II SA/Po 24/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-05-07
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska, Danuta Rzyminiak– Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, opierając się na wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym bez udziału osoby ubiegającej się o świadczenie i z pominięciem jej wyjaśnień?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego bez udziału osoby ubiegającej się o świadczenie i bez umożliwienia jej złożenia wyjaśnień. Brak rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, w tym kwestii stałej opieki nad niepełnosprawną matką, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe i wykazała rezygnację z prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego E. L. z powodu sprawowania opieki nad matką M. L., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie sprawuje stałej opieki, a jej pomoc ogranicza się do sporadycznych wizyt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że opiekę należy sprawować w sposób nieprzerwany. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i podnosząc, że spełnia przesłanki do przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak– Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 roku sprawy ze skargi E. L.-L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... 2014 roku Nr ... w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia ... 2014 roku Nr ..., II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Burmistrz Miasta i Gminy K. decyzją z dnia ...2014 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 16a ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm., dalej: u.ś.r.) i § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959), po rozP. wniosku E. L. z dnia 25 sierpnia 2014 r., odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką M. L..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 16a ust. 1, 2 i 3 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny – jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł. Burmistrz wskazał, że ze świadectwa pracy wnioskodawczyni wynika, że była ona zatrudniona w Bar "..." w P. w okresie od dnia 2 stycznia 1996 r. do dnia 31 sierpnia 1996 r. Ponadto z oświadczenia złożonego przez stronę wynika, że w 2004 r. była ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Sklepie Zielarskim w L., ale nie posiada świadectwa pracy. Wskazano, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności w K. wydane dnia ...2012 r. ustala, że M. L. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. Oznacza to, że nie nastąpiła rezygnacja wnioskodawcy z pracy w związku z wydanym orzeczeniem o niepełnosprawności oraz koniecznością sprawowania opieki nad matką M. L.. Burmistrz stwierdził, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że rodzice strony są samodzielni w zakresie samoobsługi, natomiast opieka jaką sprawuje strona nad matką ogranicza się do odwiedzenia rodziców średnio 2-3 razy w tygodniu, a wizyty te trwają ok. 3 godzin. Jej pomoc polega na porządkach, myciu okien, praniu, wieszaniu firan, robieniu większych zakupów i pieczeniu ciast. Nie można zaś – zdaniem organu – uznać tej opieki za stałą.
E. L. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, iż nie uwzględniono jej oświadczenia o zaprzestaniu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Podała, że była dzierżawcą i jest właścicielem ziemi i zajmowała się głównie pracą na gruncie przy domu, w ogrodzie o pow. 0,35 ha przeliczeniowym, z dużą ilością drzew i krzewów owocowych oraz warzywniakiem. Wskazała, że hodowała też brojlery, indyki oraz kury. Zaznaczyła, że jej praca na ziemi dzierżawionej polegała głównie na dozorowaniu zlecanych wcześniej robót, tak aby były uprawiane zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki. Z tym względów podlegała ubezpieczeniu w KRUS. Dlatego, jej zdaniem, spełniała wymogi zawarte w art. 17b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Odwołująca podniosła, że jej matka wymaga pomocy przy wielu czynnościach np. kąpaniu, higienie nóg i rąk, myciu głowy, prasowaniu, codziennych porządkach takich jak zmywanie, zamiatanie itd. Podała, że na wiosnę zajmowała się pracą w przydomowym ogrodzie rodziców. Towarzyszy też mamie na wizytach lekarskich, wyjaśnia jej zalecenia lekarskie, rozpisuje dawkowanie leków. Dodała, że mieszka w odległości ok. 500 m od rodziców i praktycznie jest tak na każde zawołanie i robi to co jest potrzebne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia ...2014 r. nr ... utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium powołało art. 16a ust. 1 i 2 u.ś.r. i stwierdziło, że przesłanki wymienione w tych przepisach muszą występować łącznie, aby wnioskodawca nabył prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek skutkuje odmową przyznania świadczenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie występują negatywne przesłanki określone w art. 16a ust. 8 u.ś.r., jednakże zgodnie z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym z dnia 5 września 2014 r. w domu M. i K. L. wynika, że E. L. sprawuje opiekę nad matką poprzez pomaganie rodzicom w porządkach, myciu okien, praniu, zawieszaniu firan, robieniu większych zakupów itd. Córka odwiedza rodziców średnio 2-3 razy w tygodniu i przychodzi na ok. 3 godziny. W trakcie wywiadu środowiskowego odwołującej nie było u rodziców. Pracownik socjalny ustalił, że: "małżonkowie większość spraw załatwiają sami: jeżdżą do lekarzy, wykupują leki (pan K. kieruje samochodem), w przypadku wizyty lekarskiej w P. ww. podróżuje pociągiem i tramwajem. W dniu 4 września 2014 r. pan K. był z małżonką samochodem w L. u lekarza. Państwo L. sporadycznie przyrządzają obiady. Pan K. poinformował, że często wykupuje obiady w Restauracji w K. dla siebie i dla żony. Sam spożywa posiłek w restauracji, natomiast żonie ze względu na problemy z chodzeniem przynosi do domu. Państwo L. sami regulują opłaty mieszkaniowe, w okresie grzewczym pan K. pali w piecu centralnym". Wskazano, że E. L. nie zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Kolegium wskazało, że w świetle art. 16a ust. 1 u.ś.r. nie można uznać, że E. L. spełnia warunki do uzyskania przedmiotowego świadczenia, albowiem zajmuje się matką ok. 3 godziny będąc w domu rodziców 2-3 razy w tygodniu. Uznało, że sam fakt, że strona nie zamieszkuje razem z matką stanowi zaprzeczenie udzielania jej całodobowej pomocy, a tym samym stałej opieki. Stałą opieka co do zasady oznacza wykonywanie czynności bezpośrednio przy osobie chorej w sposób nieprzerwany, co wyklucza sprawowanie takiej opieki w sposób opisany przez skarżącą, który związany jest z koniecznością prośby chorego i na odległość. W przypadku Ewy L. stwierdzono, że M. L. legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie ma zapewnionej stałej opieki przez córkę, bowiem ta odwiedza rodziców 2-3 razy w tygodniu przez ok. 3 godziny, a tym samym wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 16a ust. 1 u.ś.r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z wnioskiem o pomoc w formie zasiłku dla opiekuna, lecz z wnioskiem o pomoc w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w którym nie jest wymagane oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, stanowiącego podstawę do przyznania tegoż zasiłku.
E. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. Podniosła, iż nie była obecna w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u jej rodziców, albowiem tego dnia była u lekarza w L.. Jej zdaniem informacje zawarte w wywiadzie są bardzo lakoniczne, nie precyzują dokładnie zaangażowania skarżącej i jej wkładu pracy fizycznej. Wskazała, że w końcu lipca w domu rodziców przeprowadzony był remont, którym skarżąca się zajmowała. Właśnie w związku z remontem ojciec skarżącej wykupywał obiady w restauracji, bowiem skarżąca nie mogła gotować obiadów w domu. Wyjaśniła, że w sezonie grzewczym to ona pali w piecu w domu rodziców. Zważywszy zaś, że skarżąca nie ma prawa jazdy, to jej ojciec jeździ z matką skarżącej do lekarzy do Leszna. Zastrzegła jednak, że towarzyszy matce w wizytach lekarskich, wyjaśnia zalecenia lekarzy i rozpisuje dawkowanie leków. Skarżąca wymieniła szczegółowo czynności, które wykonuje w związku z opieką nad matką. Podała też, że twierdzenie, iż jej rodzice są samodzielni w zakresie samoobsługi jest nieprawdziwe, gdyż podważa orzeczenia o niepełnosprawności. Skarżąca wskazała też, że do uznania opieki za świadczoną w sposób stały nie jest niezbędne wspólne zamieszkiwanie opiekuna i podopiecznego, a jedynie świadczenie codziennej pomocy w życiowych potrzebach.
W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Sąd uwzględnił skargę z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a.").
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił art. 16a u.ś.r. Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2013 r. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie zostało uzależnione od spełnienia szeregu przesłanek określonych w powołanym przepisie. I tak, zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez E. L. wniosku (25.08.2014 r.), jak i w datach wydania decyzji organu I i II instancji, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 16a ust. 2 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.
W niniejszej sprawie osią sporu stało się zagadnienie, czy E. L. bw sposób stały opiekuje się swą matką M. L., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym w dniu ...2012 r. na stałe.
W ocenie Sądu organy obu instancji w procesie dokonania ustaleń ziszczenia się tej przesłanki dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powinny przy tym, stosownie do art. 8 k.p.a., prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zważyć należy, iż w myśl przepisu art. 23 ust. 4e u.ś.r. ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, organ właściwy zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełniania warunków, o których mowa w art. 16a. Przepis art. 107 ust. 1 u.p.s. określa, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. Na podstawie art. 107 ust. 6 u.p.s. Minister Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. wydał rozporządzenie z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 712), w którego przepisie § 2 ust. 3 wskazuje się, że wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. W § 2 ust. 4 tegoż rozporządzenia określa się, że pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy.
Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy zważyć należy, że w postępowaniu przed organem I instancji, przed wydaniem decyzji z dnia ...2014 r., pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy, lecz nie – jak wskazują powołane przepisy – z osobą ubiegającą się o przyznanie świadczenia – specjalnego zasiłku opiekuńczego – E. L., lecz z jej rodzicami – M. L. i K. L.. Równocześnie pracownik socjalny nie umożliwił wnioskodawczyni wzięcia udziału w tym wywiadzie, ani nie zawiadomił jej o terminie, w którym miał zamiar ów wywiad przeprowadzić. Przepis art. 107 ust. 1 u.p.s. stanowi zaś wyraźnie, że wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Wziąwszy zatem pod uwagę, że to skarżąca ubiegała się o uzyskanie świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego pracownik socjalny zobowiązany był przeprowadzić wywiad środowiskowy w jej obecności. Ponadto zważywszy, że organy administracji publicznej powinny działać w sposób budzący do nich zaufanie, należało uwzględnić okoliczność, że oboje rodzice skarżącej M. L. i K. L. są osobami niepełnosprawnymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, co zostało potwierdzone orzeczeniami lekarskimi (ZUS i Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności) i mogą mieć ograniczone zdolności komunikowania się. Ponadto zważyć należy, że organy orzekające oparły się całkowicie nie na zeznaniach M. i K.L., lecz na ocenie ich sytuacji i wnioskach dokonanych przez pracownika socjalnego w przeprowadzonym w niniejszej sprawie wywiadzie środowiskowym. Tak M. L., jak i K. L. nie złożyli swych podpisów pod wspomnianymi oceną i wnioskami pracownika socjalnego. Zważywszy zaś, że skarżąca zakwestionowała zapisy wywiadu środowiskowego, które stały się podstawą ustalenia przez organy orzekające, że E. L. nie sprawuje w sposób stały opieki nad matką M. L., uchybienia polegające na pominięciu strony w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym uznać należy za naruszające przepisy art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 23 ust. 4e w zw. z art. 107 ust. 1 u.p.s. i § 2 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem w wyniku rzetelnych ustaleń organy stwierdziły, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad swą matką istniałyby podstawy do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stwierdzić bowiem należy, że skarżąca spełnia przesłankę ustawową kryterium dochodowego określoną w art. 16a ust. 2 u.ś.r. Z akt sprawy wynika bowiem, że łączny miesięczny dochód rodziny skarżącej i dochód rodziny jej rodziców wynosił 3024,03 zł, co w przeliczeniu na osobę odpowiadało kwocie 504,01 zł, przy kwocie kryterium dochodowego opiewającej na kwotę 623 zł (zgodnie z art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.ś.r.).
Ponadto zważyć należy, że skarżąca wykazała, że zrezygnowała z pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, tj. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
Przepis art. 17b ust. 2 u.ś.r. stanowi zaś, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca na podstawie umowy z dnia 23 lipca 2002 r. zawartej z ojcem K. L. dzierżawiła od niego gospodarstwo rolne o pow. łącznej 1,33 ha, co stanowi 0,90 ha przeliczeniowego, położone w m. Ł.. Na podstawie aneksu z dnia 16 lipca 2014 r. K. L. wypowiedział swej córce E. L. powyższą umowę dzierżawy. Zgodnie z art. 3 pkt 6 u.ś.r. ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.) określa, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zważywszy zatem, że skarżąca do dnia 16 lipca 2014 r. prowadziła gospodarstwo rolne o pow. 1,33 ha uznać należy, że z dniem tym zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Na okoliczność tę, zgodnie z art. 17b ust. 2 u.ś.r., skarżąca w dniu 20 sierpnia 2014 r. złożyła stosowne oświadczenie.
W związku z powyższym, mając na względzie, że skarżąca zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego, matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z zaleceniem koniecznej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwości samodzielnej egzystencji, jej mąż, a ojciec skarżącej również niezdolny jest do samodzielnej egzystencji, a dochód jej rodziny i rodziców nie przekraczał kryterium dochodowego, stwierdzić należy, iż fundamentalne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było wyjaśnienie, czy skarżąca faktycznie zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego celem sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Uznawszy więc, co Sąd wyjaśnił powyżej, że w zakresie tym organy orzekające naruszyły przepisy postępowania, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Dlatego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zobowiązany jest w sposób rzetelny przeprowadzić wywiad środowiskowy, zapewniając w nim udział E. L. i umożliwić zarówno jej, jak i rodzicom skarżącej złożenie wyjaśnień i zeznań. Dopiero w oparciu o powyższe organ dokona oceny, czy strona spełnia przesłanki do przyznania jej żądanego świadczenia, mając jednocześnie na względzie, stosownie do treści art. 24 ust. 2 u.ś.r., że prawo do świadczeń rodzinnych, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło