odbiorca posiada zamontowany wodomierz i zadeklarował rzeczywiste zużycie. Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez arbitralne ustalenie wydatków na wodę i ścieki, nie weryfikując prawidłowo danych przedstawionych przez skarżących.
Stan faktyczny
Skarżący K. i C. K. złożyli wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek, jednak obliczył go w sposób, który nie uwzględniał rzeczywistych wydatków skarżących. Skarżący odwołali się, podnosząc m.in. zarzut błędnego obliczenia czynszu, kosztów wywozu śmieci i szamba, a także wliczania do dochodu zasiłku dla opiekuna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zaskarżyli decyzję SKO do WSA, powtarzając argumentację.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi C. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia 30 października 2015 r. nr [...] (znak: [...]) Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], znak [...], Wójt Gminy Ł. na podstawie art. 1-7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.), § 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2103 r., poz. 267 z późn. zm., dale: "k.p.a.") przyznał K. i C. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, w tym ryczałt w wysokości [...] zł, na okres 6 miesięcy od dnia [...] listopada 2015 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r. Organ administracji publicznej postanowił zarazem, że dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł będzie przekazywany na konto zarządcy, a ryczałt w wysokości [...] zł – na konto wnioskodawcy. Dodatek ma być przy tym wypłacany do 10-tego dnia każdego miesiąca. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] października 2015 r. skarżący złożyli wniosek o przyznaniem im przedmiotowego świadczenia. K. i C. K. prowadzą gospodarstwo domowe składające się z 2 osób zamieszkujących w lokalu o powierzchni użytkowej 49,29 m2, a ich średni miesięczny dochód w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosi [...] zł. Tym samym spełniają oni wymogi, od których zależy przyznanie omawianego dodatku. Uwzględniając art. 6 ust 6 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ I instancji ustalił, że najwyższa stawka czynszu obowiązującą w zasobie mieszkaniowym gminy Ł. wynosi [...] zł/m2. W. czynszu przyjętego do obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi zatem [...] zł, tj. 49,29 m2 x [...] zł/m2. Wielkość zużycia wody została z kolei obliczona przy zastosowaniu norm zużycia wody w Polsce, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. nr 8, poz. 70). Organ I instancji przyjął, że zużycie wody wynosi 2,40 m3 na osobę, a stawka – [...] zł/m3, co łącznie przypadku 2 osób daję kwotę [...]zł. Wnioskodawcy przedłożyli ponadto fakturę za wywóz nieczystości stałych, choć wyższą od norm zużycia wody na miesiąc. Wobec tego koszt odbioru nieczystości stałych obliczono zgodnie z normami zużycia wody, przyjmując wartość 4,80 m2 na miesiąc, biorąc zarazem pod uwagę koszty wywozu. Na tej podstawie organ ustalił, że wydatki za wywóz nieczystości wynoszą [...] zł, a wydatki za zrzut ścieków – [...] zł. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. K. i C. K. odwołali się od powyższej decyzji z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że organ I instancji nie uwzględnił rzeczywistych wydatków ponoszonych przez nich na utrzymanie mieszkania, odwołując się w szczególności do czynszu obowiązującego w gminnym zasobie mieszkaniowym. Tymbardziej, że skarżący przedstawili autentyczne rachunki i faktury za wszystkie opłaty. Skarżący podnieśli, że mieszkają wprawdzie w lokalu należącym do [...] Kolei Państwowych – P., a nie do gminnego zasobu mieszkaniowego, lecz od 37 lat są mieszkańcami gminy Ł.. Od 20 lat otrzymują dodatek mieszkaniowy, który dotychczas był prawidłowo obliczany. Tymczasem aktualnie doszło do nieprawidłowości, polegających m.in. na zaniżeniu stawki czynszu związanej z metrażem czy niewłaściwym obliczeniu kosztu wywozu śmieci i szamba. Organ I instancji nie uwzględnił również faktu, że C. K. jest osobą niepełnosprawną i wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju. Nie jest przy tym jasne, zdaniem skarżących, czy ich dochód został prawidłowo obliczony, a w szczególności, czy należało do niego wliczać zasiłek dla opiekuna. Ponadto wskazali, że nie zgadzają się z wydanym rozstrzygnięciem, które w ich ocenie jest krzywdzące. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 z późn. zm.), art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło zarazem, że decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego ma charakter związany i podlega uznaniu administracyjnemu. Organ I instancji prawidłowo ustalił przy tym wydatki skarżących, wynoszące w rozpatrywanej sprawie [...] zł, oraz ich dochód, wynoszący [...] zł. Dane te słusznie stanowiły podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Nie ma natomiast znaczenia okoliczność, że wydatki czynszowe i opłaty, jakie skarżący rzeczywiście ponosili są wyższe, gdyż powyższe kwoty zostały ustalone według wytycznych określonych przez ustawodawcę. Organ odwoławczy zaaprobował przy tym wliczenie do dochodu skarżących nie tylko świadczenia emerytalnego C. K., lecz także zasiłku z tytułu sprawowanej nad nim opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło zatem powodów uzasadniających uchylenie decyzji organu I instancji. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. K. i C. K. zaskarżyli powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że dodatek mieszkaniowy został obliczony błędnie i nieuczciwie, niezgodnie z dostarczonymi rachunkami i fakturami. Organy administracji publicznej wadliwie wyliczyły opłaty za czynsz, wodę, wywóz szamba i jego utylizację, a także nie wliczyły opłat za śmieci. Nie uwzględniono również faktu, że jeden z najemców jest osobą niepełnosprawną. W pozostałym zakresie skarżący powtórzyli swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] listopada 2015 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się trafne. Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] października 2015 r. (data wpływu do Urzędu Gminy Ł.) K. i C. K. wystąpili o przyznanie im dodatku mieszkaniowego. Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 tejże ustawy, przysługuje najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych. Z powyższego wniosku z dnia [...] października 2015 r. wynika, że skarżący są najemcami, a zatem mogli ubiegać się o rozważaną formę wsparcia finansowego ze środków publicznych. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tejże ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 tej ustawy. Wysokość najniższej emerytury w 2015 r. została ustalona w art. 85 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.), znowelizowanym przez art. 1 ust. 2 ustawy z dnia [...] października 2014 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1682) na kwotę [...]zł. Tym samym maksymalny dochód, jaki skarżący mogli osiągnąć i jednocześnie uzyskać dodatek mieszkaniowy, wynosił [...] zł, tj. [...] zł x 125%. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że C. K. uzyskuje emeryturę. Zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], od dnia [...] marca 2015 r. skarżący pobierał wspomniane świadczenie w wysokości [...] zł. Na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], K. K. nabyła z kolei prawo do zasiłku dla opiekuna w kwocie [...]zł miesięcznie za okres od dnia [...] maja 2014 r. na stałe. Tym samym miesięczny dochód skarżących w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosił [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w gospodarstwie domowym daje kwotę [...]zł. Konsekwentnie zatem skarżący spełniali wymóg z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przedstawione w tej mierze wyliczenia organów administracji publicznej należy więc uznać za trafne. Niemniej K. i C. K. wywodzili zarówno w odwołaniu z dnia [...] listopada 2015 r., jak i w skardze z dnia [...] marca 2016 r., że zasiłek dla opiekuna nie powinien być wliczany do dochodu prowadzonego przez nich gospodarstwa domowego. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Jak wynika bowiem z art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów i uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o których mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 z późn. zm.). Tym samym ustawodawca przyjmuje w powyższym przepisie ogólną zasadę, że każdy dochód jest wliczany do dochodu stanowiącego podstawę obliczeń przy dodatku mieszkaniowym z wyjątkiem świadczeń enumeratywnie wyliczonych w art. 3 ust. 3 zd. 2 powołanej ustawy. Do tych ostatnich świadczeń nie został zaliczony zasiłek dla opiekuna, a zatem należy przyjąć, że podlega on wliczeniu do dochodu gospodarstwa domowego, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy. Taka uwaga pozostaje w zgodzie z art. 1 i 2 ustawy z dnia [...] kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r., poz. 162), w świetle którego wspomniany zasiłek stanowi substytut świadczenia pielęgnacyjnego dla osób, które utraciły prawo do wspomnianej formy wsparcia ze środków publicznych z dniem [...] lipca 2013 r. Świadczenie pielęgnacyjne w świetle art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.) stanowi z kolei rekompensatę za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym środki pieniężne otrzymywane jako zasiłek dla opiekuna są w istocie odpowiednikiem wynagrodzenie za opiekę sprawowaną nad osobą niepełnoprawną. Konsekwentnie zatem, wbrew twierdzeniom skarżących, nie zachodzą żadne podstawy do wyłączenia tego świadczenia z dochodów osiąganych w ich wspólnym gospodarstwie domowym. Podobne stanowisko jest również aprobowane w orzecznictwie (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 717/12, Centralna Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 212/11, tamże). Ustawodawca wskazuje następnie w art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 dla 2 osób. Niemniej, według art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają przy tym zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o jakich mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Z wniosku z dnia [...] października 2015 r. wynika, że K. i C. K. zajmują lokal o powierzchni 49,29 m2. Tym samym prima facie nie spełnialiby oni wymogu z art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Niemniej, wbrew twierdzeniom skarżących, organy administracji publicznej trafnie uwzględniły orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], na podstawie którego C. K. zaliczono do osób niepełnosprawnych, zaznaczając zarazem, że jego niepełnosprawność ma charakter trwały i wymaga, by skarżący zamieszkiwał w oddzielnym pokoju. Na tej podstawie organy administracji publicznej, kierując się art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, zwiększyły powierzchnię normatywną, co pozwoliło skarżącym na uzyskanie przedmiotowego świadczenia. Wyliczenia organów administracji publicznej są zatem w powyższym zakresie prawidłowe. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 tejże ustawy, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 2 tejże ustawy, dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-osobowym. Niemniej, w myśl art. 6 ust. 2 pkt 2 wymienionej ustawy, jeżeli miesięcy dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 tej ustawy, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-osobowym. W świetle wcześniejszych ustaleń dochód osiąganych przez skarżących przekracza 100% najniżej emerytury, a zatem do dalszych obliczeń należało przyjąć kwotę [...]zł, tj. [...] zł x 15%. Także w tym zakresie wyliczenia organów administracji publicznej są zatem prawidłowe. Jak wynika przy tym z art. 6 ust. 3 cytowanej ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowanym lokalu mieszkalnego. Ustawodawca uściśla zarazem w art. 6 ust. 4 wymienionej ustawy, że wspomnianymi wydatkami są (1) czynsz, (2) opłaty związane z eksploatacja i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, (3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, (4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, (5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, (6) opłaty za energię cieplną, wodę odbiór nieczystości stałych i płynnych, (7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków w myśl art. 6 ust. 4a tejże ustawy wydatki poniesione z tytułu: (1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, (2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Analizując wymienione powyżej wydatki, należy najpierw zauważyć, że według art. 6 ust. 6 powołanej ustawy jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: (1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pookrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; (2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Z wniosku z dnia [...] października 2015 r., odwołanie z dnia [...] listopada 2015 r. oraz z skargi z dnia [...] marca 2016 r. wynika, że skarżący mieszkają w lokalu należącym do [...] Kolei Państwowych, niewchodzącym w skład zasobu mieszkaniowego Gminy Ł.. Okoliczność tę potwierdza w szczególności wypowiedzenie stawki czynszu z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. Fakt ten nie był również kwestionowany przez żadną ze stron postępowania. Konsekwentnie zatem organy administracji publicznej zobowiązane były na mocy art. 6 ust. 6 powołanej ustawy uwzględnić wydatki i opłaty związane z czynszem za lokal zajmowany przez skarżących tylko do wysokości odpowiadającej czynszowi, jaki by obowiązywał, gdyby ich lokal mieszkalny stanowił składnik gminnego zasobu mieszkaniowego. Wbrew twierdzeniom K. i C. K., nie było natomiast możliwe przyjęcie do dalszych obliczeń pełnej kwoty uiszczonego przez nich czynszu z pominięciem art. 6 ust. 6 wymienionej ustawy. Ustawodawca precyzuje bowiem wyraźnie w opisanym wyżej przepisie sposób obliczenia opłat i wydatków, od którego nie można odstąpić. Jak wynika przy tym z § 1 zarządzenia nr [...] Wójta Gminy Ł. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie ustalenia stawek czynszu za najem lokali mieszkalnych stanowiących własność gminy Ł., bazowa stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej dla lokali mieszkalnych wynosiła [...] zł. Niemniej w § 2 tego zarządzenia określono 4 dodatkowe czynniki podwyższające stawkę bazową, każdy o 10%. Maksymalna stawka czynszu dla zasobu mieszkaniowego Gminy Ł. wynosi zatem [...] zł/m2, tj. [...] zł x 140%. Mając na uwadze powierzchnię użytkową lokalu zajmowanego przez skarżącego, doliczeniu do wydatków podlegała kwota [...]zł, tj. 49,29 m2 x [...] zł/m2. Ponadto należy zaznaczyć, że organy administracji publicznej, wbrew twierdzeniom skarżących, zaliczyły do wydatków związanych z utrzymaniem przedmiotowego lokalu także opłatę za wywóz śmieci w wysokości [...] zł miesięcznie. Wprawdzie należność ta nie została wymieniona wyraźnie w kontrolowanych decyzjach, niemniej wynika ona pośrednio z arkusza kontrolnego, stanowiącego załącznik do decyzji organu I instancji. Uzasadnione wątpliwości budzi natomiast kwestia rozliczenia pozostałych wydatków ponoszonych na utrzymanie lokalu zajmowanego przez skarżących. Organ I instancji przyjął bowiem, że wysokość zużycia wody powinna być określona zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. nr 8, poz. 70). Pogląd został następnie zaaprobowany także przez organ odwoławczy. Ustalenie to oddziaływało następnie na wyliczenie pozostałych należności, tj. opłat z tytułu wywozu nieczystości i zrzutu ścieków. Tymczasem należy zaznaczyć, że powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139 z późn. zm.). Delegacja ustawowa udzielona we wspomnianym przepisie dotyczy jednak wyłącznie przypadku ustalania ilości pobranej wody w razie braku wodomierza. Nie można zatem co do zasady stosować powołanego rozporządzenia w przypadku, gdy odbiorca wody ma zainstalowane odpowiednie urządzenie pomiarowe. Zarówno z odwołania z dnia [...] listopada 2015 r., ze skargi z dnia [...] marca 2016 r., jak i z pisma organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, że skarżący dysponują wodomierzem. Okoliczność tę można więc uznać za bezsporną w rozpatrywanej sprawie. Konsekwentnie zatem należy stwierdzić, że normy zużycia wody wskazane w wymienionym akcie wykonawczym nie mogły stanowić podstawy obliczenia wydatków na lokal zajmowany przez skarżących. Należy przy tym zauważyć, że w powyższym piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. organ I instancji zdaje się poddawać w wątpliwość prawidłowość pomiarów zużycia wody zgłoszonych przez skarżących. W piśmie tym wskazuje się bowiem w szczególności na fakt wystawienie faktury na podstawie danych podanych przez skarżących i braku weryfikacji tych danych przez inkasenta. Argumentacja ta jest jednak wadliwa. Najpierw należy zauważyć, że organy administracji publicznej mogą samodzielnie badać prawdziwość oświadczeń składanych im przez strony. Taka weryfikacja wymaga jednak za każdym razem wskazania przekonujących racji, które przemawiają za uznaniem danych twierdzeń za niewiarygodne. Dopiero wtedy organy administracji publicznej zostają zwolnione z zarzutu dowolności przyjętych ustaleń. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających zakwestionować prawidłowość zużycia wody w dokonanym przez skarżących zgłoszeniu. W aktach sprawy brakuje również odpowiedniej dokumentacji źródłowej umożliwiającej Sądowi dokonanie takiej weryfikacji. Konsekwentnie zatem poczynione w tej mierze ustalenia należy uznać za arbitralne, co przemawiało za wyeliminowaniem z obrotu prawnego kontrolowanych rozstrzygnięć. Warto przy tym zauważyć, że faktura VAT z dnia [...] października 2015 r., nr [...] wskazuje, że zarzucono 8 m3 ścieków, co przynajmniej prima facie zdaje się uprawdopodabniać zużycie 8 m3 wody zadeklarowane przez skarżących. Sąd pragnie przy tym zaznaczyć, że ewentualne niewłaściwe zorganizowanie przez gminę sposobu ustalania i poboru opłaty za dostawy wody nie może stanowić podstawy do wyciągania negatywnych konsekwencji wobec mieszkańców gminy ubiegających o wsparcie finansowe ze środków publicznych. W szczególności brak dostatecznej weryfikacji oświadczeń składanych przez użytkowników sieci wodociągowej i rezygnacja z zatrudniania inkasenta nie uzasadniania od razu poddawania w wątpliwość odczytu wodomierza dokonywanych przez mieszkańców gminy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy administracji publicznej naruszyły w rozpatrywanej sprawie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wady te miały istotny charakter i uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowanych decyzji. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], znak [...], z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny prawidłowo ustalić wydatki skarżących związane ze zużyciem wody oraz odbiorem nieczystości płynnych, kierując się w tej mierze rzeczywistą ilością wody zużytej przez skarżących, a następnie dokonać wyliczenia przysługujęcego skarżącym dodatku mieszkaniowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło